ilim yapma yolunda ilerleyen, bilhassa sosyal ve manevi ilim sahalarında faaliyet gösteren genç veya yetişmiş kişilerle görüşüyorum..
bunların, mesleki bakımdan en büyük sıkıntısı, yabancı dil konusunda YÖK düzeninin önlerine çıkardığı ciddi bir zorluğun mevcudiyetidir..
ilim aşkı ve şevki taşıyan bu arkadaşların yabancı dil gibi elde edilmesi uzun bir zamana bağlı bir kazanımın, seçtikleri ilim vadisindeki çalışmalarını zorlaştırdığını, bütün heves ve arzularını yıprattığını görüyoruz..
sözü uzatmadan, dolaştırmadan hemen ifade edelim ki; üniversitelerde doçent olabilmek için şart koşulan formaliteler içinde bir tanesi var ki, akademik çalışmaların her çeşidinde yerine getirilmesi mutlak surette zaruri ve lüzumlu bir kural olamaz..
adam tarih hocası.. veya türkiye coğrafyası uzmanı yahut türk edebiyatı sahasında ilim yapıyor.. bu bilgi yolcularının yabancı dille ne alışverişi olabilir ki !..
şimdi hatırlıyorum.. celal bayar'ın sağlığında bugün artık yetişmiş bir şahsiyet haline gelen torununu divan edebiyatı tahsili yapmak üzere ingiltere'ye göndermişler.. ingiliz üniversitesinin verdiği cevap şöyle: ''türkiye'de prof. ali nihat tarlan varken siz niye ingiltere'ye geliyorsunuz.. divan edebiyatının en büyük mütehassısı o'dur.. bilgiyi kendisinden tahsil etmelisiniz..''
şimdi sormak lazımdır.. divan edebiyatı uzmanı olmak için ingiliz veya fransız diline ihtiyacımız var mıdır?
diyeceksiniz ki, avrupalı bilginler bizim edebiyatımız hakkında neler biliyorlar.. onu nasıl değerlendiriyorlar.. bunları bilmek gerekmez mi ?
elbette gerekebilir.. faydalı olabilir.. bir kıyaslama yapmakta mahzur değil, fayda vardır.. fakat insaf edelim: türk edebiyatının aslını ve özünü tespit etmek için avrupa lisanına muhtaç olduğumuzu düşünebilir misiniz ?
kendi edebiyatımızın doçenti payesini kazanmak için bir ecnebi diline ihtiyacımız olduğunu mantık sahibi kimseye kabul ettiremezsiniz.. avrupalı'nın bakış açısını, kendi görüşünü bilmek bir nakısa değildir.. yeni fikirlerin, değişik bilgilerin milletler arasındaki duygu ve düşünce alışverişinin bilinmesinde ilim bereketi vardır.. öyledir amma, ilim yapmak için, bilhassa bazı ilimlerde uzmanlaşmak, ustalaşmak için ecnebi lisanına hakim olmak şartını ilim heveslilerine empoze edemezsiniz..
lisanı öğrenmek için yıllarınızı vereceksiniz.. yahut o lisanla öğretim yapan kolej veya fakültede okuyacaksınız.. bu imkanları yakalayamamış genç insanları, hatta yaşlıları sevdikleri bir ilim şubesinde çalışmaktan; doçentlik, profesörlük rütbesi almaktan men edemezsiniz..
*
''2547 sayılı yüksek öğretim kanunu''nun {doçentlik sınavı} başlıklı 24. maddesinin 3. fıkrasında şöyle diyor: ''yüksek öğretim kurulunun belirlediği kıstaslar çerçevesinde yapılan merkezi yabancı dil sınavında başarılı olmak.. bu sınavın, adayın bilim dalı ile ilgili olması şartı aranmaz.. bilim alanı bir yabancı dil ile ilgili olanlar, bu sınavı başka bir yabancı dilde vermek zorundadırlar..''
*
''doçentlik sınav yönetmeliği''nin 4. maddesinin b şıkkında ise şöyle yazıyor: yüksek öğretim kurulu tarafından belirlenen merkezi bir yabancı dil sınavından en az altmışbeş puan veya uluslararası geçerliliği, {ölçme,seçme ve yerleştirme merkezi} tarafından kabul edilen bir yabancı dil sınavından buna denk bir puan alınmış olması; doçentlik bilim alanı belli bir yabancı dille ilgili olanların bu sınavı başka bir dille sağlaması şarttır..''
*
bu kanun ve yönetmelik maddeleri, ilim yapmak isteyenlerin önüne dikilmiş bir duvardır.. adam, seçtiği dalda ilerlemek için zaten ecnebi bir dil bilmenin lüzumunu idrak edecek kişidir.. yazdığı kitaplarda, vücuda getirdiği eserlerde ilmi bir değer bulunup bulunmadığını inceden inceye, sıkı bir surette tetkik ediyorsunuz.. tabi tuttuğunuz sınavda titizlikle seçilmiş jüriler marifetiyle bu hususları tespit ediyorsunuz.. yönetmeliğin diğer maddelerinde görülen ciddiyet ve sağlamlık bunu gösteriyor.. lisan meselesi, seyyal ve elastiki bir konudur.. ilim adamı ilmi tetkik için gerektiğine inanırsa zaten mecburen, severek isteyerek gereken dili öğrenecektir.. siz onun hazırladığı kitapları, bilgisini ve ustalığını zaten ölçüyorsunuz bu eserlerde, bu bilimsel sergilemede bir değer varsa eğer, zaten liyakat sahibi demektir.. bilgi eksikliği tespit ediliyorsa ecnebi lisanını iyi bilmiş olması neyi değiştirecektir?
değerli okuyucum; benim dileğim odur ki, dil meselesini bir ön şart olarak ileri sürmekten vazgeçelim.. doçentlik için yapılacak imtihanın esas hedefini eserlerinin ve öğretim faaliyetinin kalitesini tespit etmeye tahsis edelim..
ilim heveslilerinin hevesini ve şevkini kırmayalım.. başarısı var mıdır, yok mudur, ona bakalım...
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.