Ramazan özel sayfa
  • İFTARA KALAN SÜRE 00:00:00
Ekonomi Gıdadaki hileye karşı ilginç çağrı Maaşımızı devletten alalım

Gıdadaki hileye karşı ilginç çağrı: Maaşımızı devletten alalım

Tarım ve Orman Bakanlığı 2012 yılından bu yana üretimini yaptığı gıdalarda hile yapan 1443 firmaya ait 3 bin 202 parti ürünü teşhir etti. Aralarında bilindik çok sayıda markanın da yer aldığı teşhir listesi ve gıdalarda yapılan hileler vatandaşı da şaşırtırken gıda mühendislerinin durumunu da sorgular hale getirdi. Konuyla ilgili yenisafak.com'a konuşan gıda mühendisleri ise; kimi iş verenlerin ilgi alanlarının dışında kendilerine çok sayıda iş yaptırdığını dile getirirken, maaşlarını ödeyen iş verenlerin üretim yerlerinde çok sağlıklı denetimler yapamadığını bu yüzden iş verenin parayı yatırdığı devletin kontrolünde olan bir sistem üzerinden maaşların alınması gerektiğini kaydediyor.

Kenan Biter Yeni Şafak
Gıdadaki hileye karşı ilginç çağrı: Maaşımızı devletten alalım
Foto/arşiv: Gıda mühendisi

Tarım ve Orman Bakanlığı gıda ürünlerinde taklit veya tağşiş yapan markaları ve ürünlerini teşhir etmeye devam ediyor.

Son olarak yürütülen denetimlerin yanı sıra, tüketiciler tarafından yapılan ihbar, şikayet, CİMER ve Alo 174 Gıda Hattı başvuruları neticesinde 229 firmaya ait 386 parti üründe taklit, tağşiş yapıldığı veya ilaç etken maddesi ilave edildiği tespit edildi.

Bakanlık tarafından paylaşılan bilgilere göre gıdalardaki hile; içeceklerde ve takviye edici gıda ürünlerinde ilaç etken maddesi, ballarda ise taklit ve tağşiş şeklinde ortaya çıkarken kuru yemiş kategorisindeki antep fıstığı ürününde yer fıstığı, şekerli mamullerde ilaç etken maddesi ve glukoz, salça ve baharatlarda gıda boyası, bitki, çay ve kahve ürünlerinde ilaç etken maddesi ve gıda boyası, süt ve süt ürünlerinde nişasta, jelatin ve bitkisel yağ, kırmızı et ve et ürünlerinde; domuz eti, tek tırnaklı eti, at eti, soya, kanatlı eti, sakatat, deri dokusu ve baş eti olarak saptandı.

Uygulamanın başladığı 2012 yılından bu yana ise 1443 firmaya ait 3 bin 202 parti ürün teşhir edilmiş oldu.

Tarım ve Orman Bakanlığı'nın denetimlerinin yanı sıra gıdalardaki hilelerin özellikle piyasada öne çıkan kimi firmalarda dahi yapılabiliyor olması üretim yerlerinde bu işlerin denetimiyle sorumlu olan gıda mühendislerinin durumunun da sorgulanmasına yol açtı.

Sigara kadar tehlikeli: Ambalajlardaki etiketlere mutlaka bakın
EKONOMİ
Sigara kadar tehlikeli: Ambalajlardaki etiketlere mutlaka bakın

MESLEĞİN GEREĞİNİ YERİNE GETİREMİYORLAR

Konuyla ilgili yenisafak.com'a konuşan Gıda Mühendisleri Derneği Başkanı Abdussamed Boyu, fabrikalardaki gıda mühendislerinin mesleği gereği yerine getirmesi gereken denetim işinden çok ilgi alanı olmayan çok sayıda işi yapmak zorunda kaldığını bunun temelinde ise ekonomik kaygılar bulunduğunu ifade etti.

Boyu, bu tarz hilelerin büyük oranda önüne geçilmesini sağlayacak çözümün ise; gıdada en kritik konumda bulunan gıda mühendislerinin maaşlarını, iş verenin parayı yatırdığı devletin kontrolünde olan bir sistem üzerinden alması gerektiğini kaydetti.

Gıda Mühendisleri Derneği Başkanı Abdussamed Boyu.
Gıda Mühendisleri Derneği Başkanı Abdussamed Boyu.

DAHA FAZLA KAR ETME HIRSI

Gıdadaki hilenin en temel nedenin üreticinin daha fazla kar etme hırsı olduğuna değinen Boyu, ''Küçük üreticilerin rekabet etme gücünün azlığı da önemli etkenlerden. Ayrıca bazı işletmeler mevzuata çok hakim de değiller. Bu nedenle ya bilmediklerinden ya da maliyeti düşürerek daha fazla kar elde etmek için bu tarz hilelere başvuruyor.'' dedi.

HİLEYE AÇIK ÜRÜNLER

Bakanlık tarafından son yayınlanan listede de görüldüğü gibi et ve süt ürünlerinde yaygın olarak taklit ve tağşiş yapıldığını, çünkü yapı olarak hileye çok açık ürünler olduğunu dile getiren Boyu, zeytinyağı ve bal ürünlerinin ise hile sıklığı bakımından bu iki gurubu izlediğini, yapılan hilenin ekonomik getirisi, piyasada kalma süresine bağlı yakalanma riskinin azlığı ve cezaların yeterli olmamasının da etkenler arasında olduğunu kaydetti.

FİYAT-KALİTE DENGESİNE DİKKAT!

Gıda üzerindeki hilelerin tespitinin bazı durumlarda tüketicilerin değil biz teknik insanların dahi anlayamayacağı boyutta olduğunu, bunların da ancak laboratuvar analizleriyle tespit edilebileceğine vurgu yapan Boyu, ''Ama yine de tüketici bazı noktalara dikkate etmeli. Örneğin fiyat kalite dengesine dikkat edilmeli, ambalajlı ürün tercih edilmeli, etiket bilgileri kontrol edilmeli, üretim ve son tüketim tarihlerine bakılmalı. Kaynağı, içeriği, üreticisi belli olmayan ürünler tercih edilmemeli. Bilinen, güvenilen firmaların ürünlerini alınmalı. Fırın lokanta gibi küçük ölçekli işletmelerde ürün içerikleri sorgulanmalı. Çalışanların kişisel hijyenine dikkat edilmeli ve gerektiğinde üretim alanları kontrol edilebilmeli. İşletme kayıt/onay belgeleri olup olmadığı sorgulanmalı.'' diye konuştu.

  • Alışveriş esnasında ya da sonrasında herhangi bir uygunsuzluk görülmesi durumunda CİMER ve Alo 174 Gıda Hattına bildirilmesi gerektiğinin altını çizen Boyu, bu bildirimlerin uygunsuzlukların tespitinde önemli role sahip olduğunun da unutulmaması gerektiğini belirtiyor.

İnfo grafik: Emir Ece
İnfo grafik: Emir Ece

GIDA GÜVENLİĞİ DERSİ OKUTULSUN

Hilelerin önüne geçilmesi için etkin bir denetim ve kontrolün en önemli çözüm basamağı olduğunu buna ilave olarak ise küçük yaşta başlayan gıda eğitimleri ile bilinçlenmenin yolunun açılması gerektiğine de dikkat çeken Boyu, ''Gıda Güvenliği ve Sağlıklı Beslenme Dersi orta öğretimde müfredata girmeli. Tüketici kısmında ise etkin denetim olana kadar ve gıda üzerine Sivil Toplum Kuruluşlarını bilgilendirmelerini ve eğitimlerini takip etmeleri önem arz etmektedir. Örneğin bizler okullarda öğrenci ve velilere güvenilir gıda tüketimi seminerleri vererek bilinçlendirmeye çalışıyoruz.'' dedi.

Türkiye'de 30 bin civarında gıda mühendisi bulunduğunu kaydeden Boyu, gıda mühendislerin iş yerlerinde denetim etkinliğine ilişkin ise çarpıcı noktalara dikkat çekti.

SAÇMA SAPAN İŞLER TALEP EDİLİYOR

Gıda mühendislerinin maalesef firma sahiplerini istediği doğrultuda görevlerini uygulayabildiklerini bundan dolayı da devletin sektördeki gözü kulağı olan gıda mühendislerinin özgürce bir çalışma ortamı olmadığından işini hakkıyla yapamadığına değinen Boyu, kimi işletmecilerin mühendisinin teknik bilgilerinden faydalanması gerekirken saçma sapan işler talep ettiğini ve çoğu yerde sadece yasal bir zorunluluk olduğu için çalıştırıldığını söyledi.

Yedieminde çürümeye terk edilen araçları kurtaracak adım
EKONOMİ
Yedieminde çürümeye terk edilen araçları kurtaracak adım

MAAŞLARI DEVLET KONTROLLÜ YAPI ÜZERİNDEN ALALIM

Gıda Mühendisleri Derneği olarak bu sorunun ortadan kalkması için kamu destekli bir yapının kurulması ve gıda mühendislerinin patronların himayesinden çıkması gerektiğini kaydeden Boyu, ''Biz devletin memuru olalım demiyoruz, sadece bizi devlet yönlendirsin istiyoruz. Onun içinde bir havuz sistemi kurulsun istiyoruz ve gıda işletmesi sahipleri bu havuz üzerinden mühendis ihtiyaçlarını ilgili bakanlığa bağlı birimlere aktarsın ve birimlerin yönlendirmesi ile mühendisler söz konusu işletmelerde iş başı yapsın ama maaşını yine çalıştığıişletme sahibinin para yatırdığı havuz sistemi üzerinden alsın. Aksi halde iş kaybetme kaygısı nedeni ile patronların uygun olmayan üretim şekillerine de ses çıkaramayan bir sistem olarak süreç devam edecek.'' diye konuştu.

Boyu'nun gündeme getirdiği iddialara ilişkin konuşan gıda mühendisleri ise asıl işlerini yapamamaktan ve maaşlar üzerinde oynanan oyundan dert yakınıyor.

Yeter Çelik / Gıda Mühendisi:

Gıda işletmelerinde İstihdamı zorunlu personel olarak çalışan gıda mühendisleri için Gıda Mühendisleri Odası tarafından belirlenen net maaş miktarı 5.676,00 TL. Yalnız bu ücretler üzerinden noter onaylı sözleşme yapılmasına rağmen işletmeler bu ücreti ödemiyor. Bu miktar hesaba yatıyor bir kısmı elden geri alınıyor,bu durumu kabul etmeyen meslektaşlarımız ise işinden oluyor. İşverenler tarafından gereksiz personel olarak görüldüğümüz için maaşımız da firmaya külfet olarak görülüyor. O yüzden mühendislerden yemek, temizlik ve paketleme yapma ile muhasebeye bakma gibi beklentiler içine giriliyor. Uygun olmayan üretimlere müdahale ettiğimizde ise işten çıkarmakla yüz yüze kalıyoruz.

BurcuMungan / Gıda Mühendisi:

Tecrübe azlığı veya uzun sure işsiz kalındığı için maaşlar az teklif ediliyor. Biz de eğitim aldığımız alanda çalışalım mesleğimizi icra edelim tecrübe kazanalım diye düşük ücretleri kabul etmek zorunda kalıyoruz.

Türkiye'de 30 bin civarında gıda mühendisi bulunuyor.
Türkiye'de 30 bin civarında gıda mühendisi bulunuyor.

Gıdada yeni dönem: Almadan etikete mutlaka bakın!
EKONOMİ
Gıdada yeni dönem: Almadan etikete mutlaka bakın!

Sibel Düzgün / Gıda Mühendisi:

Görev tanımımızda olmayan işleri talep ediyorlar. Mesela pos makinesi ile para çekmek, temizlik yetişmeyince yardım etmek gibi. Durum böyle olunca asıl görevinizden giderek uzaklaşıyorsunuz. Mesela ben bozulmuş etleri baharatlayıp, çeşitli çeşnilerle köfte yapmalarına müsaade etmediğim için çalıştığım iş yerinden ayrılmak zorunda kaldım.

Hande Ergüven / Gıda Mühendisi:

Çalışma saatlerimiz o kadar belirsiz ki; yeri geldi yemek dağıttım yeri geldi depoculuk yaptım. Geç saatlerde eve girip sabahın 5'inde uyandığım zamanlar çok oldu ve ben bunun karşılığını maddi olarak da hiçbir zaman alamadım. En son bir iş yerim daha oldu bir ara kendimi tahliye borusu ararken buldum. Her şeyci olarak çalıştırıldığım iş yerlerinde en azından karşılığını vermelerini bekledim ama o da hiçbir zaman olmadı.

Fatma Aydın/Gıda Mühendisi:

İşsiz kalmamak adına bir işteyim ama zor şartlar altında çalışmaktayım. Maaş düşük, çalışma saati çok fazla. Ve bu hiç bir şekilde yasal değil. Haftada 62 saat neredeyse ve bu kayıtlarda sadece 50 saat görünmekte. İş yerinde bize ait olmayan bir çok işi de biz yapıyoruz.

1 Ocak itibariyle gıda ambalajlarında ürün içeriğine yönelik besin bildirimi zorunlu oldu.
1 Ocak itibariyle gıda ambalajlarında ürün içeriğine yönelik besin bildirimi zorunlu oldu.

HAPİS VE PARA CEZASI GELİYOR

Öte yandan kişilerin hayatını ve sağlığını tehlikeye sokacak gıdaları üreten, ithal eden, kendi adı veya ticari unvanı altında piyasaya sunan gıda işletmecilerine hapis ve adli para cezası verilmesini öngören düzenleme Meclis'e geldi.

Bu gıdaları üreten, ithal eden, kendi adı veya ticari unvanı altında piyasaya sunan gıda işletmecilerine 1 yıldan 5 yıla kadar hapis ve 1000 günden 5 bin güne kadar adli para cezası verilmesi öngörülüyor.

  • Fiilin 2 yıl içinde tekrarı durumunda gıdayı üreten, ithal eden, kendi adı veya ticari unvanı altında piyasaya arz eden gıda işletmecisi 5 yıldan 10 yıla kadar gıda sektörü faaliyetinden men edilecek.

Gıda ürünlerinde yapılan hileler
FOTOĞRAF 29
Title
Bakanlık tarafından son yayınlanan listeye göre en fazla taklit ve tağşiş et ve süt ürünlerinde yapılıyor. İşte gıda ürünleri ve başvurulan hileli yöntemler...
Title
Sütte yapılan temel hileler, Süte su katarak miktarını arttırmak, yağını çekmek veya yağsız süt ilave etmek, hem yağını çekmek hem de su ilave etmek, sütün asitliğini nötralize etmek, inhibitör maddeler ilave etmek.
Title
Küflenen ve bozulan peynirler, eritme peynirlerin yapımında kullanmak. Beyaz peynire de parlak görünüm amacıyla kireç katıyor. Nişasta ve bitkisel yağ katılmış döküntü beyaz peynirler yağlı tulum peyniri olarak satılıyor.
Title
Sütte mikroorganizma gelişimini önlemek için yapılan antibiyotik katma, deterjan katma, dezenfektan ve inhibitör nitelikte maddeler katılması.
Title
Bayat ya da sağlıklı bir şekilde korunmamış sütler kayıt dışı olarak satın alınıp şarküteri ürünleri yapımında kullanılmakta, peynir altı suyundan ve süt tozundan yapay süt imal edilmektedir.
Title
Peyniraltı suyu tozunun ticari uygulaması yağsız süt tozu ile karşılaştırıldığında, peynir altı suyu tozunun daha ucuz olduğu açıktır
Title
Yoğurdun kıvamı artsın diye un, nişasta ve pektin gibi maddeler katılıyor. *Yine yoğurt üretiminde kullanılan sütün yağı çekildiği için yoğurt kıvamı bozulmasın diye palm yağı ve jelatin katımı durumları söz konusu. Yoğurtta hidrokolloit kullanımı ile kıvam verme.
Title
Küflenen ve bozulan peynirler, eritme peynirlerin yapımında kullanılıyor. Beyaz peynire de parlak görünüm amacıyla kireç katıyor. Nişasta ve bitkisel yağ katılmış döküntü beyaz peynirler yağlı tulum peyniri olarak satılıyor.
Title
Tulum ve eritme peynirlerine nişasta ve bitkisel yağ karıştırılıyor.
Title
%100 dana eti olarak satılan ürünlerde tavuk, domuz, at, eşek eti ve sakatat kullanılıyor.
Title
Karıştırılan sakatatın açık rengi fark edilmesin diye de kimyasal gıda boyası kullanılıyor.
Title
Dana kıymaya tavuk kıyması, tavuk sakatatı, iç yağ katılmaktadır. Salam, sosis ve sucukların içine baharatla karıştırılmış soya, hayvansal etsel atıklar, akciğer gibi iç organlar, kireç suyunda soyulmuş sarımsak karıştırılmaktadır.
Title
Soya, Kanatlı eti, sakadat, baş eti ve deri dokusu ilaveleri.
Title
Doğal bir bal, bir süre sonra donar ve şekerlenir. Eğer rafınızda uzun süredir duran bir bal varsa o bala kimyasal müdahalelerde bulunulmuş olabilir.
Title
Bunun nedeniyse bal tağşişinde kullanılan mısır ve glikoz şurupları. Bir de tabii ki renklendiriciler. Hileli balın tehlikeleri bununla da bitmeyip üretim sırasında kullanılan antibiyotiklerin insana geçmesi de ayrı bir tehlike olarak karşımıza geçiyor.
Title
Baharatta hile yapılmasının en büyük sebebi, baharatların pahalı olması.
Title
Baharatların koku ve renk olarak taklit edilebilmesi de hile yapılmasını kolaylaştırıyor. Mesela karabibere rengini vermesi için galeta unu, gıda boyası ve hatta toprak bile katılabiliyor. Kırmızı toz biber ise yine gıda boyası ve kiremit tozuyla anılıyor.
Title
Zeytinyağının yapımında sterol, tekstil boyası, tohum yağları ve yağ asitleri gibi zararlı içerikler kullanılabiliyor. Ayçiçek, kanola ve fındık yağı gibi daha düşük kalitedeki yağların karıştırılması da diğer bir hile yolu. Sabun üretimindeki yüksek asitli yağlar da işlemden geçirilip natürel sızma zeytinyağı diye satılmaktadır
Title
Zeytini parlak hâle getirmek için tekstil boyası ve kimyasal boya kullanılırken, zeytinyağı küspesinden elde edilen prina yağı, kolon sızması diye zeytinyağının içine karıştırılmaktadır
Title
Gazlı içecek – İlaç etken maddesi (Sildenafil)
Title
Süzme çiçek balı – Uygunsuzluk (Prolin, Diastaz, HMF, C4Şeker Oranı, Protein ve Ham bal Delta C13 Değerleri Arasındaki Fark, Sakkaroz, Fruktoz+Glukoz)
Title
Siyah Çaya boya ve aroma ilavesi
Title
Fıstık içi, Antep Fıstığı – Yer fıstığı tespiti
Title
Biber Salçası – BoyaGıda Boyası
Title
Ekmeği beyazlatmak ve geç bayatlamasını sağlamak için kimyasal maddeler kullanılmakta, kepekli ekmek ve çavdar ekmeği gibi ürünlerde de, bazı gıda boyası ya da kakao kullanılmaktadır.
Title
Üzüm pekmezi, cezerye – Uygunsuzluk (Delta C13, FruktozGlukoz Oranı, Maltoz, Rafinoz, Organik asit (Tartarik AsitMalik Asit), Sildenafil ve Tadalafil
Title
Çikolatada kakao yerine palm yağı kullanılarak çikolata olarak adlandırılması ve mevzuatta belirtilen kakao ve süt kurumaddesi vb. değerlere uygun olmayan üretimin çikolata olarak adlandırılması
Title
Kakao yerine keçiboynuzu unu kullanılması
Title
Bitkisel karışım, gıda takviyesi, karışımlı çikolata,macun, enerji içeceği,enerji kapsülü, takviye edici gıda – İlaç etken maddesi (Sildenafil, Tadalafil, Parasetamol, Kinidin).Bu kimyasalların kalp çarpıntısı ve kalp krizine neden olma riskleri bulunmaktadır.
Gıda ürünlerinde yapılan hileler
Tarım ve Orman Bakanlığı 2012 yılından bu yana üretimini yaptığı gıdalarda hile yapan 1443 firmaya ait 3 bin 202 parti ürünü teşhir etti.


Abone Ol Google News

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunundaki amaçlar ile sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerezler kullanılmaktadır. Detaylı bilgi için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz.