Sessiz kalmak suçu üstlenmektir

Sadece Türkiye'nin değil tüm dünyanın kanayan yarası çocuk gelinler. Bir çok coğrafyada, daha ergenlik çağına gelmeden kendilerinden yaşça büyük adamlarla evlendirilen kızların bazıları ölüyor, bazıları ise kaçıp kendilerini kurtarmaya çalışıyorlar. İstatistikler çıkarılıyor, raporlar tutuluyor ama her nedense bu sorunun önüne geçilemiyor. Hepimiz etrafımızda buna benzer hikayeler duyuyoruz ama maalesef büyük bir kanıksama içerisinde harekete geçmiyoruz. Bu sessizlikten rahatsızlık duyan yapımcı Sami Dündar, global çapta yaşanan bu sorunu, filme çekmeye karar verdi. Son günlerde, sokaklarda, bilboardlarda reklamlarını gördüğümüz Halam Geldi, tüm acı gerçekliğiyle çocuk gelin sorununu ele alıyor. Üstelik bunu gerçek bir hikayeden yola çıkarak yapıyor.

3 Ocak'ta vizyona girecek filmin, serüveni yedi yıl öncesine uzanıyor. Aslında hikayeye, gazeteci Evrim Kanpolat birebir tanık oluyor. O dönemde haberini yapamıyor ama çocuk gelini de aklından çıkaramıyor. Ve oturup bir senaryo yazıyor. Bu senaryoyu da Sami Dündar'a bir şekilde okutturuyor. Dündar 'Senaryoyu okuduğum an 'Bunu bana Allah gönderdi' dedim. Sektörden arkadaşlara okuttum. Onlar bunun iyi bir iş olmayacağını söylediler, inandıramadım. Aslında hikaye sağlamdı ama onlar ticari nedenlerle bakıyorlardı işe. Böylece proje askıya alındı' deyip ekliyor: 'Ben tek başına çekecek güce ulaşınca senaryoyu yeniden ele aldık, bazı bölümlerini güncelledik. Danışmanlara başvurduk. Her bilgiyi bilimsel olarak filme yerleştirdik.'

Çekimleri, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde Lefkoşa'da bir sınır köyü olan Akıncılar'da gerçekleşen film, Antalya Altın Portakal'da Sosyal Sorumluluk Ödülü'ne layık görülmüştü. Rum köyü Limya sınırında ezan seslerine kilise çanının, Türk müziğine Yunan ezgilerinin eşlik ettiği sınır köyü Akıncılar'da üç çocuk, üçü de Diyarbakırlı, üçü de 13 yaşında, üçü de kaderine tutsak yol arkadaşları, çözüldükçe karışan bir törenin çocuk gelinleri onlar. Film, neden Kıbrıs'ta çekildi diye sorduğumuzda yapımcı 'Çocuk gelinler dünyanın kanayan bir yarası. Evet, Türkiye sıralamalarda önde olsa da bu global bir sorun. Biz de filmde bu açıdan yaklaştık. Bu yüzden film Kıbrıs'ta geçiyor. Aslında başlarda komşularımızda da yaşanıyor, acaba çekimleri Suriye, Ermenistan ya da İran sınırında mı çeksek diye düşündük.Fakat sonra Kıbrıs'ta karar kıldık' şeklinde cevaplıyor.

Senarist gazeteci yazar Evrim Kanpolat, senaryoya başlamadan önce Kıbrıs'a gidip, çekim alanlarında dolaşmış. Yeni güncellemeler yaparak hikayeyi Kıbrıs'a uyarlamış. Filmin en acıtıcı yanı, gerçek bir hikayeyi aktarıyor oluşu. Yani bu acıyı yaşayan küçük bir kız var ve hala yaşıyor. Dündar, bu gerçekliğin çok acıttığını söyleyip devam ediyor: 'Böylesine gerçek bir hikayeyi çekmek çok zorlayıcıydı. Set ekibi olarak çekimlerde sürekli ağladık. Bazen sahnelerin sonunu getiremiyorduk.' Bu olay, Türkiye'nin doğusunda geçse de, Kıbrıs'ta çekildi. Mekanlar ve isimler tamamen değiştirildi. Dündar, hikayesi anlatılan çocuk gelin takip edilmesin ve bulunmasın diye kurgusal bir karmaşa oluşturduklarını belirtiyor. Dündar, 'Çocuk gelin mağdurları bütün dünyada yaşıyorlar. Biz bu meseleyi mağdurları mağdur edercesine irdelemiyoruz. Bu yüzden hikayenin kahramanıyla kimsenin ilgilenmesini istemiyoruz' diyor.

Filmde altı çizilen en önemli noktalardan biri de çocuk gelinlerin bir 'törenin' sonucu oluşmadığı gerçeği. Yapımcı Dündar, 'Bu töre meselesi bizde çok yanlış anlaşılıyor. Töre, yazılmamış halk kurallarıdır ve asla kötülük yapılmasını emretmez. Bunun adı töre değil cehalettir. Filmde bunun töre olmadığını anlatmaya çalışıyoruz, töreye haksızlık etmeyin diyoruz' diye belirtiyor. Yapımcı ayrıca 'Cinsel istismar, şiddet, buna töre denmez, böyle töre olmaz' diye ekliyor. Filmin çekim sürecinde çok farklı çevrelerden destek aldığını söylüyor Dündar: 'Senelerdir bu piyasa içerisindeyim. İlk defa bu kadar gönüllü çalışılan bir iş gördüm. İçeriği okuyan herkes 'Ben nasıl destek olabilirim?' diyerek bize yardım etmek istedi.' Avrupa'daki göçmenlerin de önemli sorunlarından biri olan çocuk gelin meselesine orada da dikkat çekmek istediklerini söyleyen Dündar, Paris ve Frankfurt'ta da bir tanıtım çalışması yaptıklarını belirtiyor. Dündar sözlerine şöyle devam ediyor: 'Avrupalı olmayan göçmenlerin de sorunlarından biri bu. Bu yüzden farklı dillere çevirip dublajlı bir şekilde göstereceğiz. Ayrıca oralarda da kampanya başlatılmasını sağlayacağız.'

Filmle paralel olarak ekip, Çocuk Gelinlere Hayır isimli bir kampanya başlattı. Şişli ve Kadıköy Belediyesi de projeyi destekleyeceklerini belirtti. Bundan sonra da işin peşini bırakmayacaklarını söyleyen yapımcı 'Farkındalığı oluşturmak için içimizde, cebimizde ne varsa filmin içerisine koyduk. Şimdi kamuoyuna biz bu filmi yaptık, siz ne yapacaksınız? diye soruyoruz. Bizim elimizden film çekmekten başka bir şey gelmiyor. Filmden hariç yine kampanyalarımız sürecek. Medya da bu konuda bize destek olsun istiyoruz. Filmin ömrü 6 hafta. Film bittikten sonra ne olacak biz bunu merak ediyoruz. Sessiz kalmak üstlenmektir bu vahşi suçu' diyor.Filmin dağıtım sıkıntısı yok. Tüm Türkiye'de salon sıkıntısı yaşamadan izleyiciye ulaşabilecek Halam Geldi, için salonlardan da dağıtıcı firmaya da şu anda yoğun bir ilgi var.

Yapımcı Sami Dündar12 Eylül döneminde idamla yargılandı, işkence gördü. Bununla da bitmedi. 17 Ağustos 1999 depreminde Gölcük'te 27 saat göçük altında kaldı, öldü sanıldı, ceset torbasına koyuldu. Ama bir şekilde hayatta kaldı. Şimdi bir ayağı aksıyor, ama o tüm bu yaşadıklarının bir hikmeti olduğunu düşünüyor. Yaşadıklarını bir kitap haline getirip, yayımlayan Dündar, 'yarın bir gün birinin başına gelirse ne yapacağını bilsin kurtulsun' diye açıklıyor. Halam Geldi filmini de işte bu sorumluluk bilinciyle çektiğini söyleyen Dündar 'Sakat kaldım, ama hayattayım. O yüzden bu kızlarla sanki aramda bir bağ var. Bu film de öyle kurtuluşun yolunu anlatıyor" diyor.

Filmin müzik direktörü Ercüment Vural. Böylesine etkileyici bir olayın iyi müziklerle anlatıldığı filmde Dündar'ın yazdığı sözlerin katkısı da var. Elini Çek Kızıma Dokunma şarkısının sözleri Sami Dündar'a ait. Filmin bir de soundtrack albümü çıkarıldı. 7 ünlü solist ve 2 ünlü bestecinin bir araya geldiği Halam Geldi soundtrack albümde, Işın Karaca, Sabahat Akkiraz, Kubat, Rojda, Fuat, Ozbi ve Buzuki Orhan sesleriyle dünyaca ünlü besteci Samuel Barber da besteleri ile filmde müzikleriyle yer alacak. Sabahat Akkiraz'ın seslendirdiği Çeyiz Türküsü ise kızını küçük yaşta gelin eden bir annenin feryadını anlatıyor. Bu türküde de yine Dündar'ın imzası var. Dündar 'Bir türkü yazabileceğim aklıma gelmezdi Ama hissedince çıkıyor bir şeyler. Ben bütün yeteneğimi bu filme boşalttım' diye ekliyor. Filmde dikkat çekici bir diğer ayrıntı ise, bir annenin dilinden okunan Kenzül Arş duasının yer alması.