Yıldız'ın yıldızı parlayacak

Yıldız Sarayı Harem Daireleri'nin restorasyona girdiğini duyduğumda çalışmaların nasıl yapıldığını görmek için sarayın yolunu tuttum. Yıldız Sarayı'nın harem binalarının neden ziyarete açık olmadığını gördüğümde anladım. Açıkçası saray deyince aklımda beliren ihtişamlı görüntü yerine karşılaştığım yıkık dökük harap binalar beni şaşkınlığa uğrattı. Ancak Yıldız Sarayı'nın Müdürü Ali İlker Tepeköy'ün verdiği bilgiler durumu açıklamaya yetti. Tepeköy'ün anlattıklarına göre Sultan Abdülhamid'in tahttan indirilişinden sonra Yıldız Sarayı'nın bütün binaları boşaltılmış, içindeki eşyalar çeşitli kurumlara dağıtılmış. Şimdi Yıldız Sarayı'nın eşyalarının bir bölümü bugünkü Arkeoloji Müzesi'nde, Matbah-ı Amire Müdürlüğü'nde ve diğer saraylarda. Abdülhamid'in kütüphanesi ise İstanbul Üniversitesi'nde. Saray binaları ise Abdülhamid tahttan indirildikten sonra bir süre boş kalmış. Daha sonra ise Harp Akademileri'ne geçmiş ve normal uygulamalara dikkat edilmeden akademi binaları olarak kullanılmış.

Sarayın Kültür Bakanlığına devredilmesi ancak 1978 yılında olmuş. Fakat yakın döneme kadar da ödenek yokluğu nedeniyle, çatı tamiri dışında bir şey yapılamamış. Tüm bunların sonucu; harap binalar, muhteşem kalem işlerinin üzerine sürülmüş yağlıboyalar, paslı kaloriferler, bir zamanlar muhteşem resimlere sahip şimdi ise dökülen tavan tuvalleri… Ali İlker Tepeköy, Kültür Bakanı Ertuğrul Günay'ın 2011'in Yıldız Sarayı'nın yılı olacağını söylediğini ve bu restorasyon sonunda sarayın eski ihtişamına kavuşacağını ve diğer saraylar gibi ziyarete açılacağını ifade ediyor.

Restorasyonun yapılabilmesi, 'emlak vergilerinden yapılan kesintilerin İl Özel İdarelerine aktarılarak tarihi yapıların restorasyonu için kullanılması'nı içeren kanunun çıkmasından sonra mümkün olmuş. Şu an yapılan Kadınefendiler Binası'nın restorasyonu için İstanbul İl Özel İdare Genel Sekreterliği İmar Yatırım ve İnşaat Daire Başkanlığı'nca 11.5 milyon TL'lik dev bir bütçe ayrılmış. Restorasyonun başında ise Kültür ve Turizm Bakanlığı İstanbul Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğü Yıldız Sarayı Kontrol Amiri Restoratör Ahmet Selbesoğlu var. Şu an binanın kalem işleri ile ilgili çalışılıyor ve bina tek tek fotoğraflanarak belgelenme işlemi yapılıyor.

Ahmet Selbesoğlu, binaları restorasyona almadan önce mevcut durumun tespitini yaptıklarını ifade ediyor. Selbesoğlu, “Burası 1924'te Harp Akademileri'ne verildiği için kalem işlerinin üzerleri her komutan değiştiğinde boyanmış. Biz zar soyar gibi onları soyarak kademe kademe dönemleri tespit ediyoruz. Bu işlem bittikten sonra nasıl müdahale edeceğimize karar vereceğiz. Restorasyonun en zor kısmı burası. Binanın pencereleri, kapıları tek tek sökülüyor ve herhangi bir deformasyon, kurtlanma, bozulma varsa parça parça ayırıp her elemanın kendi içinde restorasyonunu, konservasyonunu yapıyoruz.” diyor. Daha sonra tavan tuvalleri de teker teker sökülerek restore edilecek. Restorasyonda üniversitelerin restorasyon bölümlerinden mezun olan kişiler çalışıyor. Ancak yetişmiş eleman bulmak sıkıntı oluyor. 26 Kasım 2010'da başlayan restorasyon için 420 günlük ihale açılmış. Zaman elbette konunun uzmanları tarafından tayin edilmiş olmalı fakat 420 günde çalışmaların bitirilmesi zor gibi gözüküyor.

Ali İlker Tepeköy, çalışmalar bittikten sonra Yıldız Sarayı'nın Topkapı Sarayı gibi ziyarete açılacağını ve ciddi anlamda bir yapı kompleksinin geniş bir kitle tarafından izlenebileceğini ifade ediyor. Sonradan toplanan ve binada kalan eserler grubu ile eşyalı teşhir gerçekleştirilecek. Harem binalarının arasında geçişler olduğu için ziyaretçiler dışarı çıkmadan binadan binaya geçerek gezebilecekler. Tepeköy, Hasbahçe'de bulunan havuz ve çevresinin de restorasyonu ile şehri ortasında tahmin edilemeyecek güzellikte bir ziyaret mekanına sahip olunacağını ve ziyaretçilerin sıkılmadan tüm günü Yıldız Sarayı'nda geçirebileceklerini söylüyor.