Eksik prim günlerini tamamlayarak emeklilik hakkına ulaşmak isteyenler, borçlanma ve ihya seçeneklerine odaklandı. Sosyal güvenlik sisteminde belirli şartları taşıyan sigortalılara geçmiş dönemlerdeki bazı süreleri prim günlerine ekleme imkanı sunuluyor. Hizmet borçlanması kapsamında doğum, askerlik ve mevzuatta belirtilen diğer süreler değerlendirilebilirken, Bağ-Kur ihyasıyla daha önce durdurulan sigortalılık günleri yeniden kazanılabiliyor. Yeni yılın yaklaşmasıyla birlikte bu işlemlerin maliyeti de gündeme geldi. Ocak ayında asgari ücretin yükselmesi halinde borçlanma ve ihya için ödenecek tutarların da artması bekleniyor. Bu nedenle emeklilik planı yapan vatandaşlar, hangi haklardan yararlanabileceklerini ve başvuru sürecinin nasıl ilerlediğini öğrenmeye çalışıyor. İşte hizmet borçlanması ve ihya hakkında bilinmesi gerekenler...

EMEKLİLİKTE EKSİK PRİMİ OLANLARA YENİ FIRSAT! OCAK AYINDA BORÇLANMA ÜCRETLERİ ARTACAK
Emeklilik için gerekli prim gününü tamamlayamayan milyonlarca kişi, hizmet borçlanması ve ihya seçeneklerini araştırıyor. Doğum ve askerlik borçlanmasının yanı sıra 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında farklı dönemler için de prim kazanma imkanı bulunuyor. Ancak ocak ayında asgari ücrete yapılması beklenen artış, borçlanma ve ihya maliyetlerini de yükseltecek. Bu nedenle eksik primlerini tamamlamak isteyenler, yeni yıldan önce başvuru yapmanın avantajlarını değerlendiriyor.

EMEKLİLİKTE EKSİK PRİMİ TAMAMLAMANIN YOLLARI
Emeklilik koşulları, sigortalının ilk işe giriş tarihine, tabi olduğu sigorta statüsüne ve prim ödeme geçmişine göre değişiyor. Yaş, sigortalılık süresi ve prim günü şartlarını tamamlayamayanlar için bazı dönemlerin borçlanılması veya daha önce dondurulan hizmetlerin ihya edilmesi mümkün olabiliyor.
Hizmet borçlanması, kanunda belirtilen şartları taşıyan sürelerin bedelinin ödenerek sigortalılık hizmetine eklenmesini sağlıyor. İhya ise daha önce durdurulmuş veya silinmiş hizmet sürelerinin yeniden kazanılması için ödeme yapılmasını ifade ediyor.
Ocak ayında asgari ücretin yükselmesiyle birlikte bu işlemlerin en düşük ve en yüksek ödeme tutarlarının da artması bekleniyor. Bu nedenle borçlanma hakkı bulunan kişiler, başvuru ve ödeme şartlarını araştırmaya başladı.

5510 SAYILI KANUN'A GÖRE HANGİ SÜRELER BORÇLANILABİLİYOR?
Doğum ve askerlik borçlanması dışında da birçok dönem için hizmet borçlanması yapılabiliyor. Kanunda belirtilen şartların karşılanması halinde aşağıdaki süreler emeklilik hesabına dahil edilebiliyor.
Doğum ve analık izinleri
Kadın sigortalılar, doğumdan sonra prim ödemeden geçirdikleri belirli süreleri borçlanabiliyor. 4/a, 4/b ve 4/c kapsamında çalışan kadınlar için her doğum sonrasındaki en fazla iki yıllık süre borçlanma kapsamına alınabiliyor.
En fazla üç çocuk için borçlanma yapılabildiğinden, gerekli şartları taşıyan kadın sigortalılar toplam 2 bin 160 güne kadar prim kazanabiliyor. Ücretsiz doğum ve analık izinlerinde geçen süreler de ilgili koşullar çerçevesinde borçlanılabiliyor.
Askerlik ve yedek subaylık süreleri
Er veya erbaş olarak silah altında geçirilen süreler ile yedek subay okulunda geçen dönemler borçlanılabiliyor. Bu uygulama, askerlik nedeniyle çalışma hayatına ara veren erkek sigortalılara eksik primlerini tamamlama imkanı sunuyor.

Ücretsiz izin süreleri
4/c statüsünde çalışan kamu görevlilerinin, personel mevzuatına göre kullandıkları aylıksız izin süreleri borçlanma kapsamında değerlendirilebiliyor.
Doktora ve tıpta uzmanlık eğitimi
Sigortalı olmaksızın doktora eğitimi veya tıpta uzmanlık öğrenimi için geçirilen normal eğitim süreleri borçlanılabiliyor. Bu imkan, ilgili dönemlerde sigortalı çalışması bulunmayan kişiler için geçerli olabiliyor.
Avukatlık stajı
Sigortalı olmadan avukatlık stajı yapanların normal staj süreleri de borçlanma kapsamında yer alıyor. Böylece gerekli koşulları sağlayan avukatlar, staj dönemlerini emeklilik hesaplarına dahil edebiliyor.
Tutukluluk ve gözaltı süreleri
Herhangi bir suç nedeniyle tutuklanan veya gözaltına alınan ve daha sonra bu suçtan beraat eden kişilerin tutukluluk ya da gözaltında geçirdikleri süreler borçlanılabiliyor.
Ayrıca 1402 sayılı Sıkıyönetim Kanunu kapsamında kurulan sıkıyönetim mahkemelerinin görev alanına giren suçlar nedeniyle yakalanan veya tutuklanan ve beraat eden kişilerin ilgili süreleri de borçlanma kapsamına alınabiliyor. Bu haktan gerekli koşullarla sigortalıların kendileri veya hak sahipleri yararlanabiliyor.

Grev ve lokavt dönemleri
Grev ve lokavt nedeniyle çalışılamayan süreler de kanunda belirtilen şartlar çerçevesinde borçlanılabiliyor. Bu dönemlerde prim kaybı yaşayan sigortalılar, ilgili süreleri hizmetlerine ekletebiliyor.
Hekimlerin fahri asistanlık süreleri
Hekimlerin fahri asistanlık görevinde geçirdikleri süreler de borçlanılabilecek dönemler arasında bulunuyor.
Seçim nedeniyle görevden ayrılanların süreleri
Seçim kanunları gereğince görevlerinden istifa eden kişilerin, istifa tarihi ile seçimin yapıldığı tarihi takip eden ay başına kadar açıkta geçirdikleri süreler borçlanılabiliyor.
Kısmi süreli çalışanların eksik günleri
Kısmi süreli iş sözleşmesiyle çalışan sigortalıların, 25 Şubat 2011 tarihinden sonraki dönemlerde ay içinde 30 günden eksik kalan çalışma süreleri de belirli koşullarla borçlanılabiliyor.

Yurt dışındaki eğitim süreleri
1416 sayılı Kanun kapsamında yurt dışında geçirilen öğrenim süreleri, 18 yaşın tamamlanmasından sonraki dönemler için borçlanılabiliyor.
Ücret karşılığı uzman ve usta öğreticilik
Milli Eğitim Bakanlığına bağlı örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ek ders ücreti karşılığında uzman veya usta öğretici olarak çalışanların, 25 Şubat 2011 tarihinden önceki çalışmalarında ay içinde 30 günden eksik kalan süreleri de borçlanma kapsamında değerlendirilebiliyor.
Yurt dışındaki çalışma ve ev kadınlığı süreleri
Yurt dışında ev kadını olarak geçirilen süreler ile sigortalı çalışılarak geçen dönemler, ilgili mevzuattaki şartların sağlanması halinde borçlanılabiliyor.

BAĞ-KUR'LULAR İÇİN İHYA İMKANI
Eksik prim günlerini tamamlamak isteyen Bağ-Kur'lular için bir diğer seçenek de ihya işlemi. Geçmiş yıllarda yapılan düzenlemelerle prim borçları nedeniyle hizmet süreleri durdurulan sigortalılar, belirli koşullarda bu dönemleri yeniden kazanabiliyor.
2008, 2015, 2018 ve 2021 yıllarında yapılan düzenlemeler kapsamında hizmet süreleri dondurulan Bağ-Kur'lular, ihya başvurusu yaparak ilgili dönemleri yeniden sigortalılık hizmetlerine ekletebiliyor.
İhya işlemi sayesinde daha önce emeklilik hesabında dikkate alınmayan hizmet süreleri yeniden kazanılabiliyor. Ancak bu işlemde borçlanmadan farklı ödeme ve vazgeçme kuralları uygulanıyor.

HİZMET BORÇLANMASI VE İHYA İÇİN NE YAPMAK GEREKİYOR?
Borçlanma veya ihya yoluyla eksik primlerini tamamlamak isteyenlerin öncelikle hangi süreler için hak sahibi olduklarını belirlemesi gerekiyor.
Başvuru sürecinde izlenecek temel adımlar şöyle:
1. Borçlanma hakkınızı kontrol edin: Kanunda belirtilen sürelerden hangilerinin sizin için geçerli olduğunu belirleyin.
2. SGK'ya başvurun: Borçlanma veya ihya talebinizi Sosyal Güvenlik Kurumuna iletin.
3. Süreyi belirleyin: Tamamını değil, şartlara göre ihtiyaç duyduğunuz süreyi borçlanmayı değerlendirin.
4. Ödeme tutarını öğrenin: Başvurunuzun ardından hesaplanan borcu ve son ödeme tarihini kontrol edin.
5. Ödemeyi tamamlayın: Borçlanma veya ihya işleminin geçerli hale gelmesi için ilgili ödeme koşullarını yerine getirin.

OCAK AYINDA BORÇLANMA VE İHYA ÜCRETLERİ ARTACAK
Hizmet borçlanması ve ihya tutarları, asgari ücret üzerinden belirlenen hesaplama esaslarına göre değişiyor. Ocak ayında brüt asgari ücretin yükselmesiyle birlikte borçlanma için ödenecek en düşük ve en yüksek tutarlar da artacak.
Mevcut hesaplama yönteminde doğum borçlanmasının bir aylık en düşük tutarı brüt asgari ücretin yüzde 32'si üzerinden belirleniyor. Diğer borçlanma türleri ile ihyada ise yüzde 45 oranı esas alınıyor. En yüksek ödeme tutarı, ilgili günlük kazanç sınırının dokuz katına kadar çıkabiliyor.
Genel sağlık sigortası primleri ödenmiş olan kısmi süreli çalışanların eksik gün borçlanmasında ise yüzde 39 oranı uygulanıyor.
Bu nedenle borçlanma veya ihya başvurusu yapmayı düşünenlerin yeni asgari ücretle oluşacak maliyetleri de hesaba katması gerekiyor.

BORÇLANMADA TÜM SÜRELERİN PARASINI ÖDEMEK ZORUNLU MU?
Hizmet borçlanmasında sigortalılar veya hak sahipleri, borçlanılabilecek sürenin tamamı için ödeme yapabileceği gibi yalnızca bir bölümünü de tercih edebiliyor.
Örneğin borçlanma hakkı bulunan bir kişi, emeklilik için ihtiyaç duyduğu prim gününü dikkate alarak daha kısa bir dönem için başvuru yapabiliyor. Böylece gereğinden fazla süre için ödeme yapmasının önüne geçebiliyor.
İhya işleminde ise farklı bir kural bulunuyor. Durdurulmuş hizmet sürelerinin yeniden kazanılması için ilgili dönemin tamamına yönelik ödeme yapılması gerekiyor.

BORÇLANMA BAŞVURUSUNDAN VAZGEÇEN PARASINI GERİ ALABİLİR Mİ?
Hizmet borçlanmasında aylık bağlanmamış olması şartıyla sigortalının talebi üzerine ödenen tutarın tamamı iade edilebiliyor. Bu konuda belirli bir süre veya tutar sınırlaması bulunmadığı belirtiliyor.
İade sonrasında yeniden borçlanma yapılmak istenirse yeni bir başvuru alınarak ödeme tutarı tekrar hesaplanıyor. Bu durumda başvuru tarihindeki geçerli hesaplama esasları dikkate alınıyor.
İhya işlemlerinde ise farklı bir uygulama söz konusu. İhya işlemi tamamlanıp ödeme yapıldıktan sonra bu işlemden vazgeçilemiyor ve ödenen tutarın iadesi mümkün olmuyor.
Bu nedenle özellikle ihya başvurusu yapacak Bağ-Kur'luların, ödeyecekleri tutarı ve kazanacakları prim gününü önceden dikkatle değerlendirmesi gerekiyor.

Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.