Ormanlar tarlalar kayıt dışı çay bahçelerine dönüştürülüyor: İhtiyaçtan fazla üretim olursa sıkıntı yaşarız

Rize, Trabzon, Artvin ve Giresun'da 788 bin dekar alanda bir milyon üretici aile tarafından yapılan çay tarımında kayıt dışı çay bahçeleri arttı.

2018 yılına kadar ekilen çay bahçelerinin ruhsatlandırıldığı bölgede bu tarihten sonra yeni bahçelere ruhsat verilmesi yasaklandı. Ancak çay tarımından daha fazla gelir elde etmek isteyen üreticiler, yasağa rağmen bölgede orman, çalılık alanlar ve tarlaları söküyor, çay ekiyor.

Bölgede 50 bin dekara ulaşan ruhsatsız çaylık alanlarla birlikte kuru çay üretimi de artıyor. Çay bahçeleri oluşturulan eğimli araziler, heyelan riski ile karşı karşıya kalıyor. Rize'de son yaşanan sel afetlerinde çay bahçelerinde toprak kaymaları olmuştu.

"İHTİYAÇTAN FAZLA ÜRETİM SIKINTI YAŞATIR"

RTSO Başkanı Şaban Aziz Karamehmetoğlu çayın bölge için olmazsa olmaz olduğunu belirterek, “Çay insanlarımızın yaşam sigortası ama bizleri bekleyen ciddi bir tehlike var. Üretim alanları gittikçe artıyor. Bu tabi önümüzdeki dönemde ciddi bir sorun olarak karşımıza çıkıyor. Bu bir arz talep meselesi. Bunu iyi hesaplamak lazım, çünkü kayıt dışında çok ciddi ruhsatsız alanlarda çay ekimi olmaya başladı. Çay ekim alanları artış tehlikesine bir an önce el atılmalı. Ruhsatsız alanlarda çok ciddi çay ekimi yapılıyor. İhtiyaçtan fazla üretim olursa sıkıntı yaşarız" dedi.

"YENİ BAHÇELER ZARAR OLARAK GERİ DÖNECEK"

Çay üreticisi Yakup Şişmanlar ise, “Ne kadar çok çay bahçesi yaparsak bizim karımız diye düşünüyorlar ama yarın yine kendi zarar edecek. Çünkü çayı satamayınca yaş çayın fiyatı düşecek. Çay tüketimi de artmayınca çaya da ihtiyaç olmuyor. O yüzden yeni açılan çay bahçeleri ileride müstahsilin başına zarar olarak geri dönecek" ifadelerini kullandı.

Üreticilerden Ensar Özgen de, "Yeni çay bahçeleri açılmasının çay sektörüne bir etkisi muhakkak olacaktır. Yeni çay bahçelerinin açılması çayın önünü tıkayacaktır. Pazar olmadığı sürece de çay, özel sektöre gidecek ve fiyat düşecek, üretici mağdur olacaktır. Ancak burada önemli olan çay pazarının dışarıya açılması. Ülkemize gelen kaçak çayın da önüne geçilmesi gerekiyor" dedi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Rize'de 14 Temmuz'da meydana gelen, 6 kişinin hayatını kaybettiği, 2 kişinin kaybolduğu sel afeti sonrası yaptığı açıklamada, "Çay bitkisi gübreleme tekniği sebebiyle de aldığı yağmurla gübrenin azotun balçığa dönüştüğü yer. Dikey kök olmadığı için yatay olduğu için onlar aşağıya doğru iniyor. Ağaçlama çay arasında yok. Eskiden dikey köklü ağaçlarımız vardı. O ağaçlar şimdi kalmadı çünkü söküldü onların yerine çaylıklar yapıldı" şeklinde konuştu.