Ya İstiklal ya kahkaha

Ali Şükrü Çoruk'un 1908-1955 yıllarında arasında yayınlanan Karagöz gazetesinin incelemelerinden oluşan “Mizah Penceresinden Milli Mücadele” adlı kitabı kurtuluş savaşamızın çok farklı yansıyan bir yönünü mercek altına alıyor. Savaş her ne kadar büyük acıları beraberinde getiren bir olgu olsa da bu savaşın sıradan halk tarafından algılanışı, tarihi boyunca mizah üretmiş insanımızın elinde hem eleştirel hem de mizahlı bir hal alıyor. Eleştirilerin ilk hedefi de Mondros Mütarekesinin imzalanmasından sonra yurt dışına kaçan İttihatçı liderler. Anadolu'nun işgalini ve Yunanistan'a karşı gösterilen direnişi Karagöz ve Hacıvat'in diyalolarıyla mizahlı bir şekilde anlatan gazete, manda, himaye, işbirlikçiler, İstanbul hükümeti gibi dönemin başta gelen tartışma konularını komik ikilinin manileriyle taşa tutuyor. Savaş döneminde mizah yapmak her ne kadar garip bir durum olsa da Çoruk'a göre, ülkeyi tehdit eden düşmana karşı ortak bir şuur ve davranış tarzı oluşturmaya yönelik bu faaliyetlerin vatan savunmasındaki rolü ve önemi tartışılmaz.