Yol ayrımı: Emperyalizmin yansıması olarak millîlik ve kozmopolitlik çatışması

1920'de Fransızlar Şam'a girdiğinde Türkiye'de de işgal orduları vardı. Başta İstanbul ve İzmir olmak üzere memleketin üzerinde karabulutlar dolaşıyordu. O dönemi iyice anlayabilmek için bütün bir coğrafyada olan biteni bilmek gerekiyor. Aynı yıl Azerbaycan da yeniden işgal edildi. Benzer bir şekilde Mısır da dâhil olmak üzere bütün Kuzey Afrika, Mağrip'ten başlamak suretiyle Batı Avrupa ülkeleriyle mücadele hâlindeydi. İşgal bütün Osmanlı coğrafyasına yayılmaktaydı. Bu dönemde Misak-ı Millî de kabul edildi.