Cumhurbaşkanı’nın eşi Emine Erdoğan’ın himayesinde İstanbul Sabancı Beylerbeyi Olgunlaşma Enstitüsü tarafından yürütülen Türkiye Dokuma Atlası Projesi, kaybolmaya yüz tutan geleneksel el dokumalarının izinden giderek Türk modası adına kayda değer çalışmalar ortaya koymaya devam ediyor. Türkiye Dokuma Atlası Projesi, geleneksel dokumaların izini sürerek bu değerleri yeniden bulmak, korumak ve tanıtmak maksadıyla çıktığı yolculukta dokuma kültürüne uluslararası boyutta bir farkındalık kazandırmıştı. Şimdi ise bu farkındalığı verimli çalışma alanlarına dönüştürmek, inovatif yaklaşımla gündemde tutmak, tanıtmak ve markalaşmasını sağlamak hedefiyle çalışmalar yürütülüyor, etkinlikler düzenleniyor. Bu zengin kültürel birikimin gelecek nesillere aktarılması gayesiyle düzenlenen etkinliklerde Türkiye’nin önde gelen tasarımcılarını bir araya getiriyor. Disiplinler arası değerli fikirlerin filizlenmesi adına gerçekleştirilen söyleşi ve workshop etkinliklerinin ilk konuğu modacı ve akademisyen Özlem Süer oldu.
Dünya lokal değerlerin peşinde
Tasarımcının işi yalnızca bir silüet oluşturmaktan ibaret değil. Özellikle dünya modasında ismini duyurmuş bir tasarımcı olarak Özlem Süer’in işi çok daha zor ve kıymetli. Kullanılan kumaşlardan, atıf yapılan ilhamlara ve giysi formlarına kadar pek çok etken tasarımcının coğrafyası ile kurduğu bağlantıyı gözler önüne seriyor. Süer, “İnsanlar, ‘Aa ne kadar güzel bir stil yaratılmış’ diyebilirler ama bizim bugün burada olmamızın aslında gerçek sebebi bu işin, tarlada tohumun toplanmasından, ipin eğrilmesinden, kumaşın dokumasına, size ulaşana kadarki tüm meşakkatli aşamalarına tanık olmak. Kumaşı bilmeyen birinin tasarımcı olması da mümkün değil” diyor. Süer’in yaklaşık üç sene önce Göbeklitepe ilhamıyla hazırladığı koleksiyon, tüm dünyanın ilgisini çekmiş, New York ve Tayland’da sergilenmişti. Bu ilgi, tüm dünyanın kültürel anlamda lokal değerlere ne kadar aç olduğunun da bir göstergesiydi. Günümüzde insanların artık dünyanın bir ucundan Türkiye’ye Antalya’da şezlongların üzerinde güneşlenerek zamanı geçirmek için değil, Rize’de çay toplamayı öğrenmek için geldikleri örneğini veren Süer, “Bugün bu coğrafyada lokal değerleri tanıtmak adına tüm dünyadan konuklar ağırlıyoruz. Aynı şey tekstil için de geçerli. Benim için globale ışık tutan lokal değerlerdir. Lokalden globale bir armağan sunmak, bir imza atmak istiyorsak zaten var olan geleneklerimizi biraz daha parlatmak, biraz daha tanıtmak durumundayız” ifadesinde bulunuyor.
Özgün kumaşlar mücevher değerinde
Geçtiğimiz aylarda Gaziantep’in unutulmaya yüz tutan geleneksel dokuması kutnu kumaşı, yüksek moda devlerinden Christian Dior’un Paris Moda Haftası kapsamında tanıttığı 2023 İlkbahar/Yaz erkek giyim koleksiyonunda dünya modasına yeniden sunulmuştu. Bu yeniden sunuş, bir anlamda Türkiye Dokuma Atlası Projesi’nin ana hedeflerinden biri olan geleneksel dokumalarımızı tüm dünyada moda ve ev tekstil sektörleriyle buluşturmanın ve Türk kumaşlarını dünyada bir marka haline getirmenin bir başlangıcı olarak okunuyor. “Ben Kapalıçarşı’da kumaşçıma gittiğim zaman orada dünya markalarından temsilcilerin olduğunu görüp onlarla birlikte çay içiyorum. Ya da Erzurum’a gidip bir atölyeyi gezdiğimde orada bir İtalyan’a rastlayabiliyorum. Yerel bir pazarda dünyanın öbür ucundan bir Amerikalının tasarım ofisi için keşfe geldiğini görüyorum” açıklamasını yapan Süer, geleneksel değerlerle yola çıkmış özgün kumaşların mücevher değerinde, çok kıymetli materyaller olduklarını söylüyor. Süer, “Dolayısıyla moda ve tekstil sadece formsal ya da silüetsel bir şey değil, materyale dair de bir konu. Bunu bu coğrafyadan çıkışla renkte, strüktürde, yüzeyin üzerindeki desenlemelerde tamamen sahiplenip dünyaya tanıtmak aslında işin bir yanıyla da marketing boyutu. Öne çıkarılacak kavramlar, yüzyılın bu evresinde insanlara bir şey ifade etmesi bilinciyle seçildiği takdirde kabul görme oranı yükselecektir” diyor.
Dokuma Atlası’nın gönüllüleriyiz
“Türkiye Dokuma Atlası bugün bir tasarımcının hayalindeki değerli bir projeyi gerçekleştirdi” diyen Özlem Süer, “Türk tasarımcısının dünyaya armağan etmek istediği en büyük değer, kendi kumaşıdır. Ayrışmanın, farklılaşmanın, olgunlaşmanın yolu, özgünlükten geçiyorsa, özgünlüğümüz de kendi imzalarımızla yol almakla mümkün olabilir” ifadesinde bulunuyor. Bu anlamda kendi bürümcüğümüzü kendi ehramımızı, kendi ikatımızı dünyaya tanıtırken stillemek, onu formlamak Süer’in yolculuğunun ana hedeflerinden. Yılda iki kez Paris’te koleksiyonlarını tanıtan Süer, tasarımlarını dünyanın dört bir yanına götürmekten ve orada kendi kumaşlarımızı sunuyor olmaktan daima gurur duyuyor. Üzerine bir de bu tasarımlar içinde geleneksel değerlerden birtakım doneler sunmanın tasarımlara paha biçilmez bir lezzet katacağının altını çiziyor. “Hepimiz Dokuma Atlası Projesi’nin gönüllüleriyiz” diyen Süer, 16. yüzyılda moda tarihinde kayıtlara geçen “Türk akımı”nı hatırlatıyor ve ekliyor: “16. yüzyıl bütün Avrupa’yı ve dünyayı Türk modasının sardığı bir yüzyıl olmuştur. Bugün yine Türk modasını, kumaşlarıyla birlikte gündeme getirip, stil önerileriyle de destekleyerek gündeme oturtmanın zamanı olduğunu düşünüyorum.”
Yeni lüks insan emeği
Dünyaya dönüp bakınca yeni lüksün insan eli emeğiyle ortaya çıkmış ürünler olduğunu görüyoruz. Pek çok hazır giyim markası sezon ürünleri arasına “handmade” birkaç ürün serpiştirerek muadillerine göre çok daha yüksek fiyatlarla etiketleyebiliyor. Özlem Süer bu durumun nedenini şöyle açıklıyor: “Yeni lüks diye tarifsiz bütçelerle satın alınanların birçoğu insan elinden çıktığı, bir geleneği temsil ettiği ve artık bu temsilin sayısı azaldığı için lüks kategorisine giriyor. İnsan eli yapımı dediğimiz ürünler tamamen bir geleneği yaşatan ve el zanaatından yola çıkarak tasarımlaştırılmış, sanat eseri işler. Türkiye bu anlamda çok zengin, yalnızca kulağa çok kuru bir kelime gibi gelse de ‘marketing’ yani çok ciddi bir pazarlama gerektiriyor.” Ünlü tasarımcı Türkiye’de de bu strateji oluşturulur ve doğru şekilde yol alınırsa kesinlikle sektörde iyi bir konuma gelebileceğimizin mesajını veriyor.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.