Bir işkence masalı
Davut DursunYeni Şafak Gazete Yazarı
00:00, 09/07/1999, Cuma • Yeni Şafak Haber Merkezi
Bir devleti vatandaşlar nezdinde anlamlı, değerli ve önemli kılan nedir diye soru sorsam muhtemelen birbirinden farklı cevaplar alırım. Devletin "yüce"liğinden ortak hizmetleri görme fonksiyonuna kadar pekçok hususa dikkat çekileceğini biliyorum.
Vatandaşların kendi devletlerinden birtakım hizmetler beklemeleri, devletin de onlardan sadakat ve sorumluluklarını yerine getirmelerini istemesi son derece normal. Bu zaviyeden bakınca devletle vatandaşlar arasındaki ilişkinin bir tür karşılıklı görev ve sorumluluk ilişkisi olduğu söylenebilir. Mesela vatandaşlar vergi verme, askere gitme, meşru yollarla konulmuş kurallara uyma görevlerini yerine getirmekten imtina ederlerse devletin birtakım kollektif hizmetleri görmesi, savunma, adalet, güvenlik, ortak temel yatırımlar gibi hizmetleri yerine getirmesi de mümkün olmaz.
İşin özünde böylesine basit bir ilişkinin bulunduğunu söylesek de aslında devlet-vatandaş ilişkisinin ne kadar karmaşık olduğunu her gün karşılaştığımız onlarca uygulamadan biliyoruz.
Bu çerçevede size adeta modern bir işkenceye dönüşen bir uygulamayı anlatmak istiyorum. Anlatacağım bu olaydan devlet-vatandaş ilişkilerin nasıl bir işkenceye, sorumsuzluğa ve manasız uygulamalara dönüştüğünü göreceksiniz.
Biliyorsunuz motorlu araçların iki yılda bir Karayolları tarafından muayenesi yapılmaktadır. Bu muayenenin mantığı şu: Trafiğe çıkacak araçların belli özelliklere sahip olması gerekir. Bu standart özellikleri yoksa trafiğe çıkmasına izin verilemez. Buna kimsenin bir itirazı olamaz.
Muayene için Karayolları görevlileri arabanın motor ve şasi numaralarına bakıyor ve aracın çalıntı olup olmadığını kontrol ediyor. Ardından aracın elektrik donanımını kontrol ediyor; lambaları yanıyor mu, sinyal flaşör, fren lambası gibi çalışıyor mu, yanıyor mu? Kontrol ediliyor. Bununla birlikte egzost emisyon ölçümü yapılıyor.
Sizce bu işlemler ne kadar bir zaman içinde yapılabilir?
Bunun için tam bir gün ayırmanız gerektiğini söylesem hiç de abartmış olmam. Bakın işler nasıl yapılıyor. Önce sabah erkenden ilgili muayene istasyonuna gidiyorsunuz. Hemen bir uyarı ile karşılaşıyorsunuz: Aracınızın muayene harç makbuzunu almanız için önce vergi dairelerine gidin oradan harç makbuzunu alın, sonra buraya gelin! Hemen en yakın vergi dairesine koşuyorsunuz. Sıraya giriyorsunuz, sıra size gelmeden öğle oluyor. Öğle tatilinden sonra birkaç bankoya gidip geliyorsunuz, bilgisayarlara bakılıyor, makbuzlar kesiliyor, vezneye para yatırılıyor ve nihayet makbuzu elinize alıyorsunuz. Bu arada şu soruyu da sormamız gerekir: Aracınızın muayenesi için Maliye Bakanlığı niçin harç almaktadır? Size yaptığı bir hizmet mi var?
Yine koşa koşa muayene istasyonuna geliyorsunuz. Bu sefer egzost emisyon ölçümünü önceden yaptırmazsanız muayenenizin yapılmayacağını öğreniyorsunuz. Bunun için yeniden ölçüm yapan yerler arıyorsunuz. Yine öğle sıcağında sıraya giriyorsunuz, en az iki saat bekledikten sonra sıra geliyor. İlgili kağıdı iki milyon karşılığında alıyorsunuz. Size verilen hizmeti sormanız aklınıza bile gelmiyor!
Ardından yine muayene istasyonuna geliyorsunuz, akşam olmak üzere. Sıraya giriyor nihayet muayene yaptırıyorsunuz. İmzalar atılıyor, mühürler basılıyor, size verilen pul plakanın ilgili yerine yapıştırılıyor...
Bir gün akşam olmuştur, girdiğiniz sıralardan yorgun düşmüşsünüzdür, bu ne biçim kamu hizmeti diye söylenip durmaktasınız. Ama işler bizde böyle yürüyor. Bunun bir işkence olduğunu kamu yetkilileri bilmiyor mu? Bunu basitleştirmek, kolaylaştırmak imkansız mı? Yoksa işlerin böyle yürümesinden birileri köşeyi mi dönmektedir?
Bütün bu işlemlerin servislere verilecek bir yetki çerçevesinde çözümlenmesi ve vatandaşın işkenceden kurtarılması mümkün. Belli bir teknolojik donanıma sahip oto servislerine bir sorumluluk çerçevesinde arabayı muayene yetkisi verilebilir ve sorun çözümlenir. Zaten ilgili servisler kendilerine gelen arabaların her türlü muayenesini yapmakta, periyodik bakımdan geçirmektedirler. Peki devlet bunu neden bir sorun olarak almaz ve çözmek için pratik yollar aramaz? Bunu bilmek muhtemelen çok zor?
Sitemizde çerezlerle kişisel verileriniz işlenir. Zorunlu çerezler dışındaki analitik ve pazarlama çerezleri yalnızca açık rızanızla kullanılır. Ayrıntılar: Çerez Aydınlatma Metni.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.