Avrupa Birliğinin (AB) 2028-2034 bütçesine ilişkin uzlaşmayı tüm üye ülkelerin Ukrayna'nın finansmanına katılması şartına bağlayan Almanya'nın yaklaşımına, Birlik içerisinden gelen itirazlar artıyor.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz, AB Konseyi Başkanı Antonio Costa'ya gönderdiği mektupta, bütün üyelerin Ukrayna'nın 2027'deki finansman açığının kapatılmasına adil biçimde katkıda bulunmasını, AB'de mali konulardaki görüşmelerin temel şartlarından biri olarak ortaya koydu.
Merz, 2028'den itibaren Ukrayna'ya uzun vadeli mali destek sağlanmasını ve mevcut kredilerden doğan faiz yükünü de kapsayan bu düzenlemeye bütün üyelerin destek vermesini istedi.
Tartışmaların sürdüğü sırada AB Komisyonu, 18 Kasım'da Ukrayna'ya 2027 için 45 milyar avroya kadar ek kredi verilmesini teklif etti.
Birlik içinde Ukrayna'ya sağlanan mali yardımın yükünün paylaşılmasına ilişkin ayrışma, savaşın ilk yıllarıyla karşılaştırıldığında belirginleşti. AB'nin 27 üyesi Şubat 2024'te Ukrayna için 50 milyar avroluk destek üzerinde uzlaşırken, Aralık 2025'te kararlaştırılan 90 milyar avroluk krediye Çekya, Macaristan ve Slovakya katılmadı.
Slovakya, Çekya ve Macaristan Merz'e itiraz etti
Merz'in yaklaşımını 10 Kasım'da Bratislava'da "şantaj" olarak nitelendiren Slovakya Başbakanı Robert Fico, "Almanya Başbakanı ile aynı veto hakkına sahibiz." dedi.
Fico, Slovakya'nın Ukrayna'ya yönelik yeni krediye katılmayacağını belirtti.
Costa'ya mektup gönderen Çekya Başbakanı Andrej Babis de AB bütçesinin kabulü için Ukrayna'nın gelecekteki finansmanına ilişkin anlaşmanın koşul olamayacağını savundu.
Babis ayrıca, Birliğin kendi uzun vadeli önceliklerini belirleme ve finanse etme imkanını koruması gerektiğini vurguladı.
İki konunun ilişkilendirilmesine karşı çıkan Macaristan Başbakanı Peter Magyar, bu tutumunu 10 Kasım'da Berlin'de Merz ile birlikte düzenlediği ortak basın toplantısında dile getirdi.
Magyar, ülkesinin bütçe açığı nedeniyle yeni ortak borçlanmaya katılamayacağını söyledi. AB bütçesine ilişkin görüşmeleri ise sürdüreceklerini belirtti.
Bulgaristan Başbakanı Rumen Radev'in 13 Kasım'da Dublin'de söylediğine göre ülkesi, mevcut mali koşullarda yeni finansman sağlayamayacak ancak diğer ülkelerin yardım kararlarını engellemeyecek.
Bulgaristan'ın insani yardım, elektrik tedariki ve sağlık hizmetleri için kaynak sağlayacak mekanizmaları görüşmeye hazır olduğunu da Radev belirtti.
Slovenya bütçe şartına karşı, irlanda ve Polonya çekinceli
Dublin'de konuşan Slovenya Başbakanı Janez Jansa, Ukrayna'ya yardımın sürdürülmesini desteklediklerini, buna karşın bunun AB bütçesinin kabulüne bağlanmasına karşı olduklarını söyledi.
Jansa, yıl sonuna kadar uzlaşmaya varılmasının ek koşullar nedeniyle zorlaşabileceği uyarısında bulundu.
İrlanda Başbakanı Micheal Martin, Ukrayna'ya önemli katkı sağlayan ülkelerin mali yükün paylaşılmasını istemesini anladığını belirtirken, iki konunun ilişkilendirilmesine dair çekincelerini de dile getirdi.
Uzlaşmanın iki konunun birlikte ele alınmasıyla zorlaşabileceğini ise Polonya Dışişleri Bakanlığında Avrupa işlerinden sorumlu Bakan Yardımcısı Ignacy Niemczycki söyledi.
Merz'in Ukrayna'ya desteğin mali yükünün paylaşılmasına dair yaklaşımı ise Avusturya, İsveç, Estonya, Letonya ve Lüksemburg'dan destek gördü.
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, 18 Kasım'da kredi teklifine 27 üyenin de destek vereceğine inandığını söyledi. Askeri yardım konusunda çekincesi olan ülkelerin katkılarının paketin sivil bölümüne yönlendirilebileceğini de aynı gün dile getirdi.
AB liderler toplantısı 26-27 Kasım'da Brüksel'de düzenlenecek. Costa, Ukrayna'nın finansman ihtiyaçlarının bu toplantıda Komisyonun önerileri temelinde ele alınacağını söyledi.
Schaffer: Asıl risk tek bir veto değil
Viyana merkezli Tuna Bölgesi ve Orta Avrupa Enstitüsü (IDM) Direktörü Sebastian Schaffer, yazılı değerlendirmesinde Ukrayna'nın öngörülebilir finansmana ihtiyaç duyduğunu, ancak Almanya'nın bütçeye onayını bütün üyelerin 2027'deki finansman açığına katkıda bulunmasına bağlamasının müzakereleri zorlaştırabileceğini belirtti.
Schaffer, AB bütçesine en fazla net katkıyı sağlayan ülke olarak Berlin'in elinde baskı imkanı bulunduğunu ifade etti. Bu yaklaşımın bölgedeki bazı hükümetlerin iç siyasette kullandığı "Berlin'den baskı" söylemini beslediğini de kaydetti.
Schaffer, bazı üye ülkelerde seçimlerin yapılacağı 2027'ye müzakerelerin sarkması halinde uzlaşmanın daha da güçleşebileceği uyarısında bulundu.
Schaffer, Slovakya, Çekya ve Macaristan'ın tutumlarını yeni bir ortak siyasi çizgiden çok çıkarların örtüşmesi olarak değerlendirdi. Üç hükümetin farklı gerekçelerle hareket ettiğini, ancak AB bütçesinden net yararlanan ülkeler olmalarının ve uyum fonlarının korunmasına yönelik ortak çıkarlarının onları yakınlaştırdığını söyledi.
En olası sonucun Ukrayna'ya yönelik yeni kredinin AB bütçesinden ayrı ele alınmasını sağlayacak bir uzlaşma olduğunu belirten Schaffer, önceki 90 milyar avroluk kredide bu ülkelerin muafiyetlerine imkan tanıyan düzenlemeyi hatırlattı.
Schaffer, bu tür çözümlerin Birliğin işleyişini sürdürmesini sağlarken Ukrayna'ya destekte farklı katılım düzeylerini kalıcılaştırabileceğini söyleyerek şöyle devam etti: "Asıl risk tek bir veto değil, muafiyetlerin birikerek 2027 seçim takvimiyle birleşmesi."



Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.