Yayınevi değil yayın kooperatifi

Kardeş Türküler'in Anadolu'nun bağrından derleyip evimize kadar getirdiği ezgiler hala kulaklarımızda. Ancak Boğaziçi Gösteri Sanatları Topluluğu, sandığımız gibi sadece Kardeş Türküler'den ibaret değil. Bir de 2005 yılından beri faaliyette olan yayınevi var. Ancak BGST bildiğimiz yayınevlerinden farklı bir formatta çalışıyor. Sabit bir çevirmen, editör, redaktör kadrosu yok. Bunlar çalışılan projeye göre dışarıdan katkıyla yapılıyor. Okur açısından aydınlatıcı olabileceğini düşündükleri kitapları, belirli konularda temel bilgiler veren kitapları basmaya çalışıyorlar. Bunun dışında bir kriterleri yok. Üstelik kitabını basmak isteyen herkese açıklar. BGST'nin iki yayıncısı Ayça Günaydın ve Taylan Tosun'la yayınevini konuştuk.

Boğaziçi Gösteri Sanatları Topluluğu (BGST), 1995'de Boğaziçi Üniversitesi'nde sanat kulüplerinde faaliyet gösteren öğrencilerin, mezuniyet sonrasında bu faaliyetlerini sürdürebilmeleri amacıyla kurulmuş. Günaydın ve Taylan kendilerinin daha çok Kardeş Türküler, Tiyatro Boğaziçi ve BGST Dansçıları'yla tanındıklarını anlatıyorlar. BGST içindeki diğer bir çalışma alanı ise toplumsal araştırmalar. Bu çerçevede ekoloji, toplumsal cinsiyet, kültürel çoğulcu çalışmalar vb. gibi konularda araştırma, sunum, panel ve benzeri etkinlikler yapılıyor. Bu etkinlikler sonucu ortaya çıkan ürünlerin, daha geniş kesimlere de yayılması hedefiyle doğmuş yayınevi. Taylan Tosun, "Türkiye'de temel düzeyde aydınlanma işlevi gören kitapların itinayla yayına hazırlanıp basılmasında hâlâ ciddi bir boşluk söz konusu. Bu durum, özellikle özgürlükçü düşünce okullarının temel kitapları için geçerli. Biz de hem BGST içinde hayata geçirdiğimiz projelerin dayandığı deneyim ve bilgi birikimini paylaşmak hem de özgürlükçü düşüncelerin gündeme gelmesindeki boşluğu mütevazı ölçüler içinde de olsa doldurabilmek için BGST Yayınları'nı kurduk." diyor.

Yayınevi "katılımcı yayıncılık" diye adlandırılan bir işleyişle yürütülüyor. Ayça Günaydın, katılımcı yayıncılığı şöyle anlatıyor: "Türkiye'de alternatif kültür-sanat çalışmaları yürüten gruplar, topluluklar bulunuyor. Fakat iş bu toplulukların çalışmalarını kitap haline getirerek yaygınlaştırmasına gelince, yayıncılık sanki tamamen, klasik manada "profesyonel" yayınevlerine özgü gibi bir şey şeklinde algılanabiliyor. Oysa içinde yabancı dil bilenleri, üniversite mezunlarını barındıran topluluklar, profesyonel yayıncıların da belirli bir desteğiyle rahatlıkla yayıncılık yapabilirler. BGST içindeki çalışma alanlarından birisinde, bazı arkadaşlar o alanla ilgili önemli gördükleri bir kitap projesini gündeme getiriyorlar. Bu projeyi bir yatırım projesi olarak düşünün; birileri de çıkıp projenin finansmanını üsteniyor. Kitaba çeviri veya yayına hazırlama gibi emek boyutuyla katkıda bulunanlar da emekleri oranında kitaba ortak oluyorlar. Kitap gelir elde etmeye başladıkça, bu gelir, para veya emekleri oranında katkıda bulunanlar arasında paylaşılıyor. Burada esas amaç kâr etmek değil; yatırımcıların yatırım gücünü korumak ve editörlükten dağıtıma ve tanıtıma kadar yavaş yavaş bir kadrolaşma sağlamak. Elbirliğine dayalı bir çalışma, yani kooperatif tarzı bir girişim."

Yayınevinin amaçlarından biri de kitabı, orta ve üst-orta sınıfların erişebildiği bir kaynak olmaktan çıkarıp halk tabanı arasında yaygınlaştırmak. BGST Yayınları, kâr amacı gütmediği için kitaplara yüksek fiyatlar koymaktan ve sadece seçkin bir kesime hitap etmekten kaçınıyor. Son dönemde maliyetler ve bastıkları adet nedeniyle "ucuz" bir fiyat politikası izleyemediklerini anlatan Tosun ve Günaydın, ancak fuarlarda, çeşitli kurumların etkinliklerinde, üniversitelerde yüksek indirimler yaptıklarını söylüyorlar.