Halep’in kurtuluşunun Türkiye’den gönüllü dönüşü hızlandıracağı belirtiliyor. İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, Türkiye’deki Suriyelilerin yüzde 42’sine denk gelen 1 milyon 247 bininin Halep kökenli olduğu bilgisini verdi. Yerlikaya, “Haleplilerin Halep’e çok düşkün olduğunu biliyoruz. Halepliler şu an heyecandan yerinde duramıyor” dedi.
İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, Türkiye’deki Suriyelilerin yüzde 42’sinin Halep kökenli olduğuna dikkat çekti.
Anadolu Yayıncılar Federasyonu’na konuk olan Bakan Yerlikaya, Suriyelilerin dönüşleriyle ilgili bilgi verdi. “Tüm Suriyeliler ve yabancılarla ilgili adres tahkikatı yaptık” diyen Yerlikaya şöyle konuştu: “731 bininin adresinin güncel olmadığı tespit edildi. Bunlara süre verildi.”
BİR MEKANİZMA KURDUK
“580 bini adresini güncelledi. 150 bin 327’sini bulamadık. Bir mekanizma kurduk. Milli Eğitim Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na yazı yazdık. Bu ailelere en son ne zaman hizmet verdiniz diye sorduk. Bu ailelerin yararlandığı bir hizmet yok. Avrupa’ya geçtikleri kanaatindeyiz.”
KONUMLARA ANLIK TAKİP
“Düzenli göçle ilgili adres güncellemesi konusunda Ocak 2025 itibarıyla bildirim yükümlülüğü getirdik. KADES gibi bir aplikasyon yaptık. Konumlu mesaj gönderecek devamlı, 'ben buradayım' şeklinde. Konum kapatıldığında ya da bildirim yapılmadığında polis veya jandarma oraya gidecek. Makul bir sebebi yoksa kurallar çok ağır. İki defa konum atmayınca alıp kampa götürüyoruz.”
230 BİN KİŞİYİ DUVAR ENGELLEDİ
“Düzensiz göçle mücadelemiz devam ediyor. Hudut duvarlarıyla 230 bin 438 kişiyi durdurup geri göndermişiz. Suriye sınırımız 914 kilometre, Irak sınırımız 380 kilometre, İran sınırımız 561 kilometre. İran ile ilgili 78 kilometre açığımız kaldı. Bu yıl 10 milyar liralık yatırımla beraber orayı da kapatacağız. Suriye ve Irak ile ilgili sıkıntımız yok.”
TRANSİT ÜLKE ROTASINDAN ÇIKTIK
“Geçiş noktası İran. Hudut duvarlarından geçmeye çalışıp engellenen sayısı 230 bin 428. Göçmen kaçakçılığı organizatörlerine yönelik 11 bin 652 operasyondan 7 bin 77 tutuklama yaptık. Öyle bir ağ kurmuşlar ki Trakya yüzde 99.9 kapalıdır. Ege’de de önceden 5 kişi geliyorsa şimdilik 2’ye düşürdük. Türkiye artık göçte transit ülke olma rotasından çıktı.”
AYDA 11 BİN KİŞİ DÖNÜYOR
“Türkiye’deki Suriyelilerin yüzde 42’sine denk gelen 1 milyon 247 bini Halep kökenli. İdlib’ten gelenlerin sayısı 189 bin 633, Deyrizor’dan gelenlerin sayısı ise 107 bin. 2016’dan beri 737 bin Suriyeli ülkesine dönüş yaptı. Türkiye’deki Suriyeli sayısı 3 milyonun altına düşerek 2 milyon 935 bin 742’ye geriledi. Ayda 11 bin dönüş oluyor.”
HALEPLİLER ÇOK HEYECANLI
“Suriye’nin toprak bütünlüğünden yanayız. Orada ‘teröristan’ adacıkları, kukla rejimler olsun istemiyoruz. Huzur ve güveni hissettiği an herkes toprağına dönmek istiyor. Haleplilerin Halep’e çok düşkün olduğunu biliyoruz. Halepliler şu an heyecandan yerinde duramıyorlar. Halep 2011’de 4 milyonluk devasa bir şehirdi. Şu anda 2 milyon 937 bin Suriyelinin 1 milyon 247 bini Halepliyse buradan çok büyük bir oranda oraya teveccüh olacaktır.”
KAYIT DIŞI ÇALIŞMA OLAMAZ
Sığınmacıların çalışmalarıyla ilgili de konuşan Yerlikaya, şunları söyledi: “Çalışma hayatlarıyla ilgili bir yerde çalışıyorsa sigortalı çalışacak. Yerlinin tabi olduğu kurallara tabi olacak. Bununla ilgili denetimlere başlayacağız. Kural; eşitlik. Kendi vatandaşım berber dükkanı açarken nasıl oluyorsa, bunların tamamı onlar için de olacak. Bir yerde bir Suriyeli çalışıyorsa sigortalı olacak. Bunların cezaları artacak. Denetimleri sistematik yapacağız ve önümüzdeki hafta iş insanlarıyla, özellikle yabancı iş insanlarıyla toplantı yapıp, detaylarını paylaşacağız onlarla da. Biz ülkemizde yabancının düzenli ve yasal olmasını istiyoruz. Yabancıların çalışma izni, sigortası yoksa gereği neyse onu yapacağız. Yılbaşında bununla ilgili denetimleri artıracağız. 1 milyon 654 bin çalışma çağında Suriyeli var. Kayıt dışılığı kabul edemeyiz. 1 gün bile çalışıyorsa kayıtsız çalışmayacak.”
TERÖR ILE DEMOKRASI YAN YANA DURAMAZ
Van Belediye Başkanı Abdullah Zeydan ile bazı belediye başkanlarının terör soruşturmaları kapsamında görevden uzaklaştırılmasıyla ilgili Yerlikaya, “İki kelime yan yana kabul edilemez. Terör ile demokrasi yan yana duramaz. Biz demokrasi, biz hukuk devletiyiz; hiç kimsenin suç işleme özgürlüğü yok. Seçilmiş, atanmış ayırımımız yok. Eğer halkın oyuyla sandıktan belediye başkanı olarak gelen konusu suç olan şey yapıyorsa bunun mutlaka bedelini öder. Hele işlediği suç terörse o zaman farklı bir mekanizma devreye giriyor. Bununla ilgili mekanizmayı geçmişte işlettiğimiz gibi bundan sonra da işletiriz. Bu geçici bir tedbir ayrıca. Her 2 ayda bir tekrar alıyoruz. Bakıyoruz bu arada başka bir gelişme olmuş mu? Bu geçici bir tedbir; ama idari bir işlem ve yargı denetimine tabi, hak aramalara açık” dedi. Ahmet Türk’ün görev geri dönüp dönemeyeceğine ilişkin soru üzerine Yerlikaya, “Bizim gündemimizde öyle bir şey yok. Orada 10 yıl üzerinde bir ceza süreci var. Hal böyleyken nasıl dönecek” diye konuştu.
Memleketimize gidiyoruz
Halep’in muhalifler tarafından kontrol altına alınmasının ardından Hatay ve çevre illerde yaşayan Suriyelilerin ülkelerine geçişleri sürüyor. Hatay’ın Reyhanlı ilçesindeki Cilvegözü Gümrük Kapısı’na sabahın erken saatlerinde gelen Suriyeli aileler, burada yapılan pasaport ve evrakların kontrolünden sonra gümrükte çıkarak Halep’e gidiyor. Hatay’da yaşayan ve 8 kişilik ailesi ile birlikte Cilvegözü’ne gelip buradaki işlemlerin ardından Halep’e gidecek olan Aya Abdusselam, Türkiye’ye teşekkür etti.
Aya Abdusselam, “7 yıldır Türkiye’deyim. Hatay’da yaşıyordum. Halep kurtarıldı. Memleketimize gidiyoruz. Tüm Türkiye'ye çok teşekkür ederiz. 7 yıldır iyi ağırladınız. Hepinize çok teşekkür ederiz. Sağ olun.'' dedi.
