Yedi sınıf insandan altıncısı

Sağ elinin verdiğini sol elinin bilemeyeceği kadar gizli sadaka veren kimse: Allah Rasulü (sav) hiçbir gölge bulunmayan günde Allah'ın, Arş'ın gölgesinde gölgelendireceğini müjdelediği yedi sınıf insandan altıncısının, karşılık beklemeden sırf Allah rızası için ve üstelik sağ elinin verdiğini sol elinin bilemeyeceği şekilde fakir fukaraya, garip gurebaya veren kimse olduğunu ifade etmektedir. Allah için verdiği sadaka ve yaptığı iyilikleri mümkün olduğunca gizli yapan, gösteriş ve riyadan uzak kalmaya çalışan kimse, Allah'ın rızasını her şeyin üstünde tutmuş demektir. Bunun karşılığı da, ahirette ilahî korumaya mazhar kılınmak suretiyle o kişinin faziletinin açığa çıkarılmasıdır. Bu ruha sahip olan kimseler Kur'an-ı Kerim'de "müttekiler" olarak isimlendirilmekte olup, müttekilerin için de "onlar gayba inanırlar, namaz kılarlar ve kendilerine verdiğimiz mallardan Allah yolunda harcarlar" (Bakara 3) denilmektedir. Kur'an-ı Kerim'de bu ve benzeri ayetlerde yaklaşık 250 kere infak, karşılıksız vermek, zekat, sadaka, karzı hasen vs. konulara dikkat çekilmektedir. Hadislerde de sadaka vermek Müslümanların en çok yapması gereken Salih amellerden birisi olarak geçmektedir: "Gizli açık çok sadaka verin ki, rızkınız bollaşsın, yardıma mazhar olun ve duanız kabul edilsin" (İbn Mâce), "hastalarınızı sadakayla tedavi edin, çünkü sadaka her hastalığı ve belayı defeder" (Beyhakî) gibi hadisleriyle de Allah Rasulü (sav) konunun ehemmiyetine dikkat çekmektedir.

Ancak sadakanın gizli verilmesi övülmektedir. Bunun sebebi de insanların iffet ve mürüvvetlerinin korunmak istenmesidir. Sadaka alan kimsenin rencide edilmemesi, toplumda onun minnet altında kalmış, eziklik duyan bir kişi haline düşmüş olmasına zemin hazırlamamak gerekir. İnsanın iffeti ve mürüvveti Allah yanında oldukça değerlidir. Buna zarar verecek her şey onun yaratıcısı tarafından hoş karşılanmamaktadır. Esasında böyle bir davranış veren insan için de faydalıdır. Çünkü insanoğlu her zaman "riya" imtihanı ile karşı karşıyadır. Amellerine riya karışan bir insanın bazen olur ki, tüm yaptıkları boşa gider, kendisine sevap getirmezken günaha da girmesine sebep olur. Örneğin namazına riya karıştıran kimse için Allah (cc) "yazıklar olsun o namaz kılanlara ki, onlar namazlarını ciddiye almazlar. Onlar gösteriş yapanlardır, hayra da engel olurlar" Mâûn, 4-7) diyerek riyanın ne kötü bir huy olduğunu beyan etmiştir. Mesela, "suyun ateşi söndürdüğü gibi sadaka da günahları yok eder" (Tirmizi) hadis-i şerifinden maksat, "sağ elinin verdiğinden sol elinin bilgisi olamayacak derecede gizli verilen sadaka" ile, "riyadan uzak ve minnet altında bırakmama amaçlı" sadaka kastedilmiş olabilir.

Mübarek Ramazan ayında bu güzel ve önemli işi hepimiz biraz daha sık ve biraz daha dikkatli yapmalıyız. Zira Ramazan ayı birlik ve beraberliğin, kardeşliğin, sevginin, muhabbetin, hoşgörünün, tevazuun vs sembolüdür. Bu ayda sadakaların artırılması ve özellikle zekatın ülkemizdeki büyük potansiyeli göz önünde bulundurularak ihtiyaç sahiplerine ulaştırılması elzemdir. Verdiğimizi gizli vererek hiçbir gölgenin bulunmadığı günde Allah'ın Arş'ının gölgesinde gölgeleneceklerden birisi olmamız duasıyla.