Erdoğan rüzgarı tersine çevirdi

Türkiye büyük bir halk destanı yazdı. Vatandaşıyla, Ordusuyla seçilmiş siyasetçisine sahip çıktı. Sosyolojik kodları konvansiyonel darbe girişimlerinden oldukça farklı olan, iç savaş çıkarmaya yönelik bu antidemokratik kalkışma daha uzun yıllar tartışılacak. Dünyadaki diğer ülkelere şimdiden Türkiye'deki halk direnişi, Türk siyasetinin tüm aykırılıklara rağmen göstermiş olduğu birlik ve beraberlik örnek gösterilmeye başlandı.

Türkiye'nin Ortadoğu'da rol model olup olamayacağına dair tartışmalar alevlenmişken 15 Temmuz gecesi darbe kalkışmasına karşı halkın, siyasetin gösterdiği feraset dünya tarihine geçecek. Darbe başarılmış olsaydı bugün nasıl bir Türkiye'ye uyanmış olurduk, tartışılır. 3 Temmuz 2013'te askeri cuntanın antidemokratik şekilde ele geçirmesi ile binlerce insanın katledildiği Mısır Türkiye kadar şanslı olamamıştı. Kalkışmayı ve Mısır'daki cuntanın bu kalkışmayı nasıl gördüğünü Muhammed Mursi hükümeti döneminde Planlama ve Uluslararası İlişkiler bakanlığı yapmış olan Dr. Amr Darrag ile konuştuk. Şu an merkezi İstanbul'da olan Mısır Siyasi ve Stratejik Çalışmalar Enstitüsü (Egyptian Institute for Political and Strategic Studies) başkanlığını yürüten Dr. Darrag Yeni Şafak için değerlendirdi:

Açıkça söylemek gerekirse Mısır'daki cunta Türkiye'dekinden daha zekiymiş. Medyayı, iş dünyasını, yargıyı ve güvenlik güçlerini kontrol altına almışlardı. Daha seçildikten 1 ay sonra Özgürlük ve Adalet Partisi'nin lideri Muhammed Mursi “diktatör" ilan edilmişti. Cuntacılar ayrıca muhalif partilerle de işbirliği yaptı ve hepsi ordu tarafından kullanıldı. Dolayısıyla darbe gerçekleştiği sırada popüler desteğe sahiplerdi. Muhammed el-Baradey, Hamdi el-Sabbahi gibi isimlerin hepsi darbeyi desteklediler. Türkiye'de ise durum bambaşka. Siyasi spektrumun tamamı demokrasi tarafında yer aldı. Türkiye'deki darbeciler çok eski, demode bir anlayışla hareket ettiler. Elbette bu süreçte teknolojiye dair dinamikler de oldukça etkindi. Erdoğan'ın hızlıca akıllı telefon üzerinden canlı yayına görüntülü bağlanması oldukça akıllı bir hamleydi. Halkın hemen örgütlenmesine sebep oldu. Aslında kısacası Allah Erdoğan'ı korudu. Erdoğan rüzgarı tersine çevirdi.

Halk çok hızlı bir şekilde sokaklara çıktı. Bu durumlarda meydanları boş bırakmamak çok önemlidir. Türki halkı oldukça medeni bir şekilde demokrasiye sahip çıktı. Şahsım da Türk halkını sonuna kadar destekliyorum, tüm grupların el ele verdiği bu bilge ve sıkı duruşu, tüm kalbimle takdir ediyorum. Türkiye bu anlamda bölgeye örnek olacaktır. O nedenle bu sıkı duruşun devam etmesi oldukça önemli bir misyon.

Bunca şeyi yaşamış bir siyasetçi olarak şöyle bir düşüncem var. Bölgemizi kontrol altına almaya çalışan büyük güçler bağımsız tüm devletleri ortadan kaldırmaya çalışıyor. Bu nedenle Arap Baharı fenomenini dağıtmak için çalıştılar. Ne zaman ki Arap Baharı bitti diye düşündüler, yüzlerini Türkiye'ye döndüler çünkü Türkiye bölgemizde kalan tek savunma hattı, tek başına karar veren tek ülke. Düşünün, NATO üyesi olmasına rağmen Türkiye'deki gelişmelere yönelik ABD dış işleri bakanlığının yaptığı açıklama darbeyi kınamak olmadı, barışın tesisi dedi. Yani seçilmiş hükümete darbe kalkışmasına karşı güçlü bir mesaj vermedi. Demokrasiyi desteklemedi. Ne zaman ki Türk halkı bastırdı, o zaman ABD'den gelen mesajlar değişti.

Darbe kalkışmasından birkaç gün önce Fransa'nın Türkiye'deki diplomatik misyonlarını kapatmaları da oldukça anlamlıydı. ABD ise vatandaşlarına sürekli Türkiye'ye gitmeme uyarısı yapıyor uzun zamandır. Bu yaşananlar bana Mısır'ı hatırlattı. Darbeci General Abdülfettah Sisi bile kısa bir süre önce bölgede çok büyük bir değişim olacağına dair açıklama yaptı. Türkiye'de yaşananlara yormak doğru mudur bilemem ama bölgede bir hareketlilik var. Her şeye rağmen Türkiye demokratik bir ülke olmaya devam ediyor.

Bütün medya rejimin kontrolünde olduğu için tüm talk-show'lar darbecileri desteklediler. Cumhurbaşkanı Erdoğan bölgede kalan tek diktatör, hatta bu bir devrim dediler. Türkiye'deki darbeciler bile bunu demediler! Ertesi sabah Türk ordusu yönetimi devraldı, Erdoğan Almanya'ya kaçtı manşetleri atıldı. Elbette Mısır cuntası kendi tabanına mesaj verdi bu manşetlerle.

Öte taraftan BM Güvenlik Konseyi'nin Türkiye'deki darbe girişimini kınaması Sisi yönetimi tarafından engellendi. BM Güvenlik Konseyi'nce hazırlanan tasarıda "tüm tarafların Türkiye'de demokratik yollarla seçilmiş hükümete saygı göstermesi gerektiği şeklindeki ifadeye, Mısır yönetimi, bir hükümetin demokratik yollarla seçilip seçilmediğini BM Güvenlik Konseyi'nin karar veremeyeceğini savunarak karşı çıktı. Bu elbette ABD'nin de Türkiye'deki gelişmelere karşı tutumunu ortaya koyuyor. ABD neden bu noktada karar değil de tasarı önerdi? BM Genel Sekreteri Ban-Ki Moon henüz “derin kaygılarını" iletmedi.

Açıkçası Mısır Türkiye ve İsrail'in normalleşmesine sıcak bakmıyor. Özellikle Filistin meselesinde kendisini tek hami görüyor. İsrail ile normalleşilirse Türkiye bundan büyük avantaj sağlar ve Gazze kuşatması kalkar. Rejim ayrıca Fetih-Hamas ve Filistin-İsrail uzlaşısında da tek arabulucu olmak istiyor. Bu konuda Katar'ın da varlığına aynı oranda karşı.

Bakın, Mısır dış işleri bakanı İsrail'e gitti. Son 9 yıldır ilk defa gerçekleşmiş bir ziyaret bu ve şu ana kadar Mısır tarafından İsrail'e yapılan ziyaretler hep güvenlik odaklı oldu, siyasi değil. İşin ilginç tarafı bu ziyaret Tel Aviv'e değil, Kudüs'e yapıldı, yan, İsrail tarafından işgal edilmiş topraklara. Hatta Sami Şükrü Netenyahu'nun evinde Euro2016 final maçını beraber izlediler. Bu çok tepki aldı ama anlamlıydı.

Türkiye Sisi rejimine karşı dikkatli olmalı. Bu yönetim meşru değil. Zaten bu hafta sonu çıkan manşetler rejimin Türkiye'yi arkadan bıçaklamaya ne kadar hazır olduğunu gösteriyor.

Asla güvenmemelerini… İki ülkenin ilişkileri Devrim'den önce de çok iyiydi, Mursi döneminde daha da iyi oldu. Türklerin fabrikaları darbenin en kötü zamanında bile kapanmadı. Dolayısıyla Türkiye Mısır'la ilişkilerini kişiler, kurumlar, iş dünyası ve STK'lar üzerinden sürdürmeye devam etmelidir, yani Mısır halkıyla. Ama bu rejimle siyasi bir ilişkiye girmemelerini tavsiye ederim zira arkadan bıçaklanacaktır.