Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
44

Bildirimler

'İstanbul Şiir Festivali' geride kalmasına kaldı ama yirmi şairin arasında Lale Müldür'ün ismi yoktu. Türkiye'nin en iyi şairleri arasında gösterilen, herkesin 'Deli-Dahi' dediği şair Lale Müldür ise bu duruma tepkili. Nedenini sorduğum da cevabı 'Beni kimse anlamıyor' oldu. Lale Müldür'ü kim neden anlamıyordu? Biz de bu kadını anlamaya Cihangirdeki evine gittik. Müldür bizi keskin bir kahkahayla karşıladı, müziği açtı ve konuşmaya başladık. Bize ne zaman delirdiğini, onu kimin delirttiğini, dahiliğini, babasını, şiiri anlattıkça anlattı ve sonra bize dönerek 'herkesin benden daha deli olduğunu ispat edeceğim. İntikamımı alacağım' dedi. Nasıl mı? Üzerinde çalıştığı araştırma kitabıyla. Bir hayranı Lale Müldür için 'deli gibi zeki' yorumunu yapmış. Galiba bu konuşmadan da 'deli gibi bir röportaj'çıktı.
Kübra

'Şair olmayı düşünmüş müydünüz' diyorum...'Hayır, sadece normal hayatı olan bir kadın olmak istedim' diyor...'Şiir yazmak insanı delirtir mi yoksa tedavi mi eder?' diyorum...'Tedavi eder' diyor. Sonra konu konuyu açıyor, travmalar, hastaneler derken; 'ailenize kızgın mısınız?' diyorum...'Evet hem de çok' diyor... Hastalanmasının nedeninin ailevi sebepler olduğunu söylüyor. Dahice yaşanan gençlik, zengin bir evlilik, uzun bir şairlik dönemi sonunda bugün, olmayı düşlemeyeceği bir yerde Lale Müldür...'Bu ülkedeki herkes daha deli, ben onlardan daha akıllıyım' diyor. Burada susuyorum çünkü bir birine benzer davranan insanlar akıllı, bunun dışında kalanlar deli olarak tanımlanıyor. Yani akıllık da göreceli. Deliler mi daha akıllı, yoksa akıllılar mı daha deli göreceğiz... Buradaki ironi kayda almaya değerdi. Cihangir'deki dairesinden size Lale Müldür şiiri...
Büşra

Şiir Festivali'ndeki şairlerin arasında sizin isminiz yok. Neden?

Çağırmadılar da ondan. Bu benim için ciddi bir konu. Sizce beni neden çağırmadılar?

Neden?

Orada bir sürü geri zekalı isimler varken ben neden yoktum? Beni 'Şiir Festivali'ne çağırmayanlar sadece kendi çaplarında megolomanik bir hata yapmıyorlar, bu ülkenin adıyla da oynuyorlar.

Neden böyle bir 'hata' yapıyorlar peki?

Kimse benimle anlaşamıyor! Anlamıyorlar beni.

Anlaşılmak önemli mi?

Tabi ki. Başkası olsa çoktan intihar etmişti.

Neden etmediniz?

Etmem. Bende intihar edecek göz var mı? Sıkı düşünürüm ama etmem. Bana sorular soruyorsunuz. Benim o soruları cevaplayabilmem için tek bir kişi olmam lazım. Ama ben bir kişi değilim. Kaç kişiyim?

Kaç?

Bir ben varım bir de içimin yüzde doksanbeşini kaplayan mikroplar, bakteriler gibi olaylar var. Onlarla ben bir miyim? Onlar ayrı bir dünya değil mi? Onlar ve ben iki ayrı birey oluyoruz.

Size 'deli' diyorlar. Kırılıyor musunuz bunlara?

En bozulduğum şey benim. Tam üstüne bastınız. Ama bu ülkenin tamamı deli. Onların yanında akıllı kalırım.

Neden böyle dediniz şimdi?

Öyle çünkü.

O zaman insanların size deli demesini umursamamanız lazım…

Umursuyorum. Çünkü param yok. Babamdan para kalmasaydı nasıl geçinecektim. Kimse deliye iş vermez ki. Söylediklerime kimse inanmıyor. 'Delinin teki yazmış yine' diyorlar.


BANA 'DELİ' DİYENLERDEN İNTİKAM ALACAĞIM
Şiirleriniz seviyorlar, ödül veriyorlar… Türkiye'nin en iyi şairlerinden diyorlar…

'En iyi şairlerinden' değil en iyi şairim ben. Milliyet 'en iyi şair' anketi yapmıştı. Bu anketi yaparken bana da sordular. Soru şuydu; 'günümüzün en önemli yaşlı şairleri kimdir' ben de İsmet Özel ve Sezai Karakoç dedim. Ama bunu herkes 'en iyi şair' diye anlamış. Gülten Akın'dan sonra üç puan eksik olarak benim adım geliyor. 150 şair ve eleştirmen bu sonucu çıkarmış. Yani birtek Orhan Duru ölmeden önce oyunu bana verseydi en iyi şair ben olacaktım şimdi.

Size 'deli' derken bir taraftan da 'dahi' diyorlar…

Teşekkürler.

Bu egonuzu okşayan bir durum değil mi?

Dahi denmesi rahatsız etmiyor. Çünkü bana bunu her yerde söylediler. O güzel bir iltifattır. Ama deli denmesi rahatsız ediyor. Üç kitap birden yazıyorum şimdi. Herkesin benden çok daha deli olduğunu ıspatlayacağım. Felsefi araştırma kitabı olacak.

Delileri mi araştırıyorsunuz?

Hayır. Tam tersi normal olan insanları. Üniversite hocaları bile var içinde.

Nasıl araştırıyorsunuz onları peki?

Msn'den. Msn'den birçok isimle konuşuyorum. Bu bazen bir kadın bazen ise erkek oluyor. Her konuşmaya normal başlıyoruz. Sonra ben biraz uçlarda konuşmaya başladığımda karşı taraf benden daha çok ileri gidiyor. O zaman anlıyorum ki aslında insanlar benden daha deli. O yüzden kitabımın ismi 'MSN konuşmaları ve çirkinliğin estetiği.' olacak.

Neden böyle bir kitap yazdınız?

İntikam almak için.

Kimden, neden intikam alıyorsunuz?

Herkesten. Çünkü maddi manevi bir sürü işkence gördüm. Kolay mı benim konumumda olmak. Psikolojik bir sürü işkence gördüm. 'Kadın şairden şair olur mu' diye söylendiler. Ama oldu. Bir tane bile kadın şair bana teşekkür etmiyor.

Cesaret edemiyorlardır belki de?

Normalde misafirlerime çok centilmence yaklaşırım ve gönüllerini kırmam. Aptalca kendini zeki sanıp laf ederse o ayrı tabi.

Şiir yazmak insanı delirtir mi?

Tam tersi tedavi eder.

Şairliğe alışabildiniz mi?

Çoğu zaman alışamadım aslında. Edip'i (Cansever) görmeye Murathan Mungan ile gitmiştik. Edip Cansever son derece iyi yaklaştı bana. Kitabım yoktu o zamanlar. Şöyle demişti; 'Şiirlerimi geleceğin büyük şairinin değerlendirmesi çok hoşuma gider.' Benden dosyamı istedi. Ama kafamda o kadar şairlik kavramı yoktu ki hiç birşey götürmedim.

Ne zaman delirdiniz siz?

Birçok insan genç yaşta delirir ama benim öyle olmadı. Yurt dışında eğitim görüyorken, burada anlatamayacağım bir ailevi sorunla karşılaştım. Yurt dışında çok iyi psikiyatrlara gittim. Onlar bana 'sende birşey yok ama aşırı hassas birisin, Biz ağaçlardan kelebek yapamayız' dediler.

Ama sonra size doktorlar manik depresif teşhisi koymuş…

Evet. Herşeyi Fransız bir psikiyatr yaptı. İlk manik depresif teşhisini o koydu. Sonra Türkiye'ye geldim. Ailem beni kendimi iyi hissetmem için seyahete götürdü. O güne kadar 'manik depresif' ismini dahi duymamış doktorlar bana 'manik depresifsin' dediler.

Aliniz nasıl yaklaştı bu duruma?

Annem babam orijinal Müslüman değiller. Ben ne zaman dini bir takım şeyler yapsam Lape hastanesine yatırırlardı.

Kaç defa yattınız hastaneye?

Üç, dört defa. Ayrı bir maceradır orası. Oradan sağlam çıkmanıza imkan yok. Odaya her girişimde yere düşerdim. Yere düşmek felaket birşeydi benim için. Çünkü üstümdeki giysiyi o gece için çıkaramayacaktım ve kirli bir şekilde uyuyacaktım. En korkutucu şeylerden biri de beni yıkamalarıydı. Şişman iri yarı bir kadındı hiç unutmam. Çok utandığımı hatırlıyorum. O anda bitersin zaten Lale Müldür'den geriye eser kalmaz. Sonra doktorlar yanına çağırıp konuşur. Sorularına cevap verirsin.

Nasıl sorular soruyorlardı?

'Bu hafta ne yapacaksın, sevdiğin biri var mı' gibi sorular. Anladıkları bu kadardı.

Peki hiç hastaneden çıkmak için 'iyi rolü' oynadınız mı?

Tabi ki. İnanıyorlar bir de. Türkiye'de iyi bir doktor yokki.

Öfkeli misiniz peki şimdi?

Tabi ki öfkeliyim.

'Ben hep normal olmak, pazardan meyve alan kadın olmak istedim' diyorsunuz.

Bu çok önemli. Ben hiçbir zaman şair olmak istemedim. Benim amacım pazardan sebze satın alan normal bir insan olmaktı. O olmadı maalesef.


COCUĞUM OLSUN İSTERDİM
12 yıl evli kalmışsınız neden ayrıldınız kocanızdan?

Yaptığım en büyük hataydı. Babamın zoruyla boşandım. Çünkü o hiç bir şeyi beğenmiyordu. Aslında onlar benim bir daha evleneceğimi sandılar. Ama öyle olmadı.

Neden?

Aslında evlenmeye çok çalıştım ama olmadı. Ben fazla ağır geldim bu ülkeye. Çabuk bıkıyorlar benden.

Kendinize zulmetmediniz mi? Belki evlenseydiniz hayatınız daha farklı olurdu.

Tabi bunu çok düşündüm. Bir çocuğum olsun çok isterdim.

Neden olmadı?

Bir ara olsun istedim ama o zaman da, sevdiğim kişi istemedi. Ama şimdi keşke olsaydı diyorum.

Uzun yıllar Belçika'da yaşadınız. Neden Türkiye'ye döndünüz?

Çünkü benim en büyük hatam şiire İngilizce başlamışken Türkçe devam etmek oldu. Harika şiirler yazıyordum. Gürol Irzık'la, Bülent Somay beni Türkçe şiir yazmama teşvik etti. Ama sonra kendileri İngilizce yazdı. Türkçe şiir yazdığınız için Türkçe konuşulan bir ülkede olmanız gerekiyor.


Biz yahudiymişiz...

Peki maneviyatla aranız nasıl oldu?

Annem Müslümanca konuşur ama çok sıkı Atatürkçüdür. Uzun dönem dinle bir ilişkim olmadı. Çernobil zamanı Fransız gazetesi Le Monde'da 'Çernobil'in eski ismi dünyanın sonu geldiğindeki isimlerden biridir' diye bir yazı okudum ve çok etkilendim. Hemen İncil ve Kuran aldım. Kuran'ın Fransızcası çok zor olduğu için önce İncil'i okudum. Türkiye'ye döndüm. Bunu anlatsam mı emin değilim.

Neyi?

İlk vizyonlarımı gördüğüm zamanlardı. Bir arkadaşımın yanında 'bana acayip birşey oluyor' dedim. Uçtuğumu gördüm. Önümde gri şeklinde 'V' harfleri vardı. O 'V'leri takip ettim. Uzayda bir takım figürler gördüm. İlk Hz. İsa'nın yüzünü gördüm. Bana hiç gülümsemiyordu. Çok sert bakıyordu. Görüntüler film karesi gibi gözümün önünden geçti. Bu görüntülerin ardından beyaz tenli siyah dalgalı saçlı güzel Hz Muhammed'i gördüm. O çok sıcak davrandı bana. Gördükten hemen sonra namaza başladım. Uzun yıllar namaz kıldım. Beyin kanaması geçirene kadar.

Sonra ne oldu?

Beyin kanaması geçirdikten sonra üç dört günde bir kılmaya başladım. Kılamıyorum artık, zor geliyor. 'Zor geliyor' lafının da anlamsız olduğunun farkındayım tabi.


MANİK DEPRESİFKEN, ŞİZOFREN OLDUM
Beyin kanamasından sonra ne değişti hayatınızda?

Çok şey değişti. Aynı insan bile değilim. İkizim geldi. Neden beyin kanaması olduğunu bilmiyorum. Düşmeden önce yirmi şiir yazmışım, yirmisinde de 'yarın ölücem' gibi cümleler yazıyormuş. Türkçe'yi tamamen unutmuşum. Bir süre Fransızca ve İngilizce konuşmuşum. Bu duruma da ayrıca sinirlendim. Çünkü zaten ingilizce ve Fransızca konuşuyor gibi bir imajım vardı bu da tasdiklenmiş oldu.

Sonra?

Komadan çıkmıştım ama hala kendimde değilim. Doktor gelip şöyle dedi; 'Lale bu tedaviden sonra artık şiir yazamaz.' Herkeste inanmış öleceğimi bile düşünmüşler. Ama bozuldular böyle olmayınca.

Şimdi hastalığınız ne durumda?

Bende manik depresiflik şizofreniye döndü. Ben şizofrenim.

Nasıl anlıyorsunuz bunu?

Şaka şaka! Çünkü ben manik depresif olduğumu, ilan ettikten sonra manik depresifler çoğalmış da onun için şimdi de şizofrenler çoğalsın diye böyle yapıyorum! Kendimden hiç memnun değilim. Yemek yiyemiyorum. Ya ailemin benden nefret ettiğini düşünüyorum ya da ben ailemden nefret ediyorum.

İlaç tedavisine hala devam ediyor musunuz?

Mecburen.

Neden, bırakamıyor musunuz?

Aslında bırakabilirim.

Ne oluyor bırakınca?

Birşey olmuyor ama ailem memnun kalmıyor.

Peki kendinizle ilgili bu kadar çok şeyi biliyorsunuz, ilaçların sizi tedavi etmediğini de. Neden bu yaşantıyı kabul ediyorsunuz?

Çünkü maddi olarak onlara bağımlıyım. Hayat o kadar basit değil.

Eski halinizi özlüyor musunuz?

Kötüydüm o zamanlar. Şimdi son derece mutluyum. İnsanlar bu duruma da sinir oldular. Benim mutlu olmamdan hoşnut değiller.


BABAMA İNAT HERŞEYDEN VAZGEÇTİM
Aileniz sizi iyi okullarda okutmuş, tedaviniz için uğraşmış. Neden ailenizi suçluyorsunuz?

Benim sürekli mutsuz kalmamı isteyen bir aileydi.

Bir anne baba neden çocuğunun mutsuz olmasını istesin?

O zaman şöyle anlatayım. Hastaneden yeni çıktığım gün yatağın üstünde oturuyorum. Anneme; 'anne ne olur beş dakika beni dinleyin gitmeyin' diyorum. Annem gayet sakin üzerime kapıyı çekip gitti. Bu mudur ilgilenmek?

Ailenizde en çok kimi seviyorsunuz peki?

Annemi. Çünkü babam hayatım boyunca müfettiş gibi arkamdaydı. Babam beyin kanaması geçirdiğimde bile hastaneye gelmedi. Robert'teki hocalar bana 'sen matematikçi, fizikçi herşey olabilirsin' derlerdi. Babamın yüzünden herşeyden vazgeçtim.

Neden, ne yaptı ki…

Bizde yüksek şeref notu seksenbeşti. O puandan yukarısı düşünülemezdi. Yüz alıyordum ben. İkinci sömestrde yüz puandan doksanyediye düştü. Babam geldi bana neden doksan yedi olmuş diye sordu. Ben de şu andan itibaren bütün diğer derslerim düşüyor dedim. Ben herşeye evet diyen bir kız değildim.

Aileniz nereli?

Babam Macar. Büyük korkusu vardı annemin hiç bir zaman Yahudi olduklarını söylemezdi. Son yanına gittiğimde 'Anne söyle biz Yahudi miyiz' dedim. Üç defa evet dedi. Bunca yıldan sonra bir anlamı yok tabi. Teyzeme de sordum 'Biz Yahudi miyiz neden cumartesileri çalışmıyorsunuz' dedim. O da uzun süre cevap vermedi. sonra 'Cumartesi çalışmak çok günah' dedi.

Nasıl yaşıyorsunuz peki şimdi?

Yahudilerle benim bir ilgim yok. Ben anarşist gibi yaşıyorum. Müslüman anarşistim.

Nasıl oluyor 'Müslüman anarşist'?

Bu çağda herşey mümkün. Bir anarşist herşeyden önce devletle uzlaşamayan biridir. Ben de uzlaşamıyorum.

Artık herşey daha mı anlamlı yoksa daha mı anlamsız geliyor size?

Önceden anlamsızlaştığı zaman çok oluyordu. Şimdi artık net görüyorum herşeyi. Çok anlamlı.


Ufolar size gözükmüyor mu?

Siz Ahmet Hakan'ı 1 Mayıs'da duelloya çağırdınız. Konunun sizinle bir ilgisi yoktu neden dahil oldunuz?

Ahmet Günten sevdiğim bir şair. İnsanların uslubu beni sinirlendiriyor. Herkes bildiği kadar konuşsun.

Yazdığınız metinde argo kelimeler vardı. Sizin gibi bir şair neden bu şekilde bir yazı yazar?

Ben şiiri korumak için yaptım onu. Çünkü ilk defa şiir bu kadar ön plana, hem de kötü bir biçimde çıktı. Bunu yok etmek için kendimi çamura attım. Gerçekten zordu onu yazmak. Argo da dışarıda kötü birşey değildir, alışsın insanlar artık.

Cem Mumcu'yla aranız bozulmuş neden?

Çünkü Cem Mumcu, eşi ve ben Ufoları gördük. Ben 'yazıcam bunu' deyince onlar sonra 'biz görmedik' dediler. Televizyonda programa katıldığımda Cem konuyu tekrar açtı. Ben de 'üçümüz görmedik mi' dedim. O da bana 'hayır görmedik' dedi. Ben de ona 'sen bir yalancısın' dedim. O da o zaman 'televizyonda olunca işler zorlaşıyor' dedi. Ama şimdi aramızda problem yok.

Onların varlığına inanıyor musunuz?

Evet iki defa gördüm.



Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...