Sinan’ın izinde nakkaşlık

Camilerin manevi atmosferine el emeği ve göz nuru süslemelerle katkıda bulunan nakkaşlar hem mesleğin kaybolmasından hem de bu işi sıvacı ve boyacıların yapmasından rahatsız. 25 yılda 400 camiye emeğini işleyen nakkaş Vedat Kaymaz Kaya, “3 farklı cami işini boyacılara verdiler. Onlar işi yaptıktan sonra işi geri bana verdiler. Çünkü işi istenildiği gibi yapamadılar” diyor. Camilerde kubbe tavanı, kemer ve iç duvarları tarihe mal olan, ibadetini gerçekleştiren cemaatte ise her baktığında hayranlık uyandıran nakışlarla donatan nakkaşlar yaptıkları işi anlattı.

Meslekte 27 yılı geride bırakan Ahmet Korlaelçi işi abisi ve ustalarından öğrenmiş. Nakkaşlığın pirinin Mimar Sinan olduğunu söyleyen Korlaelçi, “Mimar Sinan, cami yazılarında kendi yetiştirdiği çiçeklerin renginden boya üretirdi ve o boylarla işlediği camilerdeki hat sanatları bugün hâlâ aynı canlılığı korumaktadır. Bizim tabi böyle bir imkânımız yok. Biz İtalya’dan aldığımız boyaları tutkal ile sağlamlaştırıp hat sanatını cami duvarına icra ediyoruz” diyor.

ODUN KÖMÜRÜNDEN TOZ

200 camiye göz nurunu akıtan Korlaelçi, “Nakkaşlık bir hat sanatıdır. Osmanlı ve Selçuklu hat sanatlarının karışımıyla günümüzde icra edilmekte. Rumi Hatay motif, İslami motif diyebiliriz. Cami duvarlarına hat sanatını işliyoruz. Yapacağımız yerin ölçüsünü alıp önce yağlı kağıt ile çizim yapıyoruz ki simetrik olsun istiyoruz. İğne ve yağlı kâğıt ile çizgilerin üstünü deliyoruz. Odun kömürünü ezerek tozunu çıkarıyoruz. Un haline getirip ince elekten geçiyoruz. Çizdiğimiz çizgileri iğne ile deldikten sonra kömür tozunu çorap içerisine koyarak kopyalıyoruz. Kömür tozu kullanmamızın nedeni ise fırça ile sildiğimizde duvarlarda iş bittikten sonra leke veya iz bırakmıyor” ifadelerini kullandı.

BOYACILAR NAKKAŞ OLMAYA KALKIŞIYOR

25 yılda 400 camide hünerini işleyen nakkaş Vedat Kaymaz Kaya, mesleğin her geçen gün değer kaybetmesinden şikayetçi. Kaya, şunları söylüyor:

“Mesleğin zorlukları sürekli iskelede çalışıyor olmanız. Mesleğimiz sanatsal yönü ağır bastığı için yoğun çalışmamız gerekir. Mesleğimi ilgiyi köyümde kazandım. Çocukluğumda özendim. Mesleğimiz her geçen gün değer kaybediyor. 1998 yılında mesleğe başladığımda ‘hattatlar geliyor’ derlerdi. Şimdilerde ise ‘Sıvacılar, boyacılar geliyor’ diyorlar. Meslekte yetişen çırakların sayısı her geçen gün düşüyor. Gerçek mesleği sıvacılık ve boyacılık olan ustalar nakkaşlık yapmaya kalkıyorlar. Geçtiğimiz yıllarda bana verilecek olan 3 farklı cami işini boyacılara verdiler onlar işi yaptıktan sonra işi geri bana verdiler, çünkü işi istenildiği gibi yapamadılar. Mesleğimiz kaybolmaya yüz tuttu. Önceden bir çırak geldiğinde nakkaş olacağım derdi. Son yıllarda burada da bir azalma var.”