Dünyayı dünyalılardan kurtarmaya gelen uzaylı

Ali Murat Güven
00:0014/12/2008, Pazar
G: 14/12/2008, Pazar
Yeni Şafak
Dünyayı dünyalılardan kurtarmaya gelen uzaylı
Dünyayı dünyalılardan kurtarmaya gelen uzaylı

Özgün versiyonu 1951'de Robert Wise tarafından siyah-beyaz olarak çekilen “Dünyanın Durduğu Gün”, 57 yıl sonra gelen Scott Derrickson imzalı bu yeni yorumunda, öyküsünün temel unsurları aynen korunurken, aynı zamanda dijital sinema teknolojisinin nimetlerinden de bolca yararlanan etkileyici bir gösteriye dönüştürülmüş.

DÜNYANIN DURDUĞU GÜN / The Day the Earth Stood Still

Türkiye Gösterim Tarihi:
12 Aralık 2008 Cuma

Yapım Yılı ve Ülkesi:
2008, ABD

Türü ve Süresi:
Bilim-Kurgu / 103 Dakika

Yönetmen:
Scott Derrickson

Senaryo:
Davir Scarpa

Görüntü:
David Tattersall

Müzik:
Tyler Bates

Kurgu:
Wayne Wahrman

Oyuncular:
Keanu Reeves, Jennifer Connelly, Kathy Bates, Jaden Smith, John Cleese, Jon Hamm, Kyle Chandler, Robert Knepper

Dili:
Amerikan İngilizcesi / Türkçe altyazılı

İthalatçı Şirket:
Tiglon Film

Dağıtıcı Şirket:
Tiglon Film

İçerik Uyarıları:
Bazı sahnelerinde bilim-kurgu/fantazi filmlerine özgü korku ve şiddet öğeleri bulunmaktadır.

Yıldız Notu:
* * *

ABD'nin başkenti Washington'a inerek ünlü bilim kadını Dr. Helen Benson'u (Jennifer Connolly) bulan uzaylı Klaatu (Keanu Reeves), ona insanlığı bekleyen korkunç tehlikeleri anlatır ve bu süreci durdurmak için ne yapıp edip harekete geçmesini ister. Yanında dünyanın gelecekte yaşayacağı felaketlere ilişkin çok önemli bilgiler ve bir de koruyucu robotla gelen bu gizemli ziyaretçinin en öncelikli hedefi ise askerî açıdan güçlü ülkelerin liderlerini bir araya toplayıp, durumun vahametini onlara bizzat aktarmaktır. Ancak, Dr. Benson'un etki gücünü çok aşan bazı politik-bilimsel güçler Klaatu'ya düşman gözüyle bakacak ve onun liderlerle temasa geçmesini önleyeceklerdir. Kahramanımızın, uzayın derinliklerinden barışçıl amaçlarla gelen bu varlığa, uğruna mücadele ettiği mavi gezegenin gerçekten de “kurtarılmaya değer bir yer” olduğunu kanıtlaması gerekmektedir.

1951 yılında gösterime girdiğinde, görece düşük bütçesi ve siyah-beyaz görüntülerine karşın yine de çağını aşan bir bilim-kurgu sineması örneği olarak izleyiciden büyük ilgi gören, aradan geçen yarım yüzyılda ise kendi alanının başyapıtları arasına katılan “Dünyanın Durduğu Gün”, 57 yıl sonra gelen ikinci çevrimiyle bu türün tutkunlarına bir kez daha “hangisi daha iyi” sorgulaması yaptırmaya hazırlanıyor.

İlk versiyonu, o dönemin en gözde Hollywood yönetmenlerinden Robert Wise (“West Side Story”- 1961, “Sound of Music”-1965, “The Andromeda Stain”-1971) tarafından çekilen “Dünyanın Durduğu Gün”, gezegenimizi adım adım yaklaşan büyük bir felaketten korumak amacıyla yeryüzüne inen uzaylı bir ziyaretçi ile yanındaki robot muhafızın serüvenleri üzerinden “bilim-kurgu ana hattı”nda ilerlerken, son derece sağlam anti-militarist mesajlarıyla da zaman zaman gayet ciddi bir “siyasal sinema” gösterisine dönüşmekte…


YENİ YETME YÖNETMENDEN İDDİALI BİR ÇALIŞMA

Fantastik öykülere son derece yakışan bir aktör olan Keanu Reeves'in ilk “Matrix”ten 9 yıl sonra bir kez daha bilim-kurgu öyküsü kahramanı olarak karşımıza çıktığı “Dünyanın Durduğu Gün”, yalnızca ilginç konusundan değil, aynı zamanda göz kamaştırıcı görsel efektlerinden de destek alan bir üstün yapım. Büyük bir bölümü Kanada'nın İngiliz Kolombiyası bölgesinde çekilen film için 100 milyon doların üzerinde bir bütçe kullanıldı. Bir Twentieth Century Fox-Earth Canada Productions ortak yapımı olan filmin dağıtım planlaması da dünyanın bütün ülkelerinde 12 Aralık 2008 Cuma günü gösterime girecek şekilde yapıldı.

1951 yılında gerçekleştirilen özgün versiyonun senaryosu, aralarında 1970 tarihli “General Patton”un da bulunduğu bir dizi önemli siyasal içerikli dramaya imza atmış olan, döneminin en entelektüel senaristlerinden Edmund H. North tarafından yazılmıştı. 2008 tarihli versiyonun senaryosunu hazırlayan David Scarpa ise temeli zaten çok sağlam kurulmuş olan bu ilk senaryoyu, yalnızca çağın getirdiği bazı teknolojik gösterilere uyarlamakla yetinmiş.

Öte yandan, bu iddialı filmin yapım sürecindeki en ilgi çekici tercihlerden biri de yönetmeni Scott Derrickson… Fox şirketi, kariyerinde -biri 2005 yapım tarihli “The Exorcism of Emily Rose” olmak üzere- topu topu 3 film bulunan genç kuşak yönetmenlerden Derrickson'u böylesine büyük çaplı bir yeniden çevrim için yeterli gördü ve projeyi çekincesizce ona teslim etti. Yaklaşık bir yıllık bir çalışmanın ardından perdeye yansıyan tatminkâr sonuç ise Derrickson'un bu ağır sorumluluğun altından rahatlıkla kalktığını ortaya koyuyor.

Öykünün 1951 tarihli özgün uyarlaması, çekildiği dönemde bilim-kurgu edebiyatının gözde malzemeleri olan uzaylılar, robotlar ve uzay araçlarına getirdiği yenilikçi bakış açısının yanısıra, Soğuk Savaş'ın tırmanma dönemine yaptığı politik göndermelerle de bir devrim niteliğindeydi. “50'lerde Amerikan bilim-kurgularının pek çoğu, Batı'nın Doğu Bloku korkusu üzerine kuruluydu” diyor yapımcı Erwin Stoff, “Korkunun aslî kaynağı, metaforize edilmiş hâli ile komünizmdi. 'Dünyanın Durduğu Gün'ün ayrıcalığı ise felakete ilerleyiş sürecindeki sorumluluğu herkesin üzerine atıyor olmasıdır. Korkulacak diğer bir önemli tehdit kaynağını ise 'kendimiz' olarak betimlemişti bu öykü. İnsanın doğasında bulunan ve her fırsatta ortaya koymaya pek eğilimli olduğu şiddet olgusunun ta kendisi…”


İSTEYENE NORMAL FORMAT, İSTEYENE IMAX

35 mm'lik normal formatıyla diğer ülkelerle birlikte Türkiye'de de 12 Aralık Cuma günü gösterime giren “Dünyanın Durduğu Gün”, dev perdeli IMAX salonları bulunan bazı ülkelerde ise bu formattaki alternatif gösterimleriyle, asıl vizyon tarihinin iki gün öncesinde izleyicisiyle buluştu. Türkiye'de de bu müthiş gösteriyi 6 kanallı ses sistemine sahip, 70 mm'lik özel bir kopyanın kullanıldığı apartman büyüklüğündeki bir perdeden izlemek isteyenler, AFM-İstinye Park (İstanbul) ile AFM-Ankamall (Ankara) sinemalarındaki IMAX formatlı salonlara gidebilirler.

Film işletmecileri, “Arog” ve “Muro”nun geçen hafta sonundan beri devam edegelen ezici gişe hâkimiyeti karşısında kendilerini bu hafta sonu da hiç riske etmediler ve yerli sinemanın iki sansasyonel örneğinin karşısına bu iddialı bilim-kurguyu sürmekle yetindiler. Bu da, filmin bütün dünyada aynı anda gösterime çıkması yönündeki mecburî planlamadan dolayı gerçekleşmiş bir sürüm aslında…

O bakımdan, Derrickson'un filmi, bilim-kurgu sinemasının ucuz replikalarından değil de gerçeğinden hoşlananlar ve “Arog-Muro” seçeneksizliği karşısında “İmdaaat!” diye bağıran sinefiller için gerçek bir cankurtaran işlevi görüyor.

Hem “Neo” karakteriyle sinema tarihine geçen Keanu Reeves'i uzunca bir aradan sonra yeniden fantastik ortamlarda döktürürken izlemek, hem de siyasal boyutları bulunan klas bir bilim-kurgu öyküsü izlemek isteyenler için biçilmiş kaftan…