Reproductive BioMedicine Online dergisinde 2026 yılında yayımlanan bir sistematik derleme, 39 araştırmayı değerlendirdi. Derleme, özel diyetlerin ve besin takviyelerinin tüp bebek sonuçları üzerindeki etkisini inceledi.
Araştırmada ölçülen sonuç hastaya doğru anlatılmalı
"Bir araştırmada daha fazla yumurta elde edilmesi, diğerinde embriyo gelişimi veya gebelik oranı değerlendiriliyor. Bunların her biri önemli ama canlı doğumla aynı sonuç değil. Daha iyi embriyo gelişimi bildiren bir çalışmayı, o beslenme biçiminin bebek sahibi olma şansını artırdığının kanıtı olarak sunamayız. Nitekim çalışmaların çoğu gözlemseldir. Sağlıklı beslenen kişilerde daha iyi sonuç görülmesi, farkın doğrudan beslenmeden kaynaklandığını da kanıtlamıyor. Yaş, metabolik sağlık ve diğer yaşam alışkanlıkları da sonuçları etkileyebilir. Hastalara öneride bulunurken bu belirsizliği korumamız gerekiyor."
Akdeniz tipi beslenme araştırmalarda öne çıkıyor
Akdeniz tipi beslenmede sebze, meyve, tam tahıl, baklagil, kuruyemiş ve zeytinyağı ön planda yer alıyor. Bazı çalışmalarda bu beslenme biçimi daha yüksek gebelik ve canlı doğum oranlarıyla ilişkili bulundu. Araştırmaların tamamı ise aynı sonuca ulaşmadı.
Bulguları değerlendiren Göde, "Akdeniz tipi beslenmenin sağlıklı bir seçenek olduğunu biliyoruz. Ancak tüp bebekte canlı doğum şansını ne ölçüde değiştirdiği henüz net değil. Bu nedenle belirli bir başarı artışı vadedilemiyor" dedi.
"İşlenmiş et, rafine karbonhidrat ve doymuş yağdan zengin Batı tipi beslenme ise bazı araştırmalarda daha olumsuz tedavi sonuçlarıyla ilişkilendirildi. Bu bulgular, tek bir yiyecekten fayda beklemek yerine kişinin genel beslenme düzenini ve sağlık durumunu birlikte değerlendirmenin önemine işaret ediyor" diye konuştu.
Kısıtlayıcı diyetlerde tıbbi gereklilik önemli
Derleme, glütensiz beslenme ve ketojenik diyet gibi kısıtlayıcı yaklaşımları da ele aldı. Bu diyetlerin tüp bebek başarısını artırmak amacıyla herkese önerilmesini destekleyen yeterli kanıt bulunmuyor. Çölyak hastalığında ise glütensiz beslenme tedavinin temelini oluşturuyor.
Çölyak hastalığı olabileceği düşünülen ve tekrarlayan üreme başarısızlığı yaşayan seçilmiş kadınlarda glütensiz beslenmenin ardından olumlu sonuçlar bildirildiği aktarılıyor. Bu bulgular, yöntemsel sınırlılıkları bulunan gözlemsel bir araştırmaya dayanıyor. Göde, bu ayrımın önemini şöyle anlattı:
"Bir hastalık nedeniyle gerekli olan beslenme değişikliğini bütün tüp bebek hastalarına önermek doğru olmaz. Besin kısıtlamaları, kişinin tanısı ve tıbbi gereksinimiyle birlikte ele alınmalı."
Takviyenin hangi amaçla kullanıldığı önemli
"Çalışmalarda incelenen hasta grupları, D vitamini dozları ve kullanım süreleri farklı. Bu veriler, tüp bebek başarısını artırmak amacıyla herkese aynı takviye programını önermeye yeterli değil. Saptanmış bir eksikliğin giderilmesi ise ayrı bir tıbbi gereksinim. Folik asidin durumu ise farklı. Gebelik öncesinde ve erken gebelikte yeterli folik asit alınmasının, bebeğin beyin ve omurilik gelişimini etkileyen nöral tüp defektlerinin riskini azalttığı güçlü kanıtlara dayanıyor. Bu kullanımın hedefi, tüp bebekte canlı doğum oranını artırma iddiası olarak düşünülmemeli."
Beslenme değerlendirmesinde erkek de yer almalı
"Bazı beslenme alışkanlıklarıyla sperm sayısı ve hareketliliği arasında ilişkiler bildirilmiş ancak bu ilişkilerin tüp bebekte klinik gebelik veya canlı doğum sonuçlarına tutarlı biçimde yansıdığı gösterilmiş değil. Yazarlar, genel sağlık ve üreme sağlığı açısından sağlıklı beslenmenin her iki eş için ele alınmasını öneriyor."
"Normal kiloda olmak, beslenmeyle ilgili değerlendirmeye ihtiyaç olmadığına karar vermek için yeterli değil. Beslenme alışkanlıklarını ve metabolik sağlığı her iki eş için ele almalıyız. Tüp bebek tedavisine hazırlanırken hedefimiz, kişinin sağlık durumuna uygun ve günlük yaşamında sürdürebileceği bir beslenme düzeni oluşturmak olmalı."
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.