Fransız sinemasından: Yalnızlığa mahkum mutluluk önerileri

Yuva, uyuşturucu bağımlısı bir kadının tek başına geçirdiği hamilelik sürecinde yaşadıklarını konu alıyor. Müşteri ise, kariyer yapma uğruna ciddi bir ilişki ve aile kurmaktan kaçınan bir kadının hikâyesi.

20. yüzyılın ikinci yarısında cinsel devrim ve biyoteknoloji alanındaki gelişmelerle birlikte insanın, özellikle de kadının bedeniyle kurduğu ilişki önemli ölçüde değişmiştir. Artık insan neslinin devamı için suni döllenme yöntemleri ve klonlama gibi alternatif yöntemler bulunmuş, cinsellik ile üreme arasındaki bağlantı ortadan kalkmıştır. Bu durum feminizmin ekmeğine yağ sürer. Feminizm cinselliğin evlilik, tek eşlilik, heteroseksüellik ve çocuk doğurma eylemine karşı çıkar. Yuva ve Müşteri filmleri, bahsettiğimiz sürecin insan hayatı üzerindeki izdüşümleri adeta.

Yuva'nın hamile karakteri Mousse, gebeliği dünyaya gelecek bir bebeği karşılamaya hazırlanma süreci gibi yaşamıyor. Gebelik sürecinde tüm yaşantısını taşıdığı bebeğe göre programlayan anne adaylarının aksine Mousse, gebeliğin istediği “özgür” hayatı yaşamasına engel olmayacağını göstermek istiyor. Mousse gerek bedeninin teşhiri, gerek cinselliğe olan yaklaşımıyla alışıldık “mukaddes anne” kavramından oldukça uzak. Nitekim Mousse bir bebeği karnında taşımanın anne olmak anlamına gelmeyeceğini, bir bebeğe aile olmak için ille de üreme yetisine sahip olmaya gerek kalmadığını filmin finalinde seyirciye gösteriyor.

Müşteri ise cinselliğin yemek yemek gibi fiziksel bir ihtiyaç olduğunu aşılama derdinde ve iki insanın cinsel birlikteliğinin duygusal bir bağlantının sonucu olduğuna karşı çıkıyor.

İki filmde de bir tane bile anne, baba ve çocuklardan oluşan bir aileye rastlamıyoruz. Sanki dünya üzerinde böyle bir gerçek hiç var olmamış gibi… Duygusal ilişkilerin merkeze oturduğu iki filmde de çocuklar ya evlilik dışı ya terkedilmiş… Söz konusu iki filmin Batı medeniyetinin lokomotif ülkelerinden olan Fransa'dan gelişine dikkat çekmek istiyorum. Batı medeniyeti yıkıcı özelliğe sahip bir medeniyettir. Bir yere girdiğinde önce orayı yıkar sonra yerine kendi istediğini koyar. Batının yıkıcılığı sadece işgal ettiği toprakları talan etme üzerine kurulu değildir. Batı gittiği yerin kültürünü de ortadan kaldırmak için elinden geleni yapar. Bu kabulden hareketle Fransa'nın yaşadığı sosyal tahribatı teşhir yoluyla başka topraklara da taşıdığını söylemek pekâlâ mümkün. Bu yazıda konuyu daha anlaşılır hale getirmek için sosyolog yazar Nazife Şişman hocamın bazı kavram ve tanımlamalarından istifade ettiğimi belirtmek istiyorum. Cinsiyet siyaseti üzerinden yaşadığımız sosyal tahribat konusunda aydınlanmak isteyenlere Sayın Şişman'ın çalışmalarından yararlanmalarını öneriyorum.