Bu hastalıkta ihmalin bedeli büyük

Tedavisi çoğu zaman ihmal edilen varisler; geç kalınması durumunda hem ciddi sağlık sorunlarına hem de maliyetli durumlara neden oluyor

Medical Park Göztepe Hastane Kompleksi Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Doç. Dr. Mehmet Ümit Ergenoğlu; varisle ilgili Yenisafak.com.tr'ye bazı bilgiler verdi:

• Ciddi iş gücüne, maddi kayıplara ve estetik problemlere neden olan varis; yüzeysel toplardamarların uzayıp, büklümlü, geniş hale gelmesiyle ortaya çıkan bir hastalıktır. Genellikle, yüzeysel toplardamarlar içinde yer alan kapakçıkların fonksiyonlarını kaybetmeleri sonucunda ortaya çıkarlar.

• Varisin sadece bacaklarda görüldüğüne dair yanlış bir algı vardır. Varis, vücutta toplardamar ve kapakçıkların bir arada olduğu hemen her yerde karşımıza çıkmaktadır. Bunun en sık karşımıza çıkan örnekleri; anal bölgede hemorroid (basur), vulva bölgesinde gördüğümüz varisler, rahim çevresinde karşımıza çıkan varislerdir.

• Varis gündelik hayatı hem fonksiyonel hem de kozmetik olarak etkiler. Fonksiyonel etkilenmede en sık karşılaştığımız durum; hastalığa bağlı olarak iş gücü kaybıdır. Bu durum hastalığın şiddetiyle doğru orantılı olup, venöz yetmezlik, toplardamar iltihabı ve toplardamarda pıhtılaşma gibi durumları da kapsamaktadır. Kozmetik etkilenme durumunda ise hastalar çoğunlukla mevcut kılcal damarların estetik bir sorun yaratmasından yakınmaktadırlar.

• Varis, toplumları maddi ve manevi olarak etkileyen uzun dönemli (kronik) hastalıklar arasında en üst sıralarda yer almaktadır. Buna rağmen tedavisi ihmal edilmektedir. Ancak, günümüzde, tedavinin geciktiği durumlarda ortaya çıkan daha ciddi sağlık sorunları ve maliyetli durumlar nedeniyle erken teşhis edilmesinin önemi anlaşılmıştır.

• Günümüzde, her durumda varis teşhis edilmesinden sonra konunun uzmanı tarafından değerlendirilip tedavi edilmelidir. Zira geç kalınması halinde; tedavisi güç durumlar; örneğin derin damarlarda pıhtılaşma, akciğer embolisi, yüzeysel damar iltihabı, ayak bileğinde ülser gibi durumlarla karşılaşabiliriz.

• Varis; kadınlarda, daha fazla oranda gözlenmekteyse de, son zamanlarda yaşam biçimindeki değişim nedeniyle erkeklerde de artan sıklıkta gözlenmektedir. Günümüz yaşam koşullarında ortaya çıkan en büyük değişim, hareketsizlik ve fast-food tüketiminin artmasıdır. Hareketsizlik, sonucunda, bacak – kas pompasının aktif fonksiyonu engellenmektedir. Fast – food tüketiminin artışı da kabızlık şikayetlerinin ortaya çıkmasını ve buna bağlı olarak bacak toplardamarlarına ayrıca yük binmesine neden olarak, varis gelişimine altyapı hazırlamaktadır.

- Ağrı

- Bacakta ağırlaşma, özellikle ayakta durma sonrası veya gece uykuda ortaya çıkar.

- Bacakta ödem, şişme

- Bacakta özellikle geceleri dinlenme sırasında ortaya çıkan kramp

- Uzun süreli yürüme sonrasında, dinlenme sırasında bacaklarda kasılma

- Bacakta yüzeysel damarlarda belirginleşme

- Ayak bilek seviyesinde iç tarafta renk değişimi, ciltte kahverengi renk oluşması

- İleri dönemde, cilt altı dokuda kalınlaşma; varisin belirtileri arasında sayılabilir.

• Varis çorapları; kullanımları esnasında, yüzeysel toplardamarlara belli oranda baskı yaparak, kanın yüzeysel toplardamarlar içerisinde toplanması yerine, aktif olarak, derindeki toplardamar sistemi içine akışını sağlarlar. Tıbbi anlamda birer protez olarak kullanılan varis çoraplarının kullanımı, günümüzde varis tedavisinin temelinde yer almaktadır.

• Varis hastalığında günümüzde kullanılan en önemli teşhis ve görüntüleme yöntemi, venöz doppler ultrasonografidir (venöz dupleks ultrasonografi). Bu yöntemle; toplardamar içerisinde bulunan kan akımının yönü, kapakçıkların durumu, toplardamarın belirli bölgelerde çapları etkili ve doğru bir şekilde değerlendirilebilmektedir. Bu sayede, sonraki aşamada gerçekleşecek olan tedavi seçeneklerinin uygulanabilirliği sağlanmaktadır.

• Varis tedavisinde birinci aşama da; hastanın öyküsü (mesleği, hastalıkları, alışkanlıkları, kullandığı ilaçlar vb) iyice sorgulanmalı. Daha sonra; hastanın fizik muayenesi yapılmalı, periferik damar hastalıkları yönünden hasta dikkatlice değerlendirilmelidir. Sonraki aşamada ise; tanıya yönelik olarak detaylı venöz doppler ultrasonografi, gerekirse MR venografi ve diğer görüntüleme yöntemleri yapılmalıdır. Son aşamada ise; mevcut tedavi yöntemleri, hasta ile bire – bir şekilde irdelenmelidir. Hastanın önerilen tedavi yöntemlerinden hangisine maksimum uyum sağlayabileceği göz önünde tutularak tedavi planlanmalıdır.

1- Günlük yaşam şeklinde değişiklikler; cilt bakımı, obezite için kilo verilmesi, yürüme gibi

2- Çorap tedavisi; konservatif tedaviler içinde en çok kullanılanıdır. Özellikle, ağrılı venlerin ve huzursuz bacakların olduğu durumlarda kullanılır.

3- Skleroterapi; varislerin köpükle kurutulmasına yönelik bir yöntemdir. Kullanımı basit ve ucuz olup, genellikle spider ve retikülervenlerin tedavisinde kullanılır.

4- Endovenöz lazer ablasyonu; büyük çaplı varislerin tedavisinde kullanılır. Toplardamar içerisine yerleştirilen ince, fiberoptik bir kateter yardımı ile lazer enerjisinin ven duvarında yarattığı tahribata bağlı olarak gelişir.

5- Endovenöz radyofrekans ablasyonu; Teknik olarak endovenöz lazer ablasyonuna benzer. Ancak, enerji kaynağı olarak radyofrekans dalgalar kullanılır.

6- Cerrahi; venöz yetmezlikli toplardamarın bağlanması ve/veya stripping'i ile gerçekleştirilir.