Tahran Fuarı'na Türkiye damgası

İran'ın başkenti Tahran, bu yıl da 16. Uluslararası Basın ve Haber Ajansları Fuarı ve Festivali'ne ev sahipliği yaptı. Geçen yıl da gittiğim fuara, bu yıl Dış Haberler Servisi'nden Hatice Kılıç'la birlikte katıldık. Geçen yıla nazaran fuarda bir takım yeniliklerin yapıldığını gördük. İkinci kat da yapılmış ve yabancı basın mensuplarıyla ajansların standları oraya kurulmuştu. Zaman Gazetesi ve Cihan Haber Ajansı'yla aynı standı paylaştık. Zaman'dan İsa Şimşek ve Cihan'dan İsmail Hamdi Köse fuardaki meslektaşlarımızdı.

Fuarın bulunduğu ve Musalla diye bilinen geniş alan, otuz ülkeden katılan firmaları ağırladı. Bu yıl Yeni Şafak Gazetesi olarak, geçen yıldakinden daha fazla bir ilgiyle karşılaştık. Aynı zamanda Tv Net'i de temsil eden standımıza beklediğimizin üstünde bir teveccüh vardı. Standımızı ziyaret edenlerin çoğunun gazetemizi ve televizyonumuzu internetten izlediklerini öğrendik.

Azerbaycan'dan Rusya'ya, Endonezya'dan Küba'ya, Mısır'dan Çin'e, Arnavutluk'tan Yunanistan'a kadar geniş bir coğrafyadan gelenler, Yeni Şafak ve Tv Net'i gıptayla izlediklerini iletti. Nitekim standımız renkli görüntülere sahne oldu ve sürekli dolup-taştı. Fuara katılan diğer firmalara da ilgi vardı elbette. Ama doğrusunu söylemek gerekirse, bizdeki yoğunluk hiçbirinde yoktu. Bu da bizleri fazlasıyla memnun etti.

Geçen yıl fuarda tanıştığım birçok ziyaretçiyle tekrar karşılaşma imkânı buldum. Çoğuyla Türkçe konuştuk. Dilimizi oldukça iyi öğrenmişler. Üstelik bizim televizyonlarda yayınlanan bazı yerli dizileri izliyorlarmış. “Yaprak Dökümü”, “Kurtlar Vadisi” ve özellikle gençlerin hayranlıkla seyrettiği “Kavak Yelleri” bunlardan bazıları. Ayrıca bizde “Sır Kapısı” diye bilinen program da “Bâb-ı Esrar” adıyla ve Farsça olarak izleniyormuş.

İranlılar, kimi türkücü ve şarkıcılarımıza duydukları hayranlıklarını da gizlemiyorlar. İbrahim Tatlıses, Mustafa Sandal ve Tarkan'ı biliyorlar.

Orta yaş kuşağındakilerse TRT televizyonundan sanat müziği ve halk müziği konserlerini kaçırmıyormuş. Hatta okunan eserlere eşlik ettikleri bile oluyormuş. Bununla ilgili yaşadığımız bir olay aynen şöyle: Bindiğimiz taksinin şoförü, Türk olduğumuzu anlayınca, hemen teybi açıp bir türkü kaseti taktı. “İbrahim Tatlıses ve Sibel Can'ı severek dinliyorum” dedi. Tahran, dünyanın sayılı çarşılarından birine sahip. Ülke ekonomisinin kalbi Tahran Büyük Çarşısı'nda atıyor sanki. Bizim Kapalı Çarşı ve Mahmutpaşa civarına benziyor. Çarşıda, Fars kilimleri, kırtasiye malzemeleri, cam ürünleri, altın ve gümüş takılar, oyuncaklar ve enva-i çeşit hediyelik eşyalar bulmak mümkün.

Tahran, 'sıcak yer' anlamına geliyor. Kimi yemekleri, bizim bazı yörelerinkine benziyor. Ama yine de epeyce farklılıklar sözkonusu. Tahran'da kaldığım bir hafta boyunca şunu rahatlıkla söyleyebilirim ki; çorbalarımızı ve sebze yemeklerimizi özledim. Her gittiğim restorantta karşıma “çello” kebabı çıktı. Bizim Adana-Urfa kebabına benziyor. Farkı, tavuk etinden yapılmış olması. Bir de “mutfağın şahı” dedikleri safranlı İran pilavından söz etmek gerekir. Pilavın üzerine serpiştirilen közlenmiş domates ve biberler estetik bir görünüm ve renk katıyor. Ekmek kültürü yönünden, İran'dan daha bol çeşide sahip olduğumuzu söyleyebilirim. Genellikle lavaşı andıran pide ve ekmek çeşitleri boldu.

Bilboardlar, İran Cumhurbaşkanı Ahmedinejat'ın Türkiye'yi ziyaretinde İstanbul'da Başbakan Erdoğan'la çekilmiş fotoğraflarıyla donatılmış. Halk, Türklere büyük bir sempati duyuyor. Bunu hem fuarda, hem de sokakta dolaşırken gördük. İranlılar, Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ve Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ı çok seviyor. Başbakanın, Davos'ta “One minute” diye ünlenen olayı, halkın Türkiye'ye olan sevgisini bir kat daha arttırmış. Caddelerde dolaşırken, Türk olduğumuzu farkedenler, bizimle hemen sohbete başlıyor.

İran'da halkın türkülerimizi, şarkılarımızı severek dinlemelerine tabii sevindik. Ama maalesef aynı ilginin başta şiir olmak üzere edebiyatımıza gösterilmediğine tanık olunca da üzüldük. Sadi, Firdevsi ve Şehriyar gibi meşhur şairleri bildikleri belli. Fakat, hemen yanıbaşlarındaki Mehmed Akif Ersoy'u, Yahya Kemal'i, Necip Fazıl'ı, Sezai Karakoç'u, Arif Nihat Asya'yı, Atilla İlhan'ı ne yazık ki duymamışlar. Bu konuda büyük çaba sarfetmemiz gerektiği kanaatine vardık. Özellikle Tahran'daki Türk Büyükelçiliği'ne bu hususta büyük görevler düşüyor.

Geçen yıl, Tahran'da Cuma namazını kılmak bize nasip olmamıştı. Ama bu sene oldu. İsa Şimşek dostumla birlikte bir taksiye binip namazın kılınacağı mekâna gittik. Cuma saatinde namazın kılınacağı alana araçla girmek yasak. Dolayısıyla yolun bir bölümünü yaya katettik. Görevliler kartlarımıza bakıp, ilerideki kapıdan girebileceğimizi belirtti. Görevliler diyorum, zira cemaat tek tek üst-baş aramasından geçiriliyor. Sokaklara seccadeler serilmişti. Halk, Tahran Cuma Hatibi Hüccetülislam Sıddiki'yi dinlemeye geliyor. Sıddiki'nin 25 dakikalık hutbesinden önce siyasi ve ekonomik konulu bir konuşma yapılıyor. Cemaatin büyük bir kısmının üniformalı olması ilginçti. Bizzat yaşadığım Tahran Cuma namazı, daha önce fotoğraflardan bildiğimden farklıydı.

Kentte elit kesimin gittiği, restoranlarda yemekler, canlı müzik eşliğinde yeniliyor. Günün yorgunluğunu atıp dinlenmek isteyen hali-vakti yerinde Tahranlılar, aileleriyle bu tür restoranlarda akşamın keyfini çıkarıp eğleniyor. Biz de bir akşam yemeğinde böyle bir mekâna misafir olduk. Yemeklerimizi yerken, şarkıcının enstrumantal olarak seslendirilen ağıda benzeyen dokunaklı nağmelerini dinledik. Tabii bir de ney üfleyen ve ustaca tef çalan sanatçının, müthiş finalini de anmalıyım.