Sırrımı tüm yoldaşlarım ölünce açıklayacağım

Kahramanın yanında olmak.

Bütün insanların bana zenginlik kattığını söyleyebilirim. Bir takım insanların cesaretini, bazı insanların kalleşliğini alıyorum. Herkesten bir şeyler almaya çalışıyorum. Beni bunlar büyütüyor.

Müvekkillerimle aramda büyük bir empati var, bu doğru. Bu yüzden mümkün olduğunca az müvekkil alıyorum.

Evet. Ama benim bedenimi koruyan bir şey var. Bu şeyin ne olduğunu bilmiyorum ama orada olduğunun farkındayım.

Evet. O kadar çok ki, bunu cevaplandırmak zor. Çünkü her an ölümle karşı karşıya olmak zorundasınız. Cezayir davaları sırasında dostlarımdan birini öldürdüler. Bana da suikast düzenlediler ama başarılı olmadı. Bunu düzenleyen kişi, daha sonra bir aksilik sonucu yapamadığını itiraf etti. Eğer öyle olamasaydı aracıyla benim aracımı geçip, beni kurşunlamayı düşünüyormuş. Arabası o an arıza yapmış. Allah ve şansım o arabanın o gün aksilik çıkarmasını sağladı.

Tutku. Bir iş ne kadar çıkmaza giriyorsa o kadar ilgimi çekiyor. Ne olursa olsun sonuçta o bir insandır benim için.

Hayır. Kesinlikle.. Bugün tepki çekebilecek insanlar, gelecekte ikon haline gelecek insanlar olabilir. O an insanların o kişiyi savunan avukata karşı da bir tepkisi olabilir. Sonradan da pozitif bir şekilde anılabilir.

Benim farkım şu. Bir davada hem törörizm ile suçlanan kişiyi savundum, hem de teröristin mağduru olan kişiyi savundum. Teröristi savunurken onun nedenlerini görmek, anlamak, incelemek enteresan geliyor. Aynı zamanda mağdurun o dramı yaşadığı anda neler hissettiğini öğrenmek de bana önemli şeyler katıyor. Hatta teröristi tutuklayan polisi de savunduğum oldu. Çünkü devlet idaresiyle bir çelişkiye düşmüştü. Yani bir davanın üç ayrı ayağı da bana güvenebiliyor.

Cezayir… Her gün yoğun olarak katledilen insanlar söz konusuydu. Çok üzücüydü. Her taraftan yükselen 'yu, yu, yu….' seslerini duymak üzüntü vericiydi. O gün biliyorduk ki, birilerini daha idam ediyorlardı.

Hayır. Çünkü insani olan hiçbir şey beni kayıtsız bırakamaz.

Toplumun tepkisi dava başlayana kadar sürer. Ama dava başladıktan sonra değişir. Ben bu tarafını dikkate alıyorum.

Sanığın değerleriyle mahkemenin değerlerinin çatıştığı noktadır.

Ölümü göze alırdım elbette. Çünkü bu savunmanın amacı ölümü ortadan kaldırmaktır.

Tarih okuyordum ama hiyerarşik sistemlere zaafım var, karşıyım. Bu yüzden hoca olmayı düşünmüyordum. Sonradan 'avukat olabilirim hayatımı kurtaracak, hayatımı dürüst bir şekilde kazanacak kadar para kazanabilirim' diye düşündüm. Avukatın görevi çaresiz insanları savunmaktır. Çünkü yargılayanlar, suçluyu taciz edenler zaten güya dürüst insanlardır. Onların savunulmaya ihtiyaçları yok. Bir insanı savunuyor olmak yaşadıklarıma değer.

Niçin, benim artık yaşlı biri olduğumu mu düşünüyorsunuz. Evet, hala avukatım.

Ortak yol ahlak sayesinde bulunabilir. Uyum bu şekilde sağlanabilir.

Avukatların ilkeleri aslında Cezayirli avukatların ilkeleri olabilir. Onların paraloları; finansal ve siyasi baskı unsurlarına karşı bağımsızlık, yüreklilik ve cesaret, bilgi… Bağırıp çağırmak değildir avukatlık. Hukuku bilmektir ve hukuktan yola çıkarak diyalog kurabilmektir.

Suç her zaman var olacaktır. Ama suçlu bazı sebeplerden dolayı o yola girmiştir. Suç birini öldürmektir. Birinin parasını almak için, ya da bizimle kavga ettiği için öldürmüşüzdür. Suç her zaman aynıdır ama sebepleri işleyenlere göre farklıdır.

Çok değişebilir bir değeri var. Medya, davalarım sırasında büyük kampanyalar yürüttü. Çoğu zaman siyasi sebeplerden dolayı yürütüldü bu tür kampanyalar. Örneğin Klaus Barbie davasında tüm medya toplama kamplarıyla ilgili belgeseller yayınladı. Ama Barbie hiçbir yerde gardiyanlık yapmamıştı. Bu insanın arkasında o rejimi mahkum etmek istiyorlar ama her dava bir insan için yapılır, bir rejim için değil.

Hayır hiç olmadı ancak 1957'de Cezayir'e giderken stajyerdim. Yolda kendime şu soruyu sordum. Bu bir risk değil midir? Çünkü ağır davaları üstlenmek başlı başına bir risktir, hem kendim hem de savunduğum insanlar açısından. Ülkeye girdiğimde kendi kendime tekrar 'Hayır, bu çok akılsızca' Ardından da yine kendime 'Belki akılsızım, hatta onun da ötesindeyim… Ama benim karşımdakiler benden daha da akılsızdılar.' cevabını verdim. Ve bu noktada ilk defa 'kopuş savunması'nı kullandım.

Sokrates, o savunması olmasaydı felsefesiyle bugüne kadar yaşayamazdı. Kıtaya bu kadar hakim olamazdı. Kendine göre doğru olanı yaptı.

Bu ancak Kopuş Savunması'yla mümkün olabilir.

Bu bir sır olarak kalacak.

Belki bir gün…

Tüm yoldaşlarım öldüğü zaman…

Cezayir'de bağımsızlık öncesi işler kolay değildi. Ahmed Ben Bella zamanında sovyetik bir görüş hakimdi. Troçkist olan bir Düşünür Grubu da mevcuttu. Biz de Çin yanlısydık. Dolayısıyla Cezayir davası için ben 1963'te MAO'nun ziyaretine gittim. Kültür seviyesi ve karşısındaki insana karşı hassasiyeti beni çok etkiledi. Onun yanına gittiğimde yanımda FLN davası sırasında müvekkilliğini yaptığım genç bir bayan vardı. Mao bizi görünce evlenmeyi düşünüyor musunuz diye sordu. Çok şaşırdım bu soru karşısında. 'Zor olacak ama gayret edin, çünkü aşk karmakarışık ve zorlu bir yoldur' dedi.

Cezayir'de iken Afrikalı Devrim isimli bir gazetem vardı. Orada editörlük yapıyordum. Ahmed Ben Bella, gazetede sürekli onun zaferlerini duyurmamı istiyordu, ben buna karşı çıkınca beni görevimden men etti. Ben de Fransa'ya dönüp Paris'te Devrim isimli bir dergi çıkarmaya başladım. Bu dergi Çin yanlısı gruplarla Che yanlılarının forumu haline gelmişti. Bu dergiyi yönettiğim dönemde pipo kullanıyordum. Che ile de o dergiyi yönetirken tanıştık. Dergiye geldiğinde pipo kullanmak iyi değil, puro kullan dedi. Bir paket puro hediye etti. O günden beri puro içiyorum.

Evet Müslümanların davalarına girdim ama İslamcı olmadım. Cezayir'de çok söyledim. Müslüman ülkelerin en büyük zaafı demokrasiye saygı göstermemeleri. İnsanların seçilmesi için seçim yapıyor, seçildiği zaman da gidip onları tutukluyorsunuz.

Hayır. Çocukluğumda bile o duygu vardı. Çünkü zaten Fransa'nın sömürge adalarında büyüdüm. Babam Tayland'da başkonsolostu. Dönemi bittikten sonra Vietnam asıllı annem nedeniyle bizi kovdular.

Değiştiğine inanmak isterim. İnşallah (aksanlı olarak söylüyor ve gülüyor) değişmiştir.

Komünist Parti'yi 1957'de terk ettim. Ama anti komünist olmadım. Bir çok insan geçmişine ihanet ediyor. Ben etmedim. Hiçbir siyasi partiye üye değilim. 17 yaşında General De Gaulle'un yanına gittim. İdamına hükmedilmişti ve böyle bir insanın hizmetine gitmek benim için büyük bir onur. Üç ayrı savaşa katıldım. İngiltere'de, Cezayir'de ve Fas'ta, İtalya'da, Almanya'da… De Gaulle'nin kendi siyasi serüveni vardır ve her zaman yaptıklarıyla mutabık kalmamışımdır. Ama o da benim tarihime geçmişime aittir. Onun için bir hayranlığım ve bağlılığım vardır.

1946'da meşgul olduğu görevden çekildiğinde yerine gelen siyasiler Fransa'yı çeşitli serüvenlere sürüklemişlerdi. Madagaskar'da, Vietnam'da, Cezayir'de sömürgeciliğe girişmişlerdi. Ben de bu sömürgeciliğe karşı duruşu nedeniyle Komünist Parti'ye katılmıştım. Bu dönemde bir öğrenci organizasyonunda Fransa'nın sömürgeleri olan ülkelerin temsilcileri tarafından genel sekreter seçilmiştim, Çinlilerin ve Rusların da desteğiyle.. O organizasyon nedeniyle geldim ancak bir gün kalabildim. İstanbul'u ilk kez bu gelişimde daha yakından görüyorum.

Çok şey bilmiyorum ama çok özel bir kültürü ve çok önemli bir tarihi var. Viyana'ya kadar uzanan, Hindistan'a kadar uzanan hinterhandı var. Osmanlı'dan kalan ülkeleri gidip gördüğümde geride Türklerden çok fazla şey kaldığını farkettim. Ayrıca İngilizlere, Fransızlara ve Almanlara, özellikle de Almanlara, onlardan daha köklü bir medeniyete sahip olduğunu kabul ettirmek zordur. Türkler bunu başardı. Bir de Başbakanınızla ilgili bildiğim ve sevdiğim bir şey var, Davos.

Komünist Parti'ye üye olduğum için Nazım Hikmet'i biliyorum.

Necip Fazıl'ı duydum ama daha önce hiç okuma fırsatım olmadı. Fransız basını uluslararası gündeme çok az yer veriyor. Bu nedenle Türkiye'den çok fazla haberdar değilim.

Hayır. Ama Türkiye ile ilgili daha önce iki tane davada yer aldım. Biri ASALA davası diğeri Alaattin Çakıcı. Gariptir ki ikisi de ayrı siyasi görüşlere bağlı.

Abdullah Öcalan'ı da savunurdum. Ancak savunma stratejimi kabul etmesi şartıyla. Çakal Carlos'un 4 ay boyunca avukatlığını yaptım. Savunma stratejisindeki değişiklikten dolayı bırakmak zorunda kaldım.

Nasıl bir teklif olduğuna bağlı… Benim müdafaa şeklimi beğenirse ve kabul ederse ben de üstlenebilirim.

Jacques Verges, 1925'te Tayland'da Fransız (diplomat) bir babayla Vietnamlı bir annenin oğlu olarak dünyaya geldi, Hint Okyanusu'nda, Madagaskar'ın doğusunda Fransa'ya bağlı küçük bir ada olan Réunion'da büyüdü. Charles De Gaulle'ün yanında asistanlık yaptı. İkinci Dünya Savaşı sırasında Liverpool'a giderek Nazi karşıtı direnişe katıldı. Savaştan sonra Paris Üniversitesi'nde hukuk öğrenimi gördü ve avukatlığa atıldı. Kendisi de bir sömürge adasında büyüdüğü için hayatını sömürge karşıtlığına adadı. 1970-79 yılları arasında ortadan kayboldu ve nerede olduğunu kimseye söylemedi. Amerika tarafından Şeytanın Avukatı olarak ilan edilen Verges'in Mao, Pol Pot, Che, Mandela ve Bouteflika gibi isimlerle arkadaşlığı oldu.