Bu müzisyenler yeniliği gelenekte buldu

Rehavi grubu Türk ve İran müziklerinin benzer seslerini aynı orkestrada buluşturarak, Türk müziğinin bu noktaya aslında tek başına gelmediğini herkese bir kez daha hatırlattı. Selçuklu, Osmanlı, Cezayir ve Endülüs müziğinden beslenerek Türk müziğini bize tekrar tanıtan müzisyenler bu amaçla ilk konserini Tarih Kültür Vakfı'nda verdi. Türk ve İran eserlerinin benzer olanlarından bir repertuar hazırlayarak, bu kültürlerin beraberliğini ortaya koyan Rehavi grubunun her üyesi bir yandan kendi alanlarında konservatuar eğitimine devam ederken, bir yandan da birlikte projeler üretiyor. Bu şekilde Türk müziğinin geldiği noktayı sorgulayan müzisyenler, hem Türk müziğinin beslendiği diğer müzikleri tanıyor hem de bu sayede geleneği takip ederek, yeni şeyler üretiyor.

Uzun bir çalışma dönemi sonrasında ilk konserlerini verdiklerini belirten grubun ud çalan müzisyeni Bekir Şahin Baloğlu, Türk ve İran müziğinde ortak bir makam ismi olduğu için grup olarak Rehavi ismini tercih ettiklerini söylüyor. İran müziğiyle okul arkadaşları İranlı Sanaz Nakhjavani sayesinde tanıştıklarını anlatan Baloğlu amaçlarını şöyle özetliyor: “Yapmak istediğimiz bir karşılaştırmadan çok iki müziğin ortak yönlerini sergilemekti. Bu kültürlerin beraberliğini göstermek istedik, çünkü Türk ve İran kültürü birbiriyle yüzyıllardır etkileşim içinde olan iki kültür. Türk müziğinin bile bilinemediği yerde İran müziği bilinsin diye uğraşmak bizi aşar ama biz bu müzikleri beraber çalmayı seviyoruz.”

Mustafa Selçuk Eraslan, grupta klasik kemençe çalıyor. İran müziği konusunda ihtisas yapmamasına rağmen İranlı arkadaşları sayesinde bu müziğe aşina olmaya çalışan Eraslan, “Grubun kanun çalan müzisyeni Sanaz, bize İran müziğini tanıtıyor. O da Türk müziğine çok hakim değil, karşılıklı bir öğrenme süreci yaşıyoruz” diyor. Endülüs, Cezayir ve İran müziğini İslam coğrafyasının müziği olarak tanımlayan Eraslan, Türkiye'deki konservatuarlarda bilinçli müzisyenlerin yetişmediğini öğrencilerin daha çok popüler, para edecek müziklere ilgi duyduğunu belirtiyor.

Neyzen Nurullah Kanık ise, Türk müziğini öğrenmenin ancak bu coğrafyada mümkün olacağı gibi İran müziğinin de yerinde öğrenilebileceğini söylüyor. Kanık, “Sesleri duyarak müzik yapılmaz, müzik bizim parçamız değil artık bir eğlence aracı olmuş. Türk filmlerine bakarsanız mutlaka bir ud, keman görürsünüz, en azından duvarda asılıdır çalınmasa da. Biz şu anda İran müziğini hakkıyla icra edemeyiz ama uğraşıyoruz. Bilen kişilerle beraberiz onlardan öğreneceğimiz çok şey var.” diyor.

Rehavi müzik grubu Türkiye'deki müzisyenlerin aksine geleneği takip etme yolunda adımlar atıyor. Geleneği yani Türk müziğinin temelini oluşturan değerleri bilmeden yeni bir şeyler üretmenin mümkün olamayacağı düşüncesiyle müziklerini icra edeceklerini anlatan Rehavi grubu ortak bir ağızdan, “Müziğinizin tarihi geçmişini, beslendiği kaynağı bilmeden yeni birşey yapmaya çalışırsanız sürekliliği olmaz. Zaten bu tip insanların zamanla kısırlaştığını görürsünüz. Köklerden uzaklaşınca yapabilecekleri şeyler de kısıtlanır. Bir zamandan sonra kendilerini tekrar etmeye başlarlar. Çünkü beslendikleri bir kaynak yok. Bizim müziğimiz kaya kavuğundan çıkmadı. Binlerce yıllık geçmişi olan müzikler. Şu anda yaptığımız müzik, tek başında Türk müziği değil, Osmanlı'dan önce de bu müzikleri vardı. Bizde İran, Arap Cezayir müziklerini görebilirsiniz. Bizim müziğimiz bu coğrafyadaki bütün müziklerin birikimi sonucu oluşmuş” diyor.