Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

Son günlerde Nuruosmaniye Camii külliyesinde yapılan nikâh merasimi üzerinden bir tartışma yürütülüyor.

Konunun siyaseten tartışılmasının ötesinde, daha temel bir soru sormak isterim: Siyer-i Nebî’yi, İslam tarihini, camilerin medeniyetimizdeki yerini ve toplumsal fonksiyonlarını ne kadar biliyoruz?

Camiler sadece namaz kılınan mekânlar mıdır?

Elbette camilerin asli fonksiyonu ibadettir. Ancak camiyi yalnızca namaz vakitlerinde kapısı açılan, namaz bitince de hayatla irtibatı kesilen bir mekân olarak görmek, İslam medeniyetinin camiye yüklediği anlamı bilmemek, eksik okumaktır.

Nuruosmaniye Camii külliyesi içinde (aradan Kapalıçarşı’ya giden bir yolun da geçtiği) başka bir iç avlusu yapılan nikah merasimi için yüksek sesle itiraz edenler, önce açıp bir zahmet İslam Ansiklopedisi’nin Mescid-i Nebevi bahsini okusunlar.

İslam’ın ilk döneminde de tarih boyunca da mescit, yalnızca namaz kılınan bir yer değildi. Aynı zamanda Müslümanların bir araya geldiği, istişare ettiği, ilim öğrendiği, toplumsal meseleleri konuştuğu, misafirlerini ağırladığı, yoksulların barındığı ve hatta şiir etkinliklerinin düzenlendiği bir merkezdi.

Hz. Peygamber, ashabıyla mescitte istişare eder, insanlara orada hitap eder, farklı toplulukların temsilcilerini, elçileri orada kabul ederdi. Suffe ehli için mescit aynı zamanda bir ilim ve eğitim merkeziydi.

Bugün camilerin toplumsal fonksiyonlarını tartışırken, İslam’ın ilk dönemindeki bu çok yönlü yapıyı görmezden gelemeyiz. Dört halife dönemi, Emeviler, Abbasiler, Selçuklu ve Osmanlı’da da camiler sadece ibadet mekanları değil, toplumsal gelişim merkezleriydi. Üstelik yalnızca toplantılar ve eğitim faaliyetleriyle de sınırlı değildi.

İslam geleneğinde nikâhın ilan edilmesi, evliliğin toplum tarafından bilinmesi önemsenmiştir. Nikâhın mescitte ilan edilmesine ilişkin rivayetler de kaynaklarda yer alır.

Fakat burada iki kavramı birbirinden ayırmamız lazım; Nikâh merasimi başka, düğün eğlencesi başkadır.

Hiç kimse camilerin bir düğün salonuna dönüştürülmesini, popüler kültürün gösteriş araçlarının camilere taşınmasını savunmuyor. Eğlence organizasyonlarıyla, gösterişli sahne düzenleriyle caminin manevi atmosferinin bozulmasından da söz etmiyorum.

Ama cami adabına uygun bir hazırlık ile gelinin ve damadın aileleriyle birlikte camiye gelmesi, Kur’an-ı Kerim okunması, dua edilmesi, nikâh akdinin gerçekleştirilmesi veya ilan edilmesi kimi, neden rahatsız eder?

Bir ailenin çocuğunun sünnet merasimi vesilesiyle camide mevlit okutması, dua etmesi, yakınlarıyla bu sevinci paylaşması caminin hangi fonksiyonuyla çelişir?

Bir merasimin camide yapılmasıyla, caminin merasim salonuna dönüştürülmesi arasındaki farkı gözetmek çok zor olmasa gerek.

Nuruosmaniye Camii külliyesinde yapılan nikah merasimi sonrası merak edip yetkilileri aradım. Belki burada sorulabilecek tek bir soru olabilir; ‘’Merasimin, yemeğin bütçesi nereden karşılandı?’’ Soruma cevabı çok net bir şekilde aldım. Olması gerektiği gibi merasimin tüm maliyeti aile tarafından karşılanmış.

CAMİYİ HAYATIN DIŞINDA MI TUTMAK YOKSA HAYATI CAMİYLE BULUŞTURMAK MI?

Bu tartışmanın bir başka boyutunu da cami çocuk ilişkisinde görüyoruz. Çocuğun girmediği cami, bize nasıl bir gelecek vadediyor?

Çocuklarımız her yaşta camide olmalı ama cami adabına, yaşının el verdiği ölçüde dikkat etmeyi öğretmek de boynumuzun borcu. Tıpkı bir sinema salonunda, okulda, bulunduğu yerin şartlarına uygun davranmayı öğrettiğimiz gibi… Belki bir başka yazıda bu konuyu daha detaylı yazabilirim.

Ülkemizde, il ve ilçe müftülüklerine evlendirme memurluğu yetkisi tanınıyor. Uzun zamandır müftülüklerde de resmî nikâh işlemleri gerçekleştiriliyor.

Elbette caminin kendine mahsus bir adabı, vakarı var. Bu sınırları korumak da sadece din görevlilerinin değil, camiye gelen herkesin sorumluluğu.

Ancak sözde caminin vakarını korumak adına onu hayatın dışına çıkarmak başka bir ‘’istemezük’’ tavrı değil mi?

Camilerin tarih boyunca fonksiyonlarını, bugün bizlere anlatan sayısız yayın var.

Medeniyetimizde, cami, bir taraftan insanı Allah’a yaklaştırırken diğer taraftan insanları birbirine yaklaştıran birlik beraberliğin merkezi de olmuş.

Prof. Dr. Mehmet Kubat’ın ‘’İslam Toplumunda Birlik ve Beraberliğin Sağlanma Merkezleri Olarak Cami ve Mescidler’’ çalışmasında

‘’Mabet, parlamento, okul, kaza meclisi, ordu karargâhı vb. birçok fonksiyonunun yanında camilerin en çok üstlendiği fonksiyon şüphesiz Müslümanlara tevhit ve vahdeti aşılamak, bir başka deyişle hem akide planında hem de sosyal alanda İslam Ümmetinin birlik ve beraberliğini sağlamak olmuştur’’ diyerek camilerin çok daha geniş işlevinden detaylı bir şekilde bahseder.

Camileri sadece namaz vakitlerinde açılan mekanlar olarak sınırlamanın, İslam toplumunun birlik ruhuna nasıl bir zarar verdiğinin farkında mısınız?

Bence asıl mesele camiye ait zihnimizdeki tasavvur. Camiyi yalnızca namaz kılınan bir bina olarak mı görüyoruz, yoksa İslam medeniyetinin insanı ve toplumu kuşatan hayat anlayışının merkezlerinden biri olarak mı?

Tartışmayı popülist, politik reflekslerden çıkarıp tarihî, dinî ve kültürel zemine taşıdığımızda cevap çok daha berrak olacak. Çünkü camiyi hayattan koparmadan da caminin kimliğini, vakarını korumak mümkün.

Belki de asıl ihtiyacımız olan budur.

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...