Yaylalarda kış gezmesi

Bolu''nun kasabaları, köyleri geleneksel sivil mimariyi bugüne taşımak konusunda takdire şayan coğrafyalardır. Her bir köyün uzaktan görüntüsü bile çerçeveletip duvara asılacak bir manzara fotoğrafı verir. Göynük''ü, Mudurnu''yu görmeyenler, en azından ününü duymuştur. Seben''e giderken yolda rastladığımız köyler de tam böyleydi. Bir tepenin yamacında, sanki bir fotoğraf sahnesi olsun diye yerleştirilmiş gibi duran Korucuk, evlerinin bacalarından çıkan dumanla çocukluğumun Türkçe kitaplarındaki köy resimlerini hatırlatan Bozyer ve tabelasını gördüğüm anda yolumu değiştirten Solaklar köyü…

Yolumu değiştiren tabela, geleneksel sivil mimari örneklerinden birini daha göreceğim bir köyü göstermiyordu sadece; tabelada ''Solaklar Kaya Evleri'' yazıyordu. Hiç beklediğim bir şey değildi açıkçası. İster şartlanmışlık deyin isterse yanlış bilgilenme… Bu bölgede kadim uygarlıkların izinden söz edildiğini pek duymamıştım ne yalan söyleyeyim. Friglerin Trakya ve Boğazlar üzerinden Anadolu''ya göç eden Balkan kökenli boylardan olduğunu, sınırlı tarih bilgimden hatırlıyordum, ama ben onların Orta ve Güneydoğu Anadolu''ya yerleştiğini sanıyordum. Geçiş sırasında burada bir kısmı yerleşmiş demek ki.

İşte Frigler, milattan önce 1200 yıllarında oymuşlar bu kaya evlerini. Oldukça dik bir yamaçta, sarp kayalara oyulmuş olmasına bakılırsa barınmaktan çok, korunmak amaçlı inşa edilmiş gibi görünüyorlar. İçlerinde dört katlı olanı var. Her kat çapı oldukça dar bacalarla birbirine bağlanıyor. Bu bacaların derinliği 2 metreyi aşıyor. Muhtemelen bu bacalardan geçiliyordu bir diğer kata. Kimi kaya evlerinin içindeki, kırmızı boyayla çizilmiş haç işaretlerine bakılırsa, bu evler, milattan sonra da, yani H.z. İsa''nın çarmıha gerilmesinin ardından Hıristiyanlığın Anadolu''ya yayılmaya başladığı dönemde, belki de daha sonra da kullanılmış. Kaynaklar kesin bir şey söylemese de Roma''dan sonra Bizans döneminde de bu kaya evlerin faal olarak kullanıldığı sanılıyor.

Kapadokya''dakileri iyi bilirim, ama bunlar çok daha etkileyici geldi bana. En çok da bunların Kapadokya''daki oluşumlardan daha sert kayalar olması dikkatimi çekti. Bu kayaları oyması çok daha zor olsa gerek, büyük emek harcanmış. Bu da o insanlara hayranlığımı bir kat daha artırıyor. Kayalar kavi, yapısal olarak sağlam, ama üstünde durduğu zemin gevşek olduğu için 1944''te gerçekleşen depremde önemli bir kısmı yıkılmış maalesef. Belli kısmı yıkılsa da hâlâ görülmeye değer çok sayıda kayadan oyma ev var. Kaya evler veya barınaklar sadece Solaklar köyü ile de sınırlı değil, Seben civarında, Muslar, Çeltikdere ve Yuva kaya evleri, en az Solaklar kadar görülmeye değer yerler.

Tabii, sadece kaya evlerini görmek için kim çıkar bu karda kışta? Onları, her yerin çiçeklerle bezendiği bahar aylarında ya da yazın güzelim havalarda görmek de mümkün. Ama bu mevsimde, Köroğlu Dağları''nın o eşsiz kış manzarasını, Aladağ ve Seben Dağı''ndaki güzelim yaylaların kar altındaki doyumsuz görüntüsünü, taş, tuğla ve ahşap ustalığıyla örülmüş geleneksel Türk mimarisinin en güzel örneklerini göreceğiniz evlerin bacalarından süzülen dumanları sadece bu mevsimde görebilirsiniz. Kar yürüyüşlerini seviyorsanız, yine buralar doyumsuz güzellikler seriyor ayaklarınızın altına. Uzun platolar, 1400-1500 metre yükseklikte geniş düzlükler var. Hatta bu yükseklikte donmuş Aladağ ve Seben (Taşyayla) göllerinin manzarasını seyretmek de bambaşka bir keyif. Bu arada size çok eğleneceğiniz bir tüyo da vereyim; eğer yanınıza bildiğimiz şambriyellerden alırsanız veya sağlam deniz simitleri, şişirdiğinizde harika birer kızak olacaklardır. Bu simitlere binip korkmadan kayacağınız o kadar uzun düzlükler var ki, çocuklar gibi şen bir hafta sonu geçirebilirsiniz.

Yemek konusunda en az sıkıntı çekeceğiniz bölgeye gideceksiniz. Adı üstünde Bolu, aşçılar diyarı… Ama böyle bir gezmede sucuk ekmek olmadan olur mu? Siz mangalınızı yanınıza alın, ekmeğinizi sucuğunuzu, içeceklerinizi yoldan da tedarik edebilirsiniz. Gürül gürül akan Koz Çayı''nın kıyısına ya da donmuş Aladağ Gölü''nün kenarına, bembeyaz örtünün içinde, göğe metrelerce yükselen göknar çamlarının eşsiz manzarası eşliğinde mangalınızı kurup, sucuklarınızı pişirebilirsiniz. Bu kadar zahmete giremem derseniz, Seben''de sizin için çok çeşitli ve kimi yerel tatlardan oluşan lezzetler sunacak lokantalar var.

Kalmak için de 40 kilometre uzakta bulunan Karacasu''daki termal otelleri veya Seben''deki ahşap evlerden oluşan tatil köyünü tercih edebilirsiniz.

Bolu merkeze kadar gitmek ve merkeze ulaştıktan sonra Seben, Kıbrısçık tabelalarını takip etmek gerekir.Taşyayla Göleti''nin kıyısını takip ederek ilerlerseniz karşınıza iki yol çıkacak; tabelalar Seben ve Kıbrısçık''ı gösterecek, siz Seben istikametine devam edin. Kıvrım kıvrım yollardan inerken solunuza doğru bakarsanız, oldukça yüksekten düşen ince ama çok güzel bir şelale göreceksiniz.