5 yıl erken emeklilik kilidi açıldı! SGK girişi 1999-2008 olanlara 1800 gün avantajı şekillendi

Emeklilik yaşını bekleyen çalışanlar için mevcut sosyal güvenlik mevzuatındaki alternatif yöntemler yeniden önem kazandı. Kademeli emeklilik düzenlemesine ilişkin beklentilerin devam etmesine rağmen yeni bir yasal adım atılmayacağı yönündeki açıklamalar, sigortalıların mevcut haklarını araştırmasına neden oldu. Bu süreçte özellikle prim gününü tamamlamak veya belirli koşullarda emeklilik tarihini öne çekmek isteyenler, farklı borçlanma ve emeklilik uygulamalarını inceliyor. Doğum borçlanması, askerlik borçlanması, malulen emeklilik, yıpranma payı ve kısmi emeklilik gibi seçenekler, şartları sağlayan çalışanlara farklı imkânlar sunuyor. Bununla birlikte her sigortalının yararlanabileceği yöntemler aynı değil. İlk işe giriş tarihi, prim ödeme süresi ve çalışma koşulları hangi hakkın kullanılabileceğini belirliyor. Peki, kademeli emeklilik bekleyenler hangi şartlarda daha erken emekli olabilir? İşte değerlendirilebilecek 8 yöntem...

ERKEN EMEKLİLİKTE 8 FARKLI FORMÜL

1- DOĞUM VE ASKERLİK BORÇLANMASI

Kadın çalışanlar, doğumdan sonraki iki yıllık dönemde çalışmadıkları süreleri borçlanarak emeklilik primlerine ekletebiliyor. Bu haktan en fazla üç çocuk için yararlanılabiliyor. Borçlanma yapılacak çocukların sigortalı işe giriş tarihinden veya staj döneminden sonra dünyaya gelmiş olması gerekiyor. Erkek çalışanlar ise askerlikte geçen sürelerinin ihtiyaç duydukları bölümünü borçlanabiliyor.

2- DONDURULAN SİGORTA SÜRELERİNİN İHYASI

Bağ-Kur kapsamında çalışmış ancak prim günleri dondurulmuş olanlar, ihya yöntemiyle bu süreleri yeniden kazanabiliyor. 2008, 2015, 2018 ve 2021 yıllarında yapılan yasal düzenlemeler kapsamında hizmet süreleri durdurulan kişiler, gerekli prim ödemelerini gerçekleştirerek bu dönemleri sigortalılık sürelerine ekletebiliyor.

3- MALULEN EMEKLİLİK

Çalışma hayatı sırasında iş gücünü en az yüzde 60 oranında kaybedenler, gerekli sağlık kurulu raporunu almaları halinde malulen emeklilik hakkından yararlanabiliyor.

Bu kapsamda en az 1800 prim günü şartı aranıyor. Malulen emeklilikte yaş koşulu bulunmuyor.

4- ENGELLİ ÇALIŞANLARA EMEKLİLİK İMKÂNI

En az yüzde 40 engellilik oranına sahip çalışanlar, belirli sigortalılık süresi ve prim günü şartlarını yerine getirmeleri halinde yaş şartı olmadan emekli olabiliyor.

Bu kapsamdaki çalışanların emeklilik koşulları, sigorta başlangıç tarihine ve engellilik oranına göre değişiyor. Gerekli şartlar 15 yıl sigortalılık ve 3.700 prim gününden başlayarak 18 yıl sigortalılık ve 4.680 prim gününe kadar çıkabiliyor.

5- YIPRANMA PAYIYLA ERKEN EMEKLİLİK

Ağır ve yıpratıcı işlerde görev yapan çalışanlara Fiili Hizmet Süresi Zammı kapsamında ilave prim günü hakkı tanınıyor.

Madenciler, gazeteciler, gemi adamları ve sağlık çalışanları gibi belirli meslek gruplarında uygulanan bu sistemle sigortalılık süresine ek günler kazandırılıyor. Eklenen süreler, şartlara bağlı olarak emeklilik yaşının öne çekilmesini de sağlayabiliyor.

6- ENGELLİ ÇOCUĞU BULUNAN ANNELERE ERKEN EMEKLİLİK

Bakım ihtiyacı bulunan ağır engelli çocuğa sahip anneler, erken emeklilik avantajından yararlanabiliyor.

1 Ekim 2008 sonrasındaki prim ödeme günlerinin dörtte biri, toplam prim günlerine ilave ediliyor. Kazanılan bu ek süre, emeklilik için gerekli yaş şartından da düşülüyor.

7- ERKEN YAŞLANMA NEDENİYLE EMEKLİLİK

SSK ve Bağ-Kur kapsamında çalışanlardan erken yaşlandığı Kurum Sağlık Kurulu tarafından tespit edilenler de erken emeklilik hakkından yararlanabiliyor.

Bu kapsamda emekli olabilmek için 55 yaşını doldurmuş olmak ve en az 5.400 prim günü şartını yerine getirmek gerekiyor.

8- KISMİ EMEKLİLİK

Emeklilik için gereken prim gün sayısını tamamlayamayan çalışanlara kısmi emeklilik seçeneği sunuluyor. Bu uygulama sayesinde daha düşük prim şartıyla emekli olmak mümkün olsa da yaş ve sigortalılık süresi koşullarının da yerine getirilmesi gerekiyor.

SSK'lı çalışanlarda kısmi emeklilik için aranan prim gün sayısı, ilk sigorta giriş tarihine göre değişiyor.

8 Eylül 1999 ve öncesinde sigortalı olanlarda 15 yıl sigortalılık ve 3.600 prim günü şartı aranıyor. 9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında işe başlayanlarda prim şartı 4.500 güne yükseliyor. Daha sonraki tarihlerde sigortalı olanlarda ise gerekli prim günü 4.600 ile 5.400 arasında değişiyor.

Bağ-Kur kapsamında çalışanlarda ise kısmi emeklilik için sigorta başlangıç tarihinden bağımsız olarak 5.400 prim gününün tamamlanması gerekiyor.