“Tarih hep büyük savaşları, sınırları belirleyen anlaşmaları, görkemli imparatorlukları, heybetli kralları, efsanevi komutanları mı yazar?” Belki de şimdiye kadar öyleydi. Ancak şimdi neredeyse tüm kültürler için sıradanlaşmış pek çok nesne için tabiri caiz ise “iade-i itibar” vakti. Daha önce çevirileriyle ismini duyduğumuz, araştırmacı yazar A. Şeyma Üstün, “Nesnelerin Minyatür Tarihi” isimli kitabıyla gündelik hayatımızı kolaylaştırıp, insan aklının tüm parlaklığını gözler önüne seren nesnelerin peşine takılıyor.
Üstün’ün kaleme aldığı eser, bugüne kadar göz ardı ettiğimiz onlarca nesnenin var oluş serüveni anlatıyor. Kitap, Bilge Kültür-Sanat Yayınları etiketi ile okuyucu ile buluşuyor.
SUBJEKTİF BİR SÖZLÜK
“Nesnelerin Minyatür Tarihi”, bu dünyaya adım atan her faninin ilk birkaç sene içerisinde, hemen hemen her kültürde karşılaşma ihtimalinin neredeyse yüzde yüz olduğu pek çok temel nesneyi içeriyor. Nesneler için adeta subjektif bir sözlük, mini bir ansiklopedi olan kitap, hayli akıcı ve mizahi bir üslupla kaleme alınmış. Toka, tesbih, çatal, oyuncak, şapka, yelpaze ayakkabı, bisiklet, eldiven, diş fırçası, gelinlik, düğme, yorgan, yüzük, sandalye, uçurma, mendil ve kapı gibi nesnelerin yanında; hançer, buhur, fincan zarfı ve daktilo gibi ekibe adeta tarih sahnesinden dahil olan nesnelere de yer veriliyor. Yazarın meraklı oğlu Emir Salih’e armağan ettiği kitabın bölüm adları ise sanki bir bilmecelerden geliyor. “Zamanın saçlarındaki misafir” tokayı, “Çocuk ellerinde hayat provası” oyuncağı, “Suya geçit veren boynu bükük bekçi” musluğu, “Bir ileri bir geri serinlik bahanesi” yelpazeyi mizahi bir dille tanımlıyor.
NESNELERİN MEDENİYETİMİZE YANSIMALARI
Anlatılan her nesne için öncelikle nesnenin bir buluş olarak tarihine değinen Üstün, daha sonra bu nesnenin tarihimizdeki ve medeniyetimizdeki yerini okura sunuyor. Önce ele aldığı bir “toka”, “oyuncak” veya “hançer”e dair araştırıp derlediği ansiklopedik bilgileri sıralıyor. Ardından Uygur, Osmanlı, Emevi, Selçuklu gibi farklı topluluklarda nesnenin hem İslam medeniyeti hem de Türk kültürü içerisindeki yeri ve önemine ilişkin anekdotlar paylaşılıyor. Kitap özellikle yeni şeyler keşfetmeyi seven okuyucuların satır satır çizerek okuyacağı, türden bir çalışma olmuş. Kitabın son sayfasını okuyup da kapağını kapattığınızda önceden gözünüze sıradan görünen pek çok nesneyi A. Şeyma Üstün’ün mizahi tanımlarıyla yeniden değerlendireceksiniz.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.