Çocuk bezinde görünmez tehlike

Özellikle gemi, uçak, otomobil sanayiinde, makine konstrüksiyonlarında yağlayıcı madde ve sızdırmazlık elemanı olarak, inşaat sektöründe, ısı ve ses izolasyonunda yaygın olarak yararlanılan ve 3 binden fazla kullanım alanı olan asbest maddesi hayatı tehdit ediyor. Asbestin mezotelyoma yani ciğer zarı kanserine neden olduğu çalışmalarca kanıtlanırken, uzmanlar uyarıyor: 2030 yılında hasta sayısının 20 bine çıkacağı tahmin ediliyor.

Mesleki maruziyetin yanında çevresel maruziyetin yoğun olduğu ülkemizde özellikle Güneydoğu Anadolu''nun kırsal alanlarda evlerin boyanmasında yaygın olarak kullanılan asbest, çocuk bezlerinde de var. Ulusal Akciğer Kongresi''nde konuştuğumuz Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Attila Saygı, ''Kişi mezotelyamaya yakalandığında ortalama ömrü 12-14 ay gibi bir süre. Ancak bu 25- 30 yılda oluşan bir hastalık'' dedi.

Ciğerin dışında olan zarın kanseridir. Çevresel olarak aspest maruziyetiyle olur.Hastalık, ABD''de azalma trendine girdi. Ancak Türkiye''de ve dünyadaki gelişmekte olan bütün ülkelerde asbeste bağlı maruziyet devam ediyor.

Hemen bulaşan, hemen olan bir hastalık değil. 25-30 yıl ciddi bir maruziyet gerekir. Çok hızlı ve kötü seyreden, ciğerin dışındaki zarı bir kafes gibi saran zırh şeklinde bir kanser. Kişi yakalandığında ortalama ömrü 12-14 ay gibi bir süre. Tanıya yönelik çok ciddi çalışmalar yapılıyor

Yan ağrısı, göğüs ağrısı ortaya çıkar.

2030 yılına kadar devam edeceği, önümüzdeki yıllarda ortalama 6 bin ile 20 bin vakanın görülebileceği; yılda 600 vaka çıkabileceği gibi tahminler var.

Mezotelyoma, temel olarak halk arasında ak toprak, çorak toprak, gök toprak, çelpek, höllük veya ceren toprağı gibi isimlerle bilinen asbestin yol açtığı akciğer zarı ve karın zarı kanserine verilen isim.

Batı ülkelerinde yılda her bir milyon kişinin 1-2''sinde saptanan mezotelyoma, ülkemizde yılda en az 600 kişide görülür. Bu sıklığın sebebi de asbestin Anadolu''nun birçok yöresinde bulunması ve halkımız tarafından bilinçsizce kullanılmasına bağlanılabilir. Asbest köylerde evleri boyamak için veya küçük çocuklarda pudra yerine kullanırlar. Amasya bölgesinde ve Kayılar yörüklerinde ise bebekler, höllük toprağı olarak bilinen ısıtılmış asbestle sarılmaktadır. Bu da bu bebeklerin mezotelyoma ve solunum rahatsızlıklarına yakalanmalarına yol açmaktadır. Mezotelyoma, uygun cerrahi ve tedaviler uygulanamadığında, hastayı kısa zamanda ölüme götüren bir hastalık. Buna karşı halkın bilinçlendirilmesi gerek. Bilinçlendirmede hastalığın 30 yılda çıkabileceği anlatılmalı.

Asbest son derece kanserojen bir madde. Asbest, akciğer zarları arasında sıvı toplanması, mezotelyama, akciğer zarı kalınlaşması ve akciğer dokusunda bağ dokusu oluşumu gibi hastalıklara neden olur. Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı''na göre kanserojen maddeler listesinde asbest maddesi, ''kesin kanserojen'' tanımlanması ile 1. grupta sınıflandırılmıştır. Fransa''da asbeste bağlı hastalıklardan her yıl 4000 kişi ölürken, bu sayı sayı giderek artmaktadır. Uzmanlar, Birleşik Krallık''ta 1960 ve 70''lerde asbeste maruz kalmış kişilerden 120 binden fazlasının akciğer kanseri nedeniyle yakın gelecekte öleceğini öngörürken;. Belçika ve Hollanda gibi ülkelerde 90''lı yılların başında asbest üretim ve kullanımı tamamen yasaklandı. Avrupa Birliği''de 2005''ten itibaren AB''de asbest üretimi ve kullanımını yasaklamıştır.