Dini ve milli kurumlarımız olarak CAMİLERİMİZ

İslâm'ın ilk yıllarında camiler/mescitler üç türlü işleve sahipti: Öncelikle camiler ibadet mekanlarıydı. İkinci olarak Peygamberimizin, Sahabîler'e yüce dinimizin esaslarını, Müslümanlık ve insanlık değerlerini öğrettiği ilk eğitim yerleriydi. Bir de camiler toplumsal meselelerin müzakere edildiği sosyal kurumlardı.

Sonraki çağlarda da camiler bu işlevlerini sürdürmüş, ayrıca İslâm'ın hakimiyet sembolü olarak görülmüştür. Bütün İslâm tarihi boyunca müslüman fatihlerin, fethettikleri şehirlerde ilk yaptıkları işlerden biri cami inşa etmek olmuştur. Böylece onlar hem Allah'ın Kur'an'daki cami yapanlarla ilgili övgüsüne layık olmak istiyorlar hem de yeni topraklardaki varlık ve hükümranlıklarını bu görkemli eserlerle ebedileştiriyorlardı.

Bizim medeniyetimiz cami medeniyeti... Yahya Kemal'in "Süleymaniye'de Bayram Sabahı"nı okumuşuzdur elbet!

"......

Artarak gönlümün aydınlığı her sâniyede Bir mehâbetli sabâh oldu Süleymâniye'de Kendi gök kubbemiz altında bu bayram sâati Dokuz asırda bütün halkı, bütün memleketi, Yer yer aksettiriyor mâvi manzaradan Kalkıyor tozlu zaman perdesi her ân aradan.

........"

Medeniyetimizde câmiler, elbette öncelikle birer ibadet yerleridir. Ama hepsi o kadar değil... Camiler, beşerî âlemle ilâhî âlem arasında ruhanî birlikteliğin yaşandığı, müminlerin, ruhlarını ve iradelerini Allah'a teslim ettiği yerlerdir.

Bizde câmiler, sanatta güzelliğin ve zerafetin, yönetimde ihtişam ve azametin, insan ilişkilerinde inceliğin, özverinin, birlik ve beraberliğin, dostluk, kardeşlik ve dayanışmanın sergilendiği; kısaca sanatla ahlâk ve edebin buluştuğu yerlerdir.

Hulasa, üzerinde yaşadığımız yerin bizim yerimiz olduğunun en büyük şahidi, orada yükselen kubbeler, minareler, orada gök kubbeyi inleten ezanlar olmuştur.

"Bu ezanlar ki şehadetleri dinin temeli, Ebedi yurdumun üstünde benim inlemeli." Ecdadımız, sanatta ulaştıkları ustalığın zirvesini hep camiye saklamış, cami mimarisinde ifade etmişlerdir. En güzel taş işçiliğimiz, en güzel mermer, ağaç, sedef ve çini işlemelerimiz, halılarımız, şamdanlarımız, rahlelerimiz, hat örneklerimiz... hepsi camide buluşmuştur. Böylece inançlarımızla, duygularımızla, sevgilerimizle bütün ruhumuzu camilerde adeta cismaniyete çevirmişizdir.

Öyle görülüyor ki, bazı kültürel yozlaşmalara rağmen, bilhassa okumuş kesimlerdeki manevi savrulmalara, kimlik sapmalarına rağmen, bizim halkımızın ruh derinliklerinde, aynı bilinç yaşamaktadır. Nitekim bugün de vatandaşlarımızın hayır yapmak istediklerinde akıllarına ilk gelen hizmet, cami yapımı olmaktadır. Hepimiz biliyoruz ki, camilerin ülkemize ve milletimize kazandırılmasında, yalnız varlıklı olanların değil, "az veren candan" misali, bu mâbedlerde birer tuğlasının bulunmasını gönülden arzulayanların dar gelirlilerin de payı vardır.