Atalık buğdaylar hayatımıza yeniden girdi. Mutfağımızda atalık buğday gibi yer açmamız gereken bir diğer tahıl da arpa. Arpa Rasulullah’ın (s.a.v) beslenmesinde de oldukça önemli yer tutuyordu. Bugün özellikle sindirim sorunları ve buğdaya alerjisi olanlar için tercih edilebilir bir tahıl.
Eski çağlardan bu yana Anadolu’da en çok ekilen tahıllardan biri buğday, diğeri arpa. Mardin’e, Şanlıurfa’da ve bir çok şehrimizde gerek devlet kurumları ve stkların çabaları, gerek insanlarımızın şahsi gayretleriyle atalık buğdaylar yeniden hayatımızda. Peki ya arpa?
BUĞDAY YERİNE ARPA EKMEĞİ
Rasulullah’ın (s.a.v) beslenmesinde de oldukça önemli yer tutan arpayı Hititler de ekmeğe dönüştürüyordu. İçerisinde bulunan lifler sayesinde kalın bağırsakta bütirik asit oluşmasını sağlayarak probiyotik bakterileri besleyen arpa, bu özellikleri nedeniyle kansere karşı koruyucudur. B grubu vitaminleriyle sinir ve sindirim sisteminin sağlıklı çalışmasına rol oynarken, selenyum gibi antioksidanlarla bağışıklık sistemini güçlendirir ve yaşlanma belirtilerine karşı savaşmaya yardımcı olur. Özellikle kan şekerinin hızla düşüp yükselmesinin önüne geçmek için arpa ekmeğini yemek gerekir. Kalp ve damar sağlığında koruyucu görev yapan bir çok besin öğesini de içerir. Arpada oluşan gluten kompleksi, buğday ile aynı verimlilikte değil. Bu yüzden arpa ekmeği, bir buğday ekmeği gibi kabarmaz ve kırmızı bir kabuk oluşturmaz. Sindirim sorunları ve buğdaya alerjisi olanlar için tercih edilebilir bir tahıldır arpa.
KEK, ÇORBA, EKMEK, ÇÖREK
Bütün bu faydaları göz önüne alındığında, arpa mutlaka hayatımızda yer almalı. Fakat nasıl? Özellikleri buğdaya çok benzer olduğundan, buğday ununun kullanıldığı her yerde kullanılır mı sorusu akla geliyor. Hayır. Gluten farkı sebebiyle yufka olmaz. Ama kekler, çorbalar, ekmek, çörek çeşitleri yapılabilir. Bu hafta bir kaç arpalı tarif paylaşalım istiyorum. Regaip Gecesinde yapabilelim diye, Resulullah’ın (s.a.v) sofrasından arpalı bir tatlı tarifi de bu hafta yazımda yer alacak. Sağlıklı ve mutlu bir hafta sonu dilerim.
Resulullah’ın (s.a.v) Sofrasından: Hays
- 100 g. Yağı alınıp kurutulmuş koyun ya da keçi yoğurdu veya süzme peynir, koyun peyniri
- 100 g. Taze hurma veya ıslatılıp yumuşatılmış hurma
- 2-3 yemek kaşığı arpa unu
- 1 yemek kaşığı tereyağı
Hurmaların çekirdeklerini çıkartıp elimizle ezelim. Üzerine süzme peyniri ilave edelim. Unu ve yağı ekleyip yoğuralım. Şekil verip servise alalım.
Afiyet olsun.
Havuçlu Arpa Unlu Kek
- 5 yumurta
- 1, 5 su bardağı şeker
- 1 su bardağı zeytinyağı
- 1, 5 su bardağı süt
- 4 su bardağı arpa unu
- 1 paket vanilya
- 1 paket kabartma tozu
- 1 büyük havuç
- 1 kase ceviz içi
- 1 kahve fincanı tarçın
- Bir fiske tuz
- Bir çay kaşığı tereyağı
Herşeyden önce, kalıbımızı tereyağı ile yağlayıp üzerine un serpelim. Havuçları yıkayıp rendeleyelim ve suyunu sıkalım. Şeker, tuz ve yumurtayı kar gibi katılaşana kadar çırpalım. Süt ve zeytinyağını ilave edelim. Üzerine eleyerek un, vanilya ve kabartma tozunu ekleyelim. Dövülmüş ceviz içi, tarçın ve havucu ekleyelim. Hamur kıvamını bulunca kalıbımıza dökelim. 180 derecede, önceden ısıtılmış fırında 30 dakika pişirelim. Dinlendirelim ve servise alalım.
Afiyet olsun.
