Kürtleri asıl şimdi tanıyacaksınız

Ülkemizin ilk Kürtçe televizyon kanalı test yayınına başladı. TRT'nin “Çok Dilli Kanal” ismini verdiği ve 1 Ocak'ta yayına başlayacak televizyon, daha kumandalarda yerini almadan pek çok tartışmaya sebep oldu. Olumlu karşılayanlar, önemli bir adım olduğunu düşünenler, tepkiyle yaklaşanlar, kanalda görev alacakları hain ilan edenler... Bu girişimi desteklediği için, bazı olumsuz tepkilerle karşılaşan Kürt sanatçılardan biriyle, Nilüfer Akbal'la Kürtçe TV'nin 'nasıl'ını, 'niçin'ini konuştum. Sempatik ve esprili bir kadın Nilüfer Akbal. Hazırlayacağı müzik programı için de çok heyecanlı. Görüşmemiz esnasında bir televizyon kanalındaki Kürtçe TV ile ilgili haberi birlikte izledik. Mikrofon uzatılanlar olumlu konuştukça, Akbal'ın yüzüne bir tebessüm yayılıyor, heyecanla halkın bu adımdan mutlu olduğunu, aslında Kürtçe TV. İçin geç kalındığını anlatıyordu.

Kanala başından beri olumlu baktığını söylüyor Akbal. 80 yıl sonra böyle bir kanalın kurulmasının, Kürtçe dilinde yayın yapmasının çok önemli olduğunun altını çiziyor. “Böyle bir zamanda, böyle bir süreçte, bu adım hem tüm topluma bir nefes aldıracak. Hem her iki halkın yeniden birbirini tanımalarına vesile olacak.” diyor. Akbal, Kürtlere televizyon ekranlarında sürekli kavga eden, döven, feodal bir aşiret ağası gibi itici bir profil çizildiğini, bu kanalın Kürtlerin sanatçılarının, yazarlarının, edebiyatçılarının, şairlerinin, ressamlarının, dil bilimcilerinin ve tarihinin, kültürünün de tanınma fırsatı vereceğini düşünüyor. “Türk halkı da izlediğinde 'Bizim yanı başımızda yaşayan halkın böyle güzel şarkıları var, böyle güzel bir edebiyatı, böyle iyi ressamları varmış.' diyecek. Halklar birbirini tanıyacak. Böylece ülkede bir barış havası oluşur diye umuyorum.” diyor.

Kanala genel olarak bütün Kürt sanatçıların pozitif baktığını anlatan Akbal, ancak anadilinde şarkı söyledikleri için 30 yıldır sürgünde olanların hemen görev almasının beklenemeyeceğini, Şivan, Civan, Nizamettin, Beykocan gibi isimlerin kanala olumlu yaklaşmakla birlikte, kafalarında kuşku ve soru işaretlerinin olduğunu söylüyor. “Doğal olarak kendi karşılaştıkları tavrı sorguluyorlar. Kanalda 'Nasıl bir yayın, nasıl bir yaklaşım olacak' diye merak ediyorlar.” diyor. TRT'nin siyaseti karıştırmadan, halkın kültürüne dayalı bir yayın yaparsa, bir süre sonra herkesin kanalda yer alacağına inanan Akbal, basında yer alan 'sicili temiz sanatçı arıyorlar' gibi haberlerin asılsız bir iddia olduğunu anlatıyor. Roj TV'de çıkmış, MMC'de klibi dönmüş ya da Kürdistan TV.'de program yapmış diye bir ayırımın olmadığını, TRT'nin bu oluşumu daha iyi bir yere taşıyacak, gerçekten bu işe hizmet edebilecek yetenekteki herkese kapısının açık olduğunu Genel Müdürü İbrahim Şahin'in açıkladığını söylüyor.

“Böyle bir kanal açılırsa iyi bir şeydir, desteklenmelidir.” dediği için hakkında “TRT Savunucusu” gibi haberler yazıldığını ifade eden Akbal'a göre tepki yüzde onluk marjinal kesimden geliyor. Yani işin siyasi kanadı, kendisinin muhatap alınmasını istiyor. Sivil halk ise gelişmelerden memnun. Nilüfer Akbal, TRT'nin daha önce yaptığı 2 saatlik Kürtçe yayının yerini bulmadığını, bu tecrübeye dayanılarak ikinci bir hatanın yapılacağına inanmadığının altını çiziyor. Kanal hakkındaki kuşkular iki düşünceden kaynaklanıyor. Birincisi kanalın seçim yatırımı olabileceği kuşkusu. Diğeri ise bu kanalın propaganda ve asimilasyon amacıyla kullanılma ihtimali. Akbal neden böyle bir şey olsun diye sorarken, “Halkın değerlerini aşağılayacak, yok sayacak şeyler olmaz ve halkın varlığını kabul eden ve olduğu gibi sunan programlar yapılırsa herkesi oraya çeker ve gerçekten barış için bir adım olur. Bütün Türkiye ve dünyanın izlediği ve heyecanla beklediği bir kanal, mutlaka beklentilerin negatif olanlarını yanıltacak, pozitif olanları daha pozitivite edecek, hatta negatif olanları da pozitive edecek bir yayın politikasıyla gelecektir. Kanal bu kriterlerde olursa marjinal kesimi de normale çeker. Bu olmalıdır. Zamanla o çevrenin de katılabileceği bir oluşum gerçekleşebilir. Onlar da istiyor bunu. Talepler tek taraflı değil...” diyor.

Akbal'ın çekincesi ise, şu an pek çok kimsenin “Önce bir bakalım, görelim, ne olacak” düşüncesiyle kenarda durduğu için, kanalın programlarına konuk olacak ya da program yapacak kişilerin yetkin olup olamayacağı, içeriğin doyurucu olamama ihtimali.

Bu noktada endişeli ama “Bilemiyoruz. Görmedik. Belki de çok güzel programlar çıkacak karşımıza.” diyor. Görevinin kendi adına bu adımı destekleyerek hem kendi halkına ve kültürüne hizmet etmek, hem de iki halk arasında bir barış kültürü oluşturabilmek olduğunu anlatıyor Akbal. “Birileri elini taşın altına koymazsa bu iş olmaz. Ben de riske giriyorum. Kendi hayatımı, 20 yıllık sanat hayatımı, dinleyicilerimi bunca yıllık emeğimi rizike ediyorum. Sonuç negatif de olabilir ama en azından iyi niyet göstermek lazım. Bu işi birlikte yapalım, barış olsun. Yeter artık, önce şu kan dursun...”

Kanalın Kürt meselesini çözmeyeceğini ama çözüm açısından bir adım olduğunu anlatan Akbal, devletin attığı adıma, bu sorunun çözülmesini isteyen, barıştan yana olan herkesin ve Kürt aydınlarının destek vermesi gerektiğini, yeni açılımlar için bunun gerekli olduğunu söylüyor. Ancak devletin de bazı anayasal düzenlemeleri henüz yapmadığına dikkat çekiyor. “Yasa olarak TRT'de anadilde yayın hakkı geçti. Fakat diğer düzenlemeler henüz yapılmadı. Mevcut yasaya göre benim kanalda program yaptığımı izleyen bir Türk vatandaşı, gidip benim hakkımda 'Kürtçe konuşuyor, bölücülük yapıyor' diye dava açabilir. Bir an önce anayasal hakların düzenlenmesi gerekiyor. Bütün bunlar olursa Kürtler neden tepki duysun ki?”

Nilüfer Akbal TRT 6'da Cumartesi günleri müzik eğlence programı yapacak. Programa İran, Irak, Suriye'den, Avrupa'dan sanatçıların yanı sıra, edebiyatçılar, şairler, tiyatrocular katılacak. Canlı bir müzik grubu olacak. Kırmanci lehçesi ile sunulacak programda, konuklara göre diğer lehçeler de konuşulacak. Kanalda belgeseller, çocuk programları, kadın programları, edebiyat ve sağlık programları da olacak. İlerleyen zamanlar için diziler ve sinema filmleri de düşünülüyor. Çevre ülkelere de yayın yapacak kanal, tüm Kürtlerin televizyonu olacak.