IBAN mağdurlarına ceza indirimi müjdesi geldi: Düzenlemeden kimler yararlanabilecek?

Dolandırıcılıkla mücadelede yeni adım atıldı. 12'nci Yargı Paketi kapsamında kabul edilen IBAN düzenlemesiyle, banka hesabını maddi çıkar karşılığında başkalarına kullandıran kişilere uygulanacak cezalarda yeni esaslar belirlendi. Düzenleme, devam eden ve infaz aşamasındaki dosyalara da uygulanacak.

TBMM Adalet Komisyonu'nda yaklaşık 12 saat süren görüşmelerin ardından kabul edilen 12'nci Yargı Paketi'ne eklenen önergeyle, kamuoyunda "IBAN düzenlemesi" olarak bilinen yeni hüküm yasalaşma yolunda önemli bir aşamayı geçti. Düzenleme, banka hesabını, IBAN bilgisini veya ödeme araçlarını dolandırıcılık amacıyla başkasının kullanımına sunan kişilere uygulanacak cezayı yeniden düzenlerken, binlerce devam eden dosyayı da etkileyecek.

3-10 YILLIK CEZADA YARI İNDİRİM

Türk Ceza Kanunu'nun 158'inci maddesinde düzenlenen nitelikli dolandırıcılık suçunda halen 3 yıldan 10 yıla kadar hapis cezası öngörülüyor.

Komisyonun kabul ettiği önergeyle bu maddeye eklenen yeni fıkra uyarınca, kişinin suça katılımı yalnızca banka hesabını, IBAN'ını, banka veya kredi kartını ya da ödeme sistemlerine ilişkin bilgileri haksız menfaat karşılığında kullandırmakla sınırlı kalırsa, hakkında iştirak hükümleri kapsamında belirlenecek ceza yarı oranında indirilecek.

CEZA İNDİRİMİ NASIL UYGULANACAK?

Buna göre mahkeme, örneğin nitelikli dolandırıcılık kapsamında 6 yıl hapis cezası belirlemesi halinde, yeni hüküm kapsamında bu ceza 3 yıla kadar düşebilecek. Ancak indirim, yalnızca hesabını kullandırmakla sınırlı kalan kişiler için uygulanacak; dolandırıcılığın planlanması veya icrasında aktif rol alan failler bu kapsamdan yararlanamayacak.

KRİPTO HESABLAR DA HÜKÜM ALTINDA

Teklifle eklenen önergeye göre, haksız bir menfaat sağlamak amacıyla, kendisine veya başkasına ait bankaya veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdinde bulunan hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri veya araçları başkasına vermek fiili ile sınırlı olması halinde verilecek ceza yarı oranında indirilecek.

"İBAN MAĞDURLARI"NA İLİŞKİN DÜZENLEME

Önergeyle hesabını bilmeden veya kandırılarak kullandıran kişilerin durumunu doğrudan etkiliyor. Hesabını veya IBAN'ını başkasına kullandıran kişinin, suçun işlenişine ilişkin bilgi sahibi olmadığını ortaya koyabilmesi halinde ceza sorumluluğunun değerlendirilmesinde bu durum dikkate alınacak.

 Ayrıca suçtan elde edilen menfaatin iadesi ve soruşturmaya katkı gibi hususlar da lehe değerlendirme sebepleri arasında yer alıyor. Amaç, dolandırıcılık şebekelerince "hesabını kiralayan" kişiler ile bilinçli şekilde sisteme dahil olanları birbirinden ayırmak.

ESKİ DOSYALAR YENİDEN GÖRÜLECEK

Düzenlemenin en dikkat çekici yönlerinden biri ise geçmişe etkili uygulanacak olması oldu. Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce haklarında dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılık suçundan hüküm verilmiş ve dosyası istinaf ya da Yargıtay incelemesinde bulunan sanıklar yönünden yeni hüküm uygulanabilecek. Bu kapsamda ilgili dosyalar bozularak yeniden ilk derece mahkemelerine gönderilecek.

ETKİN PİŞMANLIKTAN YARARLANABİLECEKLER

Önerge ile IBAN veya hesabını haksız menfaat karşılığında kullandırmış olsa bile daha sonra etkin pişmanlık gösteren kişiler için ayrı bir mekanizma oluşturuluyor. Buna göre; suçtan elde edilen haksız menfaatin iade edilmesi, mağdurun zararının giderilmesi, soruşturma veya kovuşturmaya katkı sağlanması halinde fail hakkında etkin pişmanlık hükümleri uygulanabilecek ve cezada üçte iki oranında indirim yapılabilecek. Böylece organize dolandırıcılık ağlarının ortaya çıkarılması da teşvik edilmiş olacak.

AMAÇ 'IBAN MAĞDURLARI' TARTIŞMASINI ÇÖZMEK

Düzenleme, kamuoyunda "IBAN mağdurları" olarak anılan, dolandırıcılık organizasyonunda aktif rol almamasına rağmen banka hesabını veya IBAN'ını maddi menfaat karşılığında kullandırdığı gerekçesiyle nitelikli dolandırıcılık kapsamında yargılanan kişilere yönelik tartışmaların ardından hazırlandı. Yeni hükümle, suça katkısı yalnızca hesap kullandırmakla sınırlı olan kişiler ile dolandırıcılık organizasyonunu yöneten failler arasında ceza bakımından ayrım yapılması hedefleniyor.