Tanrısız maneviyat, maddesel ruhaniyet AĞAÇ

Down beklenmedik bir şekilde eşini kaybeder ve küçük çocuklarıyla baş başa kalır. Evin tek kızı Simone babasına çok yakın olmasına rağmen yaşadığı kaybı metanetle karşılar. Bunda babasının ruhunun bahçedeki dev ağaçta yaşadığına inanmasının katkısı vardır. Zamanla bütün aile fertleri Simone'un bu iddiasına inanmaya başlar ve ağaç ailenin bir parçası haline gelir. Ailenin yaşadığı her olayda ağacın da söyleyecek bir sözü vardır adeta.

Konusuna bakınca Ağaç mistik bir film izlenimi uyandırıyor. Ancak mistik diye tanımladığımız şeyin ne denli mistik olduğunu sorgulamakta yarar var. Bir ruhun ağaçta kendine yeniden beden bulması konusu sırtını mistik inançlara yaslasa da Avrupalıların ellerine düşünce materyalist bir mecraya kayması kaçınılmaz oluyor.

Filmde evin babasının ruhunun yaşadığına inanılan ağaç diğer karakterler gibi bir karakter adeta. Bu ifade yanlış anlaşılmasın, ağacı konuşurken vs. bir şekilde görmüyoruz filmde, ancak olay akışı içerisinden ağacın yaptığı sürprizler daima varlığını hatırlatır türden. Ailenin başından geçen olaylara sanki ağaç tepki veriyor, rehberlik ediyor. Böylelikle ağaç aile için bir tür yol gösterici oluyor. Filmde ağaca atfedilen karakter tabiatın bir cüzünü temsil ediyor aslında. Gerek televizyona yansıyan görüntüler gerek karakterlerin muhatap oldukları doğa olayları yalnızca ağacın değil, tüm doğanın belli bir karaktere ve güce sahip olduğunu anlatmak istiyor. Filmde tasvir edilen doğa insanı kendine muhatap alıyor, yer yer insana ders veriyor, rehberlik ediyor. Sahip olduğu bu vasıflar doğanın ontolojik olarak insanın üstünde bir yerde konumlanmasını sağlıyor. Ancak söz konusu hiyerarşinin en tepesinde bir tanrının varlığından söz etmek güç. Yani filmde dünyada olanın dünyada kaldığı bir inanma biçimi söz konusu. O yüzden ölmüş babanın ruhu ebedi hayatta varlığını sürdürmek yerine, dünya hayatına tutunmak için elinden gelen çabayı gösteriyor. Semavi dinlere göre dünyada yaşananların iyisiyle kötüsüyle karşılığının verildiği ebedi bir hayat yerine, bir fırtınaya ya da testere darbesine endeksli sonlu bir hayat çok daha ideal bir konumda servis ediliyor.

Filmin kurallarına göre ruhani olan, dünyevi sınırlarla çevriliyor ve yine maddi imkânlara hapsoluyor. Böyle bir inanma biçimi modern insanın maneviyat ihtiyacını bir nebze olsun yatıştırmak için son derece ideal bir yöntem. Çünkü seküler hayatta dahi olsa insanın fizikötesindeki bir şeylere inanma ihtiyacı var. Modern dünyada insanın bu arayışına cevap verme amacıyla kurgulanmış pek çok inanç sisteminde tanrısız maneviyat, maddeye sıkıştırılmış bir ruhaniliğe rastlamak mümkün. Ağaç filmi bu türden bir maneviyat arayışına cevap veriyor.

Sembol dilinde ağaç aileyi temsil eden bir nesnedir. Bu bakımdan filmde ağacın taşıyıcı nesne olarak seçilmesi isabetli bir tercih. Ağaç filmi duygusal bir aile dramı olmakla birlikte senaryodaki boşluklar bazı duygu durumlarının inandırıcı olmasını engelliyor. Ancak oyuncuların ve yönetmenin başarısı sıcak bir aile atmosferi kurmada oldukça tatmin edici bir doz yakalamayı sağlıyor. Yönetmen ağacı manevi olarak yeterince başarılı bir şekilde kullanamasa da, fiziksel olarak ilgi çekici bir halde göstermeyi başarıyor. Özellikle ağacın gördüğümüz son hali, bunu nasıl başarmışlar dedirtecek türden.

Yönetmen : Julie Bertucelli

Senaryo : Julie Bertucelli , Judy Pascoe

Tür : Dram

Yapım : 2010, Fransa / Avustralya

Oyuncular :Charlotte Gainsbourg, Morgana Davies, Marton Csokas, Christian Byers, Tom Russell