Namazdaki işaretleri gör (Mevlana)

Başucu kitaplarım arasında Yakup Şafak tarafından tek cilt olarak hazırlanmış Mevlana'nın “Bütün Eserleri –Seçmeler – isimli kitabı da bulunmaktadır. Zaman zaman alır, içindekilerden dikkatimi çeken bir bölümü okurum. Bazen hoşuma gider tekrar okurum. Dün sabah “Namazdaki İşaretleri Gör” başlığını taşıyan bölümü oldukça haz alarak okudum ve ramazanın son günlerini yaşadığımız ve Kadir gecesinin de içinde olduğu bu günlerde namazı daha bir huşu içinde kılmamıza vesile olur niyetiyle sevgili okuyucularımla paylaşmak istedim:

Namazdaki işaretleri gör: Ey ulu kişi, (namazdaki) tekbirin manası şudur: Ya Rab, huzurunda kurbanız. Koyunu keserken “Allahuekber” dersin ya, o geberesi nefsi keserken de bu söz söylenir. Ten İsmail'e benzer, can Halil'e… Can ulu bedene tekbir getirdi mi, beden şehvetlerden hırslardan kurtulur; besmeleyle kesilmiş temiz bir kurban haline gelir.

Kıyamette olduğu gibi halk huzurunda saf kurulur; hesaba, Allah ile konuşup görüşmeye girişilir. Hakk'ın huzurunda, gözyaşı dökerek ayakta durmak, kıyamet gününde kabirden kalkıp mahşer yerinde dikilmeye benzer.

Allah, “sana bunca zamandır mühlet verdim, bana ne getirdin, ömrünü neyle bitirdin; verdiğim gıdayı, ihsan ettiğim kuvveti ne uğruna harcadın, gözünün nurunu nerelerde tükettin, beş duyunu nerelerde yıprattın? Gözünü, kulağını, aklını, arşa ait bütün cevherlerini harcadın… Ferş aleminden bunlara karşılık ne satın aldın? Sana kazma ve bel gibi el ayak verdim. Onları sana bizzat ben bağışlamıştım, ne yaptın onları?” der. O'ndan bunun gibi seni dertlere uğratan nice haberler gelir. Kıyamdayken kula gelen bu haberlerden kul utanır, iki büklüm olup, rükua varır. Utancından ayakta durmaya kudreti kalmaz, rükûya gider, Hakk'ı tesbih eder.

Allah'tan “başını kaldır, rükudan kıyama dön de sorulara birer birer cevap ver” fermanı gelir. O utanç (içindeki) kul, rükudan başını kaldırır, fakat olgun bir iş yapmamış olduğundan bu sefer yüzüstü düşer. Yine emir gelir, “Başını kaldır secdeden kalk da yaptıklarından haber ver!” Tekrar utana utana başını kaldırır ama yine yılan gibi yüzüstü düşüverir. Allah, tekrar “başını kaldır da söyle, inceden inceye bütün yaptıklarını araştırmak istiyorum” der. Artık ayakta durmaya kuvveti kalmadığından, … o ağır yükün altında, yere oturur.

Allah, “söyle bana; sana nimet verdim, nasıl şükrettin? Sermaye verdim, haydi göster kazandığını!” der. Kul sağ yanına dönüp peygamberlere, o ululara selam verir…. Peygamberler, “çareye başvuracak gün geçti. O, orada yapılacak bir şeydi, eldeki alet oradaydı, orada kaldı…. Bunun üzerine sol tarafa baş çevirir, hısmından, akrabasından yardım ister. Onlar da “sus! Yüce Allah'a kendin cevap ver. Biz kim oluyoruz ki? Bizden el çek” derler. Ne bu yandan bir çare olur, ne o yandan. O bîçarenin canı da yüz parça olur! Herkesten ümidini keser de ellerini açar, duaya başlar: “Ya Rab, herkesten ümidim kesildi. Evvel de sensin, âhir de sen. Senden başka önü, sonu olmayan yok” diye niyaza koyulur.

Namazdaki bu hoş işaretleri gör de bunun, önünde sonunda böyle olacağını bil! Namaz yumurtasından civcivi çıkaragör; yerden tane toplayan yolsuz yordamsız kuş gibi yere başvurup durma!