Çamlıca: İstanbul'da kalan yaban yaşamın son bahçesi

Ohraşan, kuşkuş otu, yaban karanfili, yalancı papatya, hayvan bezelyesi, Amasya adaçayı, üçgül… İsimlerini bile bilmediğimiz daha yüzlerce bitki ve onlarca hayvan, mantar türü… Dr.Ali R. Bilginer, İstanbul'da yer alan Küçük Çamlıca Bahçesi'nin bu yüzlerce sakininin 25 yıl boyunca fotoğraflarını çekmiş. Bu enfes fotoğraflardan oluşan ve Dr. Bilginer'in kaleme aldığı 'Çamlıca: İstanbul'da Kalan Yaban Yaşamın Son Bahçesi' isimli kitap Alok Production'dan çıktı. Kitap bilmediğimiz bir dünyanın kapılarını aralarken, kapıların kapanma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu belirterek herkesi bu konuda uyarıyor.

Yazar, Büyük Çamlıca'nın başına gelenleri Küçük Çamlıca Bahçesi'nin de yaşamaması için fotoğraf kareleriyle cenneti anlatıyor adeta. Didaktik bir dille uyarmak yerine çiçeklerin eşsiz görüntüleriyle adeta “dikkat” diyor. Dr. Ali R. Bilginer bu kitabı yazmadaki amacını şöyle açıklıyor: “Ben elden giden doğal örtüyü paylaşmak istedim. Şimdilerde bu eşsiz Küçük Çamlıca Bahçesi'ne yapay bir görünüm verilmek isteniyor. Aslında Küçük Çamlıca Tepesi eteklerindeki beton kuşatma önlenmeli, bahçeler içindeki doğal yaşam korunmalı ve Küçük Çamlıca Bahçeleri bütünüyle bir yaşam bahçesi ve müzesi haline getirilmeli. İstanbul'un ve ülkemiz Anadolu'nun sahip olduğu doğal değerlerinin neler olduğunun bilinmesi ve korunması amacıyla onları önce kendi insanımızla, sonra da bütün dünyayla paylaşmak düşüncesi bu kitabın hazırlanmasına neden oldu.”

Dr. Ali R. Bilginer'in botaniğe merakı çocukluk yıllarına kadar dayanıyor. Büyükannesinin ona aşıladığı botanik sevgisi yaşamının her döneminde onunla birlikte oldu. O kadar ki karavanıyla tüm Türkiye'yi gezerek, ağaçlarını, endemik bitkileri fotoğraflayarak iki önemli kitaba imza attı. İstanbul Tıp Fakültesi'ni bitirdikten sonra Anadolu'nun değişik yörelerinde çalışan Dr. Ali R. Bilginer, 1981 yılında İstanbul'a dönerek Çamlıca Asker Hastanesi'nde çalışmaya başladı. “Küçük Çamlıca Tepesi'nin güney eteklerinde bulunan Çamlıca Asker Hastanesi, bahçesinin yeşil örtüsü, değişik cinsteki ağaçları, türlü yaban çiçekleri, şakıyan bülbülleriyle İstanbul'un çok yakınlarında gizli bir doğa hazinesiydi” diyen Dr. Bilginer de yirmi beş yıl boyunca her mevsim çeşitli dönemlerde fotoğraflayarak bu hazineyi bizlere ulaştırdı.

İngilizce özetin yer aldığı kitabı üç bölüme ayırabiliriz. Prof. Dr. Tuna Ekim ve Ersin Alok'un önsözüyle yayınlanan kitabın ilk bölümünde tarihteki ve edebiyattaki yeriyle Çamlıca anlatılıyor. İkinci bölüm Çamlıca'nın rengarenk bitkilerinin fotoğrafları, Türkçe ve Latince isimleriyle eşsiz bir albüm niteliğinde. Üçüncü bölümde kitabın İngilizce özeti yer alıyor. Bitkiler, Latince bitki ailelerinin alfabetik sıralamasıyla resmi geçit yapıyor.. Çiçekli Bitkiler (Spermatophyt), Açık Tohumlular (Gymnospermae) gibi. Bitkilerin tanıtımında sırasıyla bitkinin önce Türkçe adı, parantez içinde Latince adı, bitki dünyasında bağlı bulunduğu aile, en son da İngilizce adı bulunuyor. Bitkiyle ilgili açıklamada ise bitkinin ülkemizdeki değişik yörelere göre değişik adları ve parantez içinde o adın kullanıldığı il ya da ilçe, genel bilgi, bitkinin varsa tıp dünyasındaki kullanım alanları da anlatılıyor.