Yaramaz mı hiperaktif mi?

Anneler, babalar çocukları hiperaktif diye genelde '' Çok zeki olduğu için hareketli'' derler. Oysa durum bu kadar olumlu değil. Başlaması 3 yaşında olan problemde, aşırı hareketlilik, kıvranma, yerinde oturmada güçlük, kuralları takip edememe, sessizce oyun oynayamama gibi belirtiler ortaya çıkar. Konuyla ilgili bilgiler veren Psikolog

Neslihan Ergin Çağlayan, ''Hiperaktif çocuklardaki en büyük sorun dikkat eksikliği'' dedi.

En sık görülen semptomlar; aşırı hareketlilik ve kıvranma, yerinde oturmada güçlük, çok konuşma, dikkatini sürdürmede güçlük, dikkatin kolay dağılması, sıklıkla bir şey kaybetme, sorulara birden atlayıp cevap verme, kuralları takip etmede güçlük, sessizce oynamada güçlük, oyunlarda sırasını beklemede güçlük, bir aktiviteden diğerine kayma, sıklıkla ne söylediğini bilememe, tehlikeli aktivitelerle uğraşma olarak sıralanabilir.

Hiperaktif çocuğun yaşadığı problemlerin en önemlisi dikkat eksikliğidir. Dikkat süreleri çok kısa olduğundan bilgileri oturtmakta güçlük çeker. Normal ve normalin üstünde zekaya sahip olmasına rağmen, başarıları, sosyal ilişkileri, kendisine güveni bu nedenle azalır. Dikkatini toplayamadığı için zekasını kullanamaz. Dikkat eksikliği ve hiperaktivitesi olan çocuklarda genellikle agresiflik, anksiyete tabloya eşlik eder.

Bu rahatsızlıkta tek başına ilaç tedavisinin başarı oranı düşüktür. Son dönemlerde bu çocuklarda hiperaktivite dikkat geliştirici ''nörobiofeedback'' yöntemi uygulanmaktadır. Aile ve okul ile beraber davranışları düzenleyici bir çalışma gereklidir. Belirtiler çok önemli sorunlara sebep olmadıkça bu çocukların normal sınıf ortamında okumaları ve en ön sırada oturmaları tercih edilir. Çocuğun dürtü ve öfke yönetimi kazanmasına çalışılması, yaz için programlar düzenlenmesi, zaman kullanımı ile ilgili çalışmalar yapılması önemlidir.

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) kesin bir nedene bağlanamamışsa da pek çok faktörün etken olduğu araştırmalarla saptanmaya devam etmektedir. Nedenlere yönelik araştırmalarda öne çıkan bozuklukta biyolojik ve psikososyal etkenlerin birlikte rol oynadığıdır. DEHB''de beynin ön bölgesinde hücreler arası bağlantıyı sağlayan nörotransmitterlardan Dopamine''nin eksik olduğu ve bu durumun dikkat problemleri ile aşırı hareketliliğe yol açtığı bilinmektedir. Genetik faktörler de bu bozuklukta öne çıkmaktadır. Yapılan araştırmalar hiperaktif çocuklarının babalarının geçmişlerinde de aşırı hareketlilik saptamıştır. Doğum sırasında yaşanan problemler ve aile tutumlarının da bu hastalıkta etken rol oynadığı bilinmektedir.