Yarım asır sonra türbeye ışık ayarı

Hocası için yaptırdığı türbeye yılın 2 günü güneş ışığı düşecek şekilde ayar yapan İslam alimlerinden İbrahim Hakkı Hazretleri'nin emaneti, 51 yıl sonra eski haline getiriliyor. İslam alimi, Siirt Tillo'daki hocası İsmail Fakirullah Hazretleri için 1700'lü yıllarda yaptırdığı türbeye güneş ışığını gece ve gündüzün eşit olduğu yılın 2 günü içeri girecek şekilde bir sistem oluşturdu.

Türbe, ekinoks günlerinde; yani gece ile gündüzün eşit olduğu 21 Mart ve 23 Eylül'de Güneş doğarken ilk ışıkları kabre yansıtan sistemiyle biliniyor. Bu tarihlerde pencereden giren güneş ışıkları, kabristanın başucunu aydınlatıyordu. Ancak 1960 yılında yapılan restorasyonla türbenin güneş ışığı ile aydınlatma düzeneği bozuldu. Tüm yapılan çalışmalara rağmen ışık düzeni yerine oturtulamadı.

Tillo Belediyesi'nin Başkent Üniversitesi Öğretim Görevlisi Cengiz Işık öncülüğünde bilim adamlarına son ekinoks günü olan 21 Mart'ta yaptırdığı ölçümlerde düzenekte 45 santimlik sapma belirlendi. Yabancı bilim adamlarının çare bulamadığı sistemin, mevcut pencerenin 45 santim sağına yeni bir pencere açılmasıile eski haline getirileceğine karar verildi. Belediye Başkanı Mesut Memduhoğlu'nun onayı ile çalışmalar başladı. Siirtli işadamları da projeye destek verdi. Hayırsever işadamı Selami Değer açık destek verdi. Proje 23 Eylül'de bitecek. Açılışa ise Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ile Siirtli eşi Emine Erdoğan da katılacak.

İbrahim Hakkı Hazretleri, mimari harikası türbenin yanına 10 metre yüksekliğinde 8 köşeli bir kule yaptırarak, türbenin doğusuna gece ile gündüzün eşit olduğu 21 Mart'ta Güneş'in tam arkasından doğacağı bir duvar inşa ettirdi. Güneş, 21 Mart ve 23 Eylül'de doğarken duvar ve duvarın üzerinde bulunduğu tepe tüm Tillo'yu gölgede bırakırken, açıklıktan sızan ışık kuleye çarpıyor, sonra kırılarak pencereden içeri giriyordu. İslam aliminin, “Yeni yılda doğan Güneş ilk hocamın başucunu aydınlatmazsa, ben o Güneş'i istemem” dediği belirtiliyor.