Vatan için bir gol at

Yüzyıllar önce dünyanın farklı yerlerinde, Çin'de, Mısır'da, Orta Asya'da, Latin Amerika'da, farklı zaman dilimlerinde, birbirinden bağımsız şekilde ortaya çıkmış; belki bugünkü şekliyle değil ama sonuçta 'ayak topu' olarak oynanmış futbol. Bu tarihi gerçek, belki şimdilerde futbolun neden 'bir oyundan fazlası' olduğunu, neden ulaştığı her yerde kolayca kabullenilip sevildiğini anlamamıza yardımcı olur. Çok eskilerden beri insanoğlu yerdeki bir nesneye tekme vurmaya teşne yani…

Modern zamanlarda ise bir 'boş zaman uğraşı' olmaktan öte futbolu önemli kılan taşıdığı iflah olmaz temsil kabiliyeti aslında. Futbol, 'onlar' a karşı 'biz' olmanın en kolay yolu, en zahmetsiz enstrümanı… Bu özelliği ile oyun, farklı coğrafyalarda farklı hikâyeler sunuyor meraklılarına. 1958- 1962 yılları arasında Cezayir'de FLN'nin ( Ulusal Kurtuluş Cephesi) kurduğu milli takım bu hikayelerin en anlamlılarından biri.

1954'de FLN Fransa'ya karşı bağımsızlık mücadelesine başladığında, futbolun gücünü pek de fark edememişti. Hatta 1956'da yayınladığı bir bildiri ile ülkedeki tüm Müslüman kulüplerden faaliyetlerini durdurup oyuncularını FLN'ye yollamalarını talep etti.

1958'e gelindiğinde ise 'Cezayir davası' nı uluslararası kamuoyuna duyurmanın yollarını arayan Ulusal Kurtuluş Cephesi'nin aklına sihirli oyun geldi; futbol…

FLN bilhassa Fransa'da top koşturan Cezayirli futbolcuların kurulacak olan milli takıma katılmasını istiyordu. OSWrtada bir bağımsız ülke yoktu ama bir milli takım olacak ve müstakbel ülke adına maçlar yapacaktı. Bu çağrıya Ahmed Arab, Embarek Chenen, Abdullah Henni gibi isimler kulak asmadı lakin Raşid Mekloufi ve 9 arkadaşı Nisan 1958'de Fransa'dan ayrılarak önce İsviçre'ye ardından Tunus'a gittiler. Her biri Fransa'da profesyonel futbolcu olan ve kariyerlerini arkalarında bırakan 10 kişiden lider karakterli olan Raşid Mekloufi henüz 21 yaşındaydı. Daha bir yıl önce Fransa Ordu Milli takımı ile Dünya Şampiyonu olmuş ve 58 Dünya Kupası'na katılacak Fransa Milli takımı kadrosuna çağrılmıştı. Meşhur Fransız General Charles De Goulle Mekloufi'ye, 'Fransa sizsiniz' demişti Ordu milli takımı ile kupayı kaldırdıklarında…

Hasılı arkalarında çok parlak bir gelecek bırakmıştı Mekloufi ve arkadaşları. Üstelik kimileri giderken ailelerini Fransa'da bırakmış çok geçmeden de Fransa'da bir daha futbol oynama haklarının sona erdiği açıklanmıştı. Yıllarca hayalini kurdukları bir kariyer ve yaşam standardından bir anda vazgeçmek çok da kolay olmasa gerek… 'Fransa'dan ayrılırken doğrusu siyasi olarak çok da bilinçli değildim' diyor Mekloufi yıllar sonra yaşadıklarını anlatırken. 'FLN'ye katıldıktan sonra tam olarak ne yaptığımızı anladım…'

FLN milli takımı Tunus'a vardıktan sonra bir basın açıklamasıyla kurulduğunu ilan eder. Sonraki 4 yıl boyunca 80 in üzerinde özel maç yaparlar. Her gittikleri ülkede Cezayir bayrağını, Cezayir marşını Cezayir davasını duyururlar. Fransa durumdan rahatsız olur ve FİFA'ya başvurarak onlarla maç yapan ülkelerin cezalandırılmasını talep eder. Maç yaptıkları ülkeler ise Sovyetler Birliği başta olmak üzere Çin, Vietnam gibi ya Doğu Bloku veya 'Bağlantısızlar' olarak bilinen ülkelerdir. Merak edenler için yazalım; bu takımlar arasında Türkiye yok…

1962'de Cezayir'in bağımsızlığına kavuşması ile son bulan bu hikayenin baş kahramanı Raşid Mekloufi daha sonra tekrar Fransa'ya döner ve profesyonel futbol kariyerine devam eder. Hatta St. Etienne takımı ile şampiyonluk kupasını kaldırır.

Mekloufi ve arkadaşlarının bu mücadelesini okuduğumda 'bu hikaye film olmalı' demiştim kendi kendime. İkinci bir 'Ömer Muhtar' etkisi yapar diye düşünmüştüm. Hala bu düşüncedeyim. Bu destansı hikaye bir iki belgeselde yer bulduysa da hazır bir senaryo olarak sinema filmi olmak için cesur yapımcılar bekliyor bence…

Tüm Afrika'da olduğu gibi Cezayir'e de modern futbol, sömürgeciler vasıtasıyla girdi. Ve dünyanın birçok yerinde olduğu gibi önce liman şehirleri ardından iç bölgelere doğru yayıldı. Yerli halk önce biraz şüphe ile baktıysa da kısa zamanda benimsedi bu oyunu. İngiltere'den farklı olarak Fransızlar, kolonilerindeki halkları 'medenileştirme' gibi bir görevleri olduğunu düşünürken futbolu da bu alanda yardımcı olarak kullandılar. Ancak çok geçmeden sadece Cezayir'de değil neredeyse tüm kolonilerde futbol, yerli halkın milli şuurunu uyandırıcı etki yapmaya başladı. Cezayir'de ilk Müslüman futbol kulübü MCA (Mouloudia Club d'Alger) 1921 yılında kuruldu. 1930'lara gelindiğinde ise Cezayirli Müslümanlar kurdukları kulüplerde milli- İslami sembol ve isimler kullanmaya başladılar. Bu dönemde kulüpler sömürgeciliğe karşı uyanışın bayraktarlığını yaptı adeta Cezayir'de… Bu arada özellikle 2. Dünya savaşından sonra Cezayir, Fas Tunus gibi ülkelerden genç ve yetenekli futbolcular Fransız kulüpleri tarafından keşfediliyordu. Kısa sürede hatırı sayılır sayıda futbolcu Fransa'da profesyonel olarak top koşturur oldu. Şimdilerde birçok Afrikalı fakir gencin hayali olan Fransa'da profesyonel ve meşhur olmak daha o zamanlarda başlamıştı…