Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
41

Bildirimler

Bir ilim adamının hayatını eserleriyle, yetiştirdiği talebelerle ve ilim dünyasına kazandırdığı bilgilerle değerlendirebiliriz. Fakat bazen bunların gerisinde, ilmî faaliyetini yönlendiren bir hususiyet vardır: Kendisine ulaşan emaneti korumak ve başkalarına ulaştırmak!

Mustafa Kara Hoca’nın muhtelif söyleşilerini okurken, tasavvuf tarihçiliğinin bu emanet ve vefa duygusuyla şekillendiğini; ilim yolculuğunu da üç kelimede özetlediğini gördüm: Kader, Peder, Fener.

Kader, takdir edilmiş hayat tarzı. Peder, onu ve kardeşlerini hafız olarak yetiştiren, güzel ahlâkıyla örnek olan babası. Fener ise İstanbul İmam-Hatip Okulunun bulunduğu semt; orada tanıdığı hocalar, kitaplar, dergiler ve İstanbul’un kültür hayatı.

İstanbul İmam-Hatip Okulundan sonra Kayseri Yüksek İslâm Enstitüsünde okumuş, 1977’de Bursa Yüksek İslâm Enstitüsünde asistanlığa başlamıştır. Fakat ilmî şahsiyetini belirleyen yalnız bu kurumlar değildir.

İstanbul yıllarında Emin Işık Hoca aracılığıyla Nurettin Topçu ile tanışır. Necip Fazıl’ın Büyük Doğu’sunu, Sezai Karakoç’un Diriliş’ini takip eder. Farklı düşünce ve mesajlarıyla bu üç isim ve dergi, onun fikrî dünyasını şekillendirir. Farklılıklar içinde ortak bir irfan damarını fark eder.

Kayseri’de ise Süleyman Uludağ Hoca’yla karşılaşır. Bu karşılaşma, talebelikten başlayıp aynı ilim sahasında uzun yıllar sürecek bir beraberliğe dönüşür. Anlattığına göre emekli olduğu gün Süleyman Uludağ Hoca ona “ödüllerin en büyüğü olan” şu sözü söyler: “Benim en büyük eserim Mustafa Kara’dır.”

Mustafa Hoca’nın tasavvuf araştırmacılığına yönelişinde de benzer bir emanet ilişkisi vardır.

Henüz talebeyken, Hareket çevresinden Ezel Erverdi kendisine bir mektup gönderir. Çalışmasını istediği konuyu tek kelimeyle belirtir: “Tekkeler.” Bu kelime, onun uzun yıllar sürecek ilmî mesaisinin başlangıcı olur.

Mustafa Hoca, tasavvuf tarihini ne geçmişi bütünüyle yüceltmek ne de peşin hükümlerle mahkûm etmek için araştırır. Onun gayreti, tarihî tecrübeyi kendi kaynakları ve şartları içinde anlamaktır. Bu yaklaşımı Bursa çalışmalarında da görülür.

Bursa’ya geldikten sonra şehrin tekke ve tarikat tarihine yönelir. Şemseddin Ulusoy’un eserlerinin izini sürer; Niyâzî-i Mısrî, Üftâde, Eşrefoğlu Rûmî gibi birçok mutasavvıfın hayatını, eserlerini ve yaşadıkları kültür çevresini araştırır. Böylece Bursa, onun çalışmalarında hafızası metinlerde, dergâhlarda, mezar taşlarında ve insanlarda saklı bir irfan coğrafyasına dönüşür Buhara’dan Bursa’ya, oradan Bosna’ya uzanan tasavvuf kültürünü ele alması bu coğrafyanın genişliğini gösterir.

Mustafa Hoca, geçmişin bilgilerini derlerken unutulmaya yüz tutmuş eserlerle bugünün okuyucusu arasında irtibat da kurar. Bir metni bulmak, eski harfli bir eseri yeni nesillerin okuyabileceği hâle getirmek, bir dergâhın tarihini araştırmak veya adı unutulmuş bir mutasavvıfı hatırlatmak... Her biri kültürel hafızanın sürekliliğine hizmet eder.

Mustafa Hoca, araştırmacının sınırlarını bilmesi gerektiğini de hatırlatır. Arapça ve Farsçadan büyük klasiklerin tercümesinde hocası Uludağ’ın yetkinliğini teslim ederken, kendisininse eski harfli eserleri günümüz okuyucusuna kazandırmaya yöneldiğini belirtir. Bu tavrında ilmî tevazu, iş bölümü ve ehliyetin önemini görürüz.

Mustafa Hoca’nın tasavvufla güzel sanatlar arasında kurduğu irtibatı da vurgulamalıyız. Çünkü tekke, onun çalışmalarında yalnız zikir yapılan bir mekân değildir. Şiirin, mûsıkinin, hüsnühattın ve çeşitli sanatların geliştiği bir kültür muhitidir. Tekke tarihini araştırmak, sanatın doğduğu manevî ve toplumsal şartları da araştırmaktır.

Bütün bunları düşündüğümüzde, Mustafa Hoca’nın ilmî şahsiyetinde birbirini tamamlayan üç özellik belirginleşir: Vefa, sadakat ve kültürel hafızaya hizmet! O, kendisine yol gösterenleri unutmamış; unutulanları hatırlatmayı da ilmî bir vazife bilmiştir.

Belki bu nedenle onun kitapları arasında yalnız büyük mutasavvıfların değil, eserleri ve hatıraları kaybolmaya yüz tutmuş insanların da adları vardır. Çünkü bir medeniyetin hafızası, yalnız büyük isimlerin eserlerinden oluşmaz. Onların çevresindeki insanların, kurumların, şehirlerin ve gündelik hayatın bıraktığı izler de hafızayı oluşturur. Mustafa Hoca’nın ilim yolunda, bu izleri takip ederek geçmişle bugün arasındaki irtibatı canlı tutmak istemiştir.

Biz de vefayı vedaya bırakmadan söyleyelim:

Allah, Mustafa Kara Hocamıza sıhhat ve afiyet içinde hayırlı, bereketli ömürler versin. Hocalarından devraldığı ilim ve irfan emanetini eserleriyle, talebeleriyle ve kültür hayatımıza kazandırdığı kaynaklarla gelecek nesillere ulaştırma gayretini bereketlendirsin.

Ve bizlere de onun gösterdiği üzere vefayı, ilme ve insana karşı bir sorumluluk olarak yaşayabilmeyi nasip etsin.

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...