Türk Lirası İtibar Mimarisi

04:00, 16/08/2026, Pazar

Yeni Şafak

Yeni Şafak Haberlerini Daha Sık Gör: Tıkla ve Google'da Favorilere Ekle!

Arşiv.

İstanbul Jeoekonomi Enstitüsü, Türk Lirası için 'Yeni Jeoekonomik Model' önerisinde bulundu. Model, Türk Lirası'nı yalnızca kur seviyesi üzerinden değil; güven, ekonomik işlev, piyasa derinliği ve kullanım ağı üzerinden güçlendirmeyi öngörüyor.

İstanbul Jeoekonomi Enstitüsü (İJE), TL'nin ekonomik ve jeoekonomik konumunu güçlendirmek amacıyla Türk Lirası İtibar Mimarisi’nin (TLİM) kurulmasını önerdi. Öneri, İJE tarafından gerçekleştirilen “Türkiye’nin Para Jeoekonomisi: TL’nin Para Egemenliği, Dolarizasyon ve Yuanizasyon” başlıklı yuvarlak masa toplantısında ortaya çıkan değerlendirmelerden hareketle geliştirildi. Toplantıda; Türk tipi dolarizasyonun yalnızca kur ve enflasyonla açıklanamayacağı; cari denge, dış finansman ihtiyacı, finansal sistemin yapısı, kurumsal güven ve tasarruf davranışları gibi çok sayıda unsurdan beslendiği değerlendirildi.

ÜÇ AŞAMALI MODEL

Türk Lirası İtibar Mimarisi’nin üç ana katman üzerine kurulması önerildi.

Güveni Kur:
Fiyat istikrarı, politika öngörülebilirliği, kurumsal güven, cari dengenin iyileştirilmesi ve kamu kurumları arasındaki koordinasyonun güçlendirilmesi.

İşlevi Güçlendir:
TL’nin tasarruf, fiyatlama, ödeme, yatırım ve uzun vadeli finansman işlevlerini geliştirecek ürünlerin, piyasaların ve riskten korunma araçlarının çeşitlendirilmesi.

Ağı Büyüt:
TL’nin ulusal ve sınır ötesi kullanımını taşıyacak ödeme sistemlerinin, banka bağlantılarının, ticaret finansmanı araçlarının, yerel para koridorlarının ve finansman diplomasisi kapasitesinin genişletilmesi.

“Türkiye’nin para iradesine ihtiyacı var”

İstanbul Jeoekonomi Enstitüsü Başkanı Prof. Dr. Yusuf Dinç, öneriyle ilgili şu değerlendirmede bulundu: “Kalıcı çözüm, dövize erişimi daraltmak değil; insanları ve kurumları dövize yönelten ekonomik, kurumsal ve davranışsal nedenleri ortadan kaldırmaktır. Türkiye’nin yalnızca para idaresine değil; Türk Lirası'nın tasarruf, fiyatlama, işlem ve finansman işlevlerini güçlendiren bir para iradesine ihtiyacı vardır. TL’nin itibarı, ekonomik aktörlerin Türk Lirası'nı gönüllü ve sürekli biçimde kullanmasını sağlayan güvenilir bir sistemle inşa edilebilir."