Uyusun da büyüsün

Aşırı uyku hali günlük yaşamdaki koşuşturmaya, strese, iş hayatının zorluklarına, trafiğe, yaşa veya kişinin tembelliğine bağlanır. Oysa gerek neden oldukları iş veya trafik kazaları, gerek hayati tehlike arz eden diğer hastalıklara yol açmaları dolayısıyla uyku tıbbı ile uğraşan hekimlerin önem verdiği bir konudur. Zaman geçirmeden tedavi gerektiren birçok hastalık, kendini aşırı uykululukla belli eder. Uykusuzluk kişiye daha fazla rahatsızlık verse de tanımlanmış 80'den fazla uyku hastalığının sadece küçük bir bölümünü oluşturmaktadır. Sonuçları bakımından hayati veya acil rahatsızlıklar, aşırı uyku hali önemsenmediği için atlanabilmektedir. Memorial Hastanesi Uyku Laboratuvarı Sorumlusu Doç Dr. Turan Atay, “Aşırı uyku ve uyku bozuklukları” hakkında bilgi verdi.

Yeterli uyku süresi kişiden kişiye değişir ve esasen genetik olarak getirilen bir özelliktir. Erişkin insanlarda bu süre 4-11 saat arasında değişmektedir; herkesin bildiği 7-8 saatlik süre ortalama bir değerdir. Ancak yukarıda uykunun yapısıyla ilgili verdiğimiz bilgileri göz önüne alarak uykunun süresi kadar, hatta ondan daha da fazla, uykunun kalitesinin önemli olduğunu belirtmeliyiz. Birçok kişi kendini zamanla adapte edip, alışageldiği uyku süresini bir miktar azaltarak da işlevlerini yerine getirebilmektedir. Oysa çeşitli uyku bozuklukları/hastalıkları, uyunan ortamdaki olumsuz şartlar, çeşitli nedenlerle kullanılan ilaçlar vb. birçok etmen uykuyu bölerek, uyku dönemlerinin oranlarını bozarak kaliteyi olumsuz yönde etkileyebilir. Böyle durumlarda kişi istediği kadar uyusun, kendini dinlenmiş hissetmez ve gün içinde işlevlerini yerine getirmekte zorlanır, konsantre olamaz, hatta her fırsatta uyuklar.

Hipersomni, (aşırı uyku) anlam olarak aşırı uyku ve uygun olmayan ortam ve zamanlarda uyku ihtiyacının ön planda olması demektir. Diğer yandan Narkolepsi-Katapleksi Sendromu gün içinde ortalama 2-3 saat aralıklarla önlenemez uyku ataklarıdır. Daha çok ergenlik ve genç erişkinlik çağlarında başlayan bir hastalıktır. Uykuya dalarken veya uyanırken ortaya çıkan, sanrılar hastalığın belirtilerindendir.