Britanya doğumlu olmasına karşın 30 yıldır aralıksız Hollywood stüdyoları hesabına çalışan usta yönetmen Ridley Scott, batı ülkelerinde büyük bir beğeniyle karşılanan yeni filmi “Yalanlar Üstüne”de, son yıllarda rol aldığı nitelikli yapımlarla “kartpostal çocuğu” kimliğinden süratle sıyrılan Leonardo Dicaprio'ya kez daha “döktürme” fırsatı tanımış
Gizli ajan Roger Ferris (Leonardo DiCaprio) ABD istihbaratının “saha”da; daha açık bir ifadeyle, elde edilecek istihbaratın insan hayatından çok daha değerli görüldüğü ölümcül görevler için elinde bulunan en iyi adamdır. Kendisini dünyanın dört bir yanına savuran operasyonlarda, Ferris'in bir sonraki nefesini nerede alıp vereceği çoğunlukla “güvenli hat”tın diğer ucundaki sese, deneyimli CIA şefi Ed Hoffman'a (Russell Crowe) bağlıdır.
Banliyödeki evinde dizüstü bilgisayarından yeni stratejiler üretip duran Hoffman, dünyanın en karmaşık istihbarat ağından kaçmayı başarmış ve bir dizi sansasyonel bombalama eylemi düzenlemiş bir terör örgütü liderinin peşindedir. Teröristi açığa çekmek isteyen Ferris onun bulanık dünyasına girmek zorundadır; ancak kahramanımız hedefe yaklaştıkça “güven” kavramının hem çok tehlikeli, hem de hayatını kurtaracak tek şey olduğunu keşfeder.
1937-County Durham / İngiltere doğumlu “dinozor” yönetmen Ridley Scott, “yaş yetmiş, iş bitmiş” demeksizin, gıpta uyandırıcı bir bedensel ve ruhsal zindelik içinde Hollywood'da yoluna tam gaz devam ediyor. İyi de yapıyor, çünkü kendisini Amerikan sinema çevrelerinde parlatan ilk büyük çalışması “Yaratık”tan (Alien, 1979) bu yana sinemaseverlere, aralarında “Mahşerin Fedaisi” (Blade Runner, 1982), “1492: Cennetin Keşfi” (Conquest of Paradise, 1992) ve “Gladyatör”ün de (Gladiator, 2000) yer aldığı 15'i aşkın seçkin film armağan etmiş olan bu saygın usta, “Yoruldum artık, böyle bir kariyer yeterlidir” deyip bir kenara çekilseydi, 2005 yapımı o unutulmaz “Cennetin Krallığı”nı da izleyemeyecektik meselâ. Ve anılan filmle İslâm'daki “savaş kültürü”nün (Usame bin Ladin'in akıl-ahlâk dışı yöntemleriyle uzaktan yakından bir ilişkisi bulunmayan) asil kökleri üzerine Batı'ya verilen incelikli mesajlar da hiç bir zaman beyazperdeye yansıyamayacaktı.
Son 30 yıldır majör Hollywood stüdyoları nam-ı hesabına imzaladığı işlerle artık bir İngiliz sinemacıdan ziyade değme Amerikalıya dönüşmüş bulunan Scott'un, bu süreçte “G. I. Jane” ve “Kara Şahin Düştü” gibi buram buram militarizm övgüsüyle bezeli “ısmarlama milliyetçi” filmler de çektiği oldu gerçi; ancak Britanyalı yönetmenlere özgü o serinkanlı bakış açısını muhafaza ettiği, bu yönleriyle sinemaseverlerin kalplerinde çok daha kalıcı izler bırakmış filmleri yine de çoğunlukta sayılabilir. En azından, Amerikan sinema tarihinde Amerika kıtasının aslî sahiplerine “bir an önce ortalıktan temizlenmesi gereken haşarat” muamelesi yapmayan en önemli filmlerden biri konumundaki “1492: Cennetin Keşfi”; İslâm tarihinden -batılıların fazlaca tanımadıkları- çok önemli bir figür olan Selahaddin Eyyubi'yi “cesur ve ilkeli bir lider” olarak tanımlayan “Cennetin Krallığı”, Vietnam savaşı sırasında Asyalı uyuşturucu kaçaklarıyla ABD ordusu mensupları arasında kurulan kirli ilişkileri deşifre ettiği “Amerikan Gangsteri” gibi yapıtlarının onuru ona ölünceye kadar yeter de artar bile…
Gösterime girdiği Batı ülkelerinde büyük bir beğeniyle karşılanan “Yalanlar Üstüne”de Avustralyalı aktör Russel Crowe ile -başarılı bir işbirliğine imza attıkları ilk filmleri- “Gladyatör”den 8 yıl sonra bir kez daha bir araya gelen Scott, ona gayet “cool” bir karakteri ustaca giydirmiş. Ancak, bu sert casusluk filminin odak noktası Crowe'un canlandırdığı Hoffman karakteri değil; ona mutlak bir sadâkatle bağlı olan Ferris; daha doğrusu Ferris'i muhteşem bir performansla perdeye yansıtan Leonardo DiCaprio…
Sinema kariyerine eksiksiz-gediksiz bir “baby face” yakışıklı olarak başlayan 34 yaşındaki DiCaprio, en ünlüsü “Titanic” (1997) olan “romans” türündeki bir dizi filmle Allah'ın kendisine cömertçe bahşettiği bu özelliğini tepe tepe kullandıktan sonra, 2000'lerden itibaren adım adım tarz değiştirmeye başladı ve günümüzde artık hiç kimsenin itiraz etmediği kalitede bir karakter aktörüne dönüştü. Kariyerinin ilk on yılını kızların görünce saçını başını yolduğu bir “teenage star” olmak üzerine kuran sanatçının sonradan girdiği bu radikal değişimde en büyük hak sahibi kişi ise onu “New York Çeteleri”, (2002), “Gökler Hâkimi” (2004) ve “Köstebek” (2006) gibi iddialı filmlerle sinema dünyasına yeniden tanımlayan büyük yönetmen Martin Scorsese oldu. Edward Zwick'in yönettiği “Kanlı Elmas” (2006) ile bu yeni kimliğini iyice pekiştiren ünlü aktör, Hollywood'da artık eften püften gençlik filmleri için değil, doğrudan doğruya “ağır ağabey rolleri” için aranır bir isme dönüşmüş durumda…
Ridley Scott sinemasına özgü, her aşaması incelikle örülmüş bir entrika yumağının bütün cezbedici unsurlarını bünyesinde fazlasıyla barındıran “Yalanlar Üstüne”, soluk kesici bir serüven görselliği ve izleyici tarafından finale kadar merakla takip edilen bir olay örgüsü sunmasının yanısıra, 11 Eylül'den sonra iyice kirlenmiş olan “Hollywood-Doğu/İslâm dünyası ilişkileri”ne de belli bir denge içinde yaklaşma erdemi sergiliyor. Gerçi bu film de insanlara gına getiren o tek tip “Arap terörist” imajını belli bir yere kadar sömürmekte, ancak en azından “iyiler”, “masumlar” ve “dürüstler” de öykünün karakterler galerisi içinde kendine yeterli oranda yer bulabilmiş.
İkisi yerli, ikisi de yabancı olmak üzere dört yeni filmin gösterime girdiği bu hafta sonunda, bizce sinemalardaki en şık gösteri…
Türkiye Gösterim Tarihi: 19 Aralık 2008
Yapım Yılı ve Ülkesi: 2008, ABD
Türü ve Süresi: Casusluk Serüveni/128 Dakika
Yönetmen: Ridley Scott
Senaryo: William Monahan (David Ignatius'un “Body of Lies” adlı
romanından uyarlamayla)
Görüntü: Alexander Witt
Müzik: Marc Streitenfeld
Kurgu: Pietro Scalia
Oyuncular: Leonardo DiCaprio, Russel Crowe, Mark Strong, Oscar Isaac, Ali Suliman, Golshifteh Farahani
Dili: Amerikan İngilizcesi / Türkçe altyazılı
İthalatçı Şirket: Warner Bros.
Dağıtıcı Şirket: Warner Bros.
İçerik Uyarıları: Yoğun şiddet ve argo diyaloglar içermektedir.
Yıldız Notu: ***
