Küresel dönüşüm içinde Türkiye nerede

Yakın geçmişte tüm dünya, Amerika gibi süper güçler dâhil olmak üzere ekonomik krizle sarsıldı. Birçok ülkede bankalar, ekonomi kuruluşları krize yenik düşerek iflas etti. Çoğu devlet küresel krize direnmek için tarihlerinde hiç olmadığı kadar yoğun çaba sarf etti. İktisatçı ve köşe yazarı Cemil Ertem'e göre 2008'de yaşanan iflaslar ve bu iflasların hemen ardından gelen kriz, tüm dünyadaki siyasi dengelerin ve ekonomik güç merkezlerinin değiştiğini gösteren bir sonuçtur ve bu kriz güç dengelerinin ve merkezlerinin ekonomik sonuçlarını bize göstermiştir. Cemil Ertem'in Etkileşim Yayınları arasından çıkan Bitişler Başlangıçlar adlı kitabı, özelliklede son zamanlarda tüm dünyada yaşanan bu büyük dönüşümlerin, tüm evrelerinde dünyayı sosyo ekonomik ve siyasi yönden nasıl etkilediğini gözler önüne seriyor.

Cemil Ertem son derece güncel bir yaklaşımla ele aldığı olayları dünya genelinden Türkiye özeline indirgeyerek anlatıyor okurlarına. Özellikle teknolojinin üretilebilirliğinin yaygınlaşıp devlet tekelinden sıyrılmasıyla beraber, Ortadoğu başta olmak üzere ulus devletlere kadar uzanan siyasi küreselleşme dalgasından bahsediyor. Ertem'e göre kapitalizm yeniden tanımlanıyor ve kapitalizmin değişen yüzü ile beraber sistemler de son buluyor. Tabii biten eski kapitalist sistem de yeni bir sistemin temellerini atıyor aslında. Yeni teknolojilerin hızlı yayılımı, bu teknolojilerin ağ kurma iradesi etkileşimi, esnekliğin temel olduğu ve yatırım-üretim planlamasını bilgisayar ağlarına bağlı olarak yapan oluşumların ortaya çıkması, bunlara bağlı üretim zincirleri ortaya çıkarması değişen bu paradigmanın başlıca temellerini oluşturuyor. Yazar, yakın zamanda çok ciddi bir maddi krize giren Yunanistan'ın 'silahlanmanın kurbanı' olduğu görüşünde. Buna göre Yunanistan'ın Türkiye'ye karşı yürüttüğü silahlanma politikası ve bu politika için harcadığı milyarlarca dolar komşunun ekonomisini altüst etti.

Cemil Ertem, Turgut Özal'dan Recep Tayyip Erdoğan'a kadar hem ekonomik hem siyasi arenada Türkiye'nin geçirdiği dönüşümlerin tarihi perspektifini sunuyor. Kitabın önsözünde yazar günümüzde yaşanan dönüşümün geleceği de kapsayacağına vurgu yapıyor ve ekliyor: “Şundan hiç şüphem yok: 21. Yüzyılın ilk çeyreği insanlığın sonraki yüzyıllarını belirleyecek bir zaman kesiti. Tıpkı 19. Yüzyılın son çeyreği gibi… Ama 19. Yüzyılın son çeyreğine bakıp, bundan sonra olacakları şüphesiz kestiremeyiz. Ancak tam burada tarihin diyalektiğine başvurursak çok önemli ipuçları yakalarız.” Ak Parti iktidarının Türkiye'de yaptıklarını, yapmaya çalıştıklarını, Türkiye'de 'sol' eksenli din, laiklik ve rejim tartışmaları, Yenidünya düzeninde NATO ve TSK gibi konulara da son derece ilgi çekici başlıklar açan yazar, çalışmasını dokuz başlık altında toplamış. Söyleşi formatında okuyucuya sunulan Bitişler Başlangıçlar dünyanın ekonomik çarkının nasıl döndüğünü anlamak ve ülkemizin bu çark içindeki yerini görmek isteyenlerin zevkle okuyacağı bir çalışma.