Musıki kal ilmi değil hal ilmidir yaşanmazsa dinlenilmez

Çocukken elimde tahta bir sopam vardı. Altına bir teneke bağlıyordum ve sokaklarda şarkı söylüyordum. İlkokulda hocalarım beni çok seviyordu. Ben beşinci sınıfı şarkı söyleyerek bitirdim. Yazılı hiç bir sınava girmedim.

Hocalarım konservatuara gitmemi çok istedi ama ailem istemedi.

Amir Ateş'le tanışıp Türk Müziği, Emin Ongan ile 13 sene tasavvuf müziği eğitimi aldım. Yeteneğimi ilk Amir Ateş mevlit okurken keşfetti. İki yıl boyunca birlikte çalıştık. Sonra beni Emin Ongan'a yönlendirdi.

Tekke musikisini bilmiyordum. Cami eğitimi almıştım ve cami ilahileri söylüyordum. Tekke musikisi ise bambaşka bir şey.

1986 yılında. Hayat badirelerle dolu ve inişli çıkışlı. Nefis mücadelesi beni bir arayışa sürükledi. Karagümrük'e gittim ve Sefer Efendi Hazretleri ile tanıştım. O bana “İstihare sonucu hayırlı olursa olur inşallah” dedi. İstihareden sonra onun evladı oldum elhamdülillah. Tasavvuf Musikisi'ni ondan öğrendim. Bugün Sami Özer bütün dünyada varsa Sefer Efendi sayesindedir. Çünkü ufukları açan Allah'ın dostları.

Ben ondan sonra yaşımı söylüyorum zaten. 1986'dan sonra yaşımı hesaplıyorum, yaşım bayağı ufalıyor.

Tekkede folklorik zikre katıldığımda Sefer Efendi bana bir “kaside oku” dedi. Halbuki hafızım ve müezzinlikten gelmeyim, kaside okudum. Sefer Efendi bir daha okutmadı.

Zikri öldürdüm çünkü. Zikirde kaside okumak bambaşka bir şey. Ritme uymanız gerekiyor, bir nevi caz gibi.

İki yıl sonra Sefer Efendi bana zikir verdi. Ben çok uğraşıyorum, meraklıyım. Dünyada kulağıma hoş gelen bütün müzikleri dinlerim.

Bu iş muhabbet işi… Tasavvuf musikisi daha farklı. Çünkü kal ilmi değil, hal ilmi. Musikiyi de hal olarak yapmak ve yaşamak lazım. Hal olarak yapmazsanız kimseye bir şey veremezsiniz. Mesela cami hocaları vaaz ediyorlar. Cuma namazından, üç aylardan ve Ramazan'dan bahsediyorlar, dinliyorsunuz. Ama bir de hakiki ehli tasavvufun, Allah dostunun nasihatlerine bakıyorsunuz, aslında ikisi de aynı şeyleri söylüyor. Ama diğeri söylerken başka oluyor. Cami hocalarını dinlerken uykunuz geliyor.

Çünkü anlatan kişi yaşamıyor da ondan. Lokman Hekim Hazretlerine bir çocuk getiriyorlar. “Bu çocuk şeker yerse ölecek biz söyledik ama bizi dinlemiyor siz buna bir çare bulun” diyorlar. O da “Götürün kırk gün sonra getirin” diyor. Kırk gün sonra ona “evladım sakın bir daha şeker yeme” diyor. Çocuk bir daha şeker yemiyor. Eşraf şaşırıyor biz yıllarca dedik neden bizi dinlemedi, Bu ne hikmettir diye Lokman Hekim'e soruyorlar. “Önce kendi nefsimde tatbik ettim kırk gün şeker yemedim. Ondan sonra söyledim ve tesir etti” diyor. Bir şeyi söylerken onu yaşamanız lazım, eğer yaşamazsanız tesir etmez.

1986'dan önce şöhret merakım vardı. Fakat ehli tasavvufla beraber olunca her şeyin boş olduğunu anladım. Televizyonda çıkıp gözükmek benim için önemli değil. Konsere gittiğimde dinleyenler bana “mükemmelsiniz” diyor. Peygamber Efendimiz de hadisinde yüze karşı övülmeyi makbul saymıyor. İnsanın nefsi var çünkü. Bana Allah yardım ediyor. İnsanda şöhret hırsı olmaması lazım… Sen bir şey yapmıyorsun o Allah'ın sana verdiği bir emanet. İstese bir salise de alır elinden.

O hizmetin başka bir yönüydü.

Tasavvuf gönül çalmak, kazanmaktır. 1992 yılındaki albümümden sonra her şey değişti diyebilirim. Bu Sefer Efendi'nin sayesinde oldu. Gençlere klasik orkestra ile musikiyi sevdiremiyorsunuz. Benim şuan ki orkestramda yaylı kemanlar ve senfoni var. Bunlar dinlemeyenlere dinletebilmek için yaptım ve çok başarılı oldu. İlk defa tasavvuf musikisi Rumeli Hisarı konseptinde çıktı ve ilk tasavvuf klibi bize nasip oldu. O organizasyon çok insanın kalbini kazandı. Biraz geniş düşünmek gerekiyor.

Evet, ben yaptığım her şeyi ona danışıyordum. Benim bütün albümlerimin mimarı Sefer Efendi'dir.

Kimseye. Zaten albüm de yapmıyorum. Bir yeni albüm var ama çıkarmıyorum. Çok büyük bir proje. Büyük paralar harcadım senfoni orkestrasıyla kayıt yaptım.

Musiki bir ibadet değildir. O zaman bütün ümmeti Muhammed'e farz olması gerekiyordu. Bu yeteneği Allah her insana vermemiş. Ancak ibadetin tenzilatı olabilir.

Müzik benim ruhum. En sıkıntılı anlarımda bana ilaç oluyor. Bazen insanlar zikirde veya mevlit okunurken “Allah!” diye vecde gelir. Okuyan insandaki güzel sesi duyduğu an da, ruh galü beladan bildiği için cezbeye gelir. Bir de koftiden cezbeye gelenler var, onları söylemiyorum. Sefer Efendi “deryadan bir damla su alıp sarhoş numarası yapmayın” derdi.

O da Sefer Efendi'nin projesiydi. Bir gün Mazhar bizim vakfa geldi. Sefer Efendi'ye bir şey söyledi. Efendi de “Sami ile çalışın” dedi. Sonra başladık. Dost diye bir ilahi vardır, ilk onunla başladık. Rumeli Hisarı konserleri oldu. Birlikte yurt dışına gittik. Üç yıl beraber çalıştık.

Onlar benim tarzıma ters düşen çalışmalar yapmaya başlayınca ben çekildim. Fakat o konserlerin çok büyük faydası oldu. Ben Mazhar ile konsere gittiğim zaman konser bitiminde alkol almış birisi ceketinin düğmesini ilikliyor ve hocam “kusura bakmayın alkol aldım” diyordu. Bu saygı önemli benim için. Kalpleri yönlendiren Allah. Kimseyi hor görmemek lazım.

İnsanlar popüler olmayı sevmeye başladılar. Bazı manevi şeyler anlamını yitirdi. Ama ben bu yolların sahipleri olduğunu düşünüyorum. Çok büyük zatlar bunlar. Yüzyıllardır o yolları koruyorlar. Bir dönem böyle geçmesi lazım demek ki… Ben bunu bir geçiş süreci olarak görüyorum.

Ben ilk yıllarda yadırgıyordum, gittim Sefer Efendi'ye söyledim. O bana dedi ki “kimse bu tekkeye evliya olarak gelmez. Buraya kumarbaz, alkolik, sahtekarı da dolandırıcısı da gelir. Kısmetinde varsa olur, kısmetinde yoksa ot gelir saman gider oğlum” dedi. Türbeye gidildiğinde nasıl dua edileceğini daha doğru dürüst bilmiyoruz. Allah'tan onun vesilesiyle isteyeceksin.

Tekke herkese açık… Gayri Müslimler de geliyor. Amerikalılar, İsrailliler, Filistinliler gibi birçok kesimden insan geliyor. Kimseyi kapıdan çevirmezler. Ama ters kaba bir hareket karşısında zaten kabul edilmezler.

Öyle bir kural olamaz. Ancak rahatsızlık veren kişileri barındırmazlar. Yoksa “tekkenin kuralları şunlardır” gibi bir tavır yoktur. Ama tekkelerde kraldan çok kralcılar olabilir. Mesela siz hanımlar yerine çıkarsınız size müdahale edebilirler. Kimseyi kınamamak lazım. Kimin ne olduğunu ve ne olacağını bilemezsiniz. İslamiyet sevgi dinidir. Bugün insanlar kendilerine din icat ediyorlar. Zoraki din olmaz. Namazdan çıkıp da kılmayanlar için "cehennem odunları geçiyor" demek çok yanlış. Siz Allah'tan ve Peygamber'den daha mı iyi biliyorsunuz?

Eski tekkelerde şeyh efendi ve bu şeyh efendinin bir de halifeleri bulunurdu. Çelebi, ahçı dede, gibi kademelerle, 14 hizmet eden vardı. Bu da Resullullah efendimizin sistemine gidiyor. Çünkü sistem Hz. Ali'den geliyor. El ele, el hakka diyorlar. Sen efendinin elini tutuyorsun, sonra o kendi piri sonra kademe olarak Hz. Ali oradan Resulluah oradan da Allah'a ulaşıyorsun. Hepsinin bir görevi var. Böyle olmasa düzen olmaz. Mesela aşçı dedenin görevi yeni dervişleri yetiştirmektir.

Cahilce bir yaklaşım… Benim bir arkadaşım “ağabey ne gerek var aracıya” demişti. İki ay sonra baktım vakfa gelmiş. Yanına gittim “hani aracıya gerek yoktu” dedim. O da “aman ağabey sus” dedi. Bilinmeyen çok şey var. Belli başlı kurallar biliniyor sonrası bilinmiyor. Mesela temizlik çok önemlidir. Ama kimse temizliği tam anlamıyla bilmiyor. 32 farzı bile bilen çok az insan var.

Sefer Efendi beni Karagümrük'te müezzin başı yaptı. Ama sık gidemiyorum. Kışın daha çok gidiyorum.

Hepsiyle iyi. Hepsi çok saygılıdırlar bana. Mesela ENBE grubu beni programına davet ediyor. Yine Burak Kut aradı programı için. Bu sene boykotta olduğum için kabul etmedim ama normalde giderim. Bizimkiler artık iyice işin cılkını çıkardılar. Ramazan programlarını biliyorsunuz hep aynı. Sohbet ediliyor, müzik yapılıyor. Güzel bir proje yok. Beğenmediğiniz adamlar ne projeler yapıyor.

Sefer Efendi Hazretleri'nin ve tasavvuf eğitiminin sayesinde olmuştur. Ben ilk Sefer Efendi'nin yanına geldiğimde Ramazan ayıydı. Beni Üsküdar'a bırakırdı ben oradan taksiye binip Paşabahçe'ye gelirdim. Paşabahçe'de otobüs durağında arkadaşımı gördüm. Şoföre “bu arkadaş neden burada oturuyor” dedim. O da “aman ağabey dedi bırak Ramazan günü içmiş” dedi. O zaman ben de “ya öyle mi şerefsiz herif, Ramazan günü içilir mi?” dedim. Ertesi gün durumu Sefer Efendi'ye anlattım. O da bana çok kızdı. “Onun belki de hidayetine vesile olacaktın” dedi. Evliyaullah nasıl düşünüyor biz nasıl düşünüyoruz. Blujean pantolon ile gelen adamı tersleyen insan gördüm. Dinimiz kıyafet dini mi? Biz insanların hep zahirisine bakıyoruz, batıni olanına değil. Belki Allah'a benden daha yakındır diye düşünmüyoruz.

Bunu sömürenler çıkacaktır elbette. Ama beş kişi sömürüyorsa bütün herkesi yargılayamazsınız. Benim bir ilahim Bodrum'da diskotekte çalıyormuş. Bunu Sefer Efendi'ye söylemişler. Sefer Efendi de “Olsun, yallah yallah derler sonra Allah'ı hatırlarlar, üç kişi oradan kazansan kafi” derdi.

Kendi kendime kalsam belki de ben de çok havaya girebilirdim. Hepimiz kusurluyuz. Allah bilhassa bizi beşer olarak yaratmış ki hata yapalım sonra tevbe edelim. Bu Allah'ın çok sevdiği bir şeydir. Kendimden görmüyorum. Eğer görürsem o da gizli kibir olur. Allah muhafaza. Taklit yapıyoruz ama Allah inşallah taklitlerimizi tahkike çevirir

Ben o insanlara ne kadar faydam dokunur diye bakıyorum. Zekat, oruç gibi ibadetlerin varlığından haberdar oluyorlar. Bu vesile ile insanlar bir şeyler öğreniyor.

Aynen öyle... Gönül çalmak, maksadım bu. Yoksa ben orkestrasız da ilahi okurum. Ama kimse dinlemiyor. Zaten cami cemaatinin ilahi ile pek alakaları yok. İnsanların sadece Ramazan ayında ilahiye ihtiyacı oluyor. Ne büyük cahillik düşünün. İlahi Allah'ı ve Resulullah'ı anlatan hadis tercümeleridir. İnsanların Ramazan dışında bunlara ihtiyacı yok mu? Tasavvuf musikisi kültürümüzün en önemli direklerinden biri. Festivaller oluyor ama kimse bu programlara tasavvuf musikisi koymuyor.

Var tabii. Mesela Kanada'ya Toronto Üniversitesi'ne gittim. Konserime ezanla başladım. Ezan okuduktan sonra Müslümanlar ve gayrimüslimler ağladı. Konserden sonra bir kaç kişi Müslüman olmuştu. Bütün insanlar peygamberlerimizin ümmeti. Bazıları davette bazıları icabette. Biz icabet etmişiz ötekiler ise davette. Ne zaman kısmet olacak ve kapı açılacak belli değil. Bazı insanlara Allah nasip ediyor ve bizi geçiyor.

Namaz kılmakla bütün Müslümanlık bitiyor mu? Ben sizi kandırıp başkasını dolandırırsam olur mu? Bugün Müslümanların yaptıklarını görüyorsunuz. Birçok menajerlik yapan insanlar var. Gözümün içine baka baka yalan söylüyor. Allah korkusu yok ki… Ölümü çok düşünmek lazım. Kimse bu dünyada beş yüz yıl yaşamayacak. Kimse bunu düşünmüyor. Dünya malından ne alırsa onu kar olarak görüyor.