Kemal Karpat’ın kaleminden Cumhuriyet’in ilk 100 yılı

Dünyaca ünlü tarihçimiz Kemal Karpat 2019 yılında aramızdan ayrıldı. Türkiye’nin önde gelen sosyal bilimcilerinden Prof. Dr. Kemal Haşim Karpat’ın (1923-2019) Cumhuriyet tarihine odaklanan makaleleri Timaş Yayınları tarafından Cumhuriyet’in İlk Yüzyılı başlıklı kitapta bir araya getirildi. Büyük bir kısmı daha önce İngilizce olarak yayınlanan bu makalelerde Karpat, Cumhuriyet’in ilk yüzyılına siyaset bilimi, sosyoloji, uluslararası ilişkiler ve kültür penceresinden bakıyor.

Meslektaşı ve öğrencisi Dr. Kaan Durukan’ın yayına hazırladığı çalışma Karpat’ın 1960 ile 2005 yılları arasında Cumhuriyet dönemine dair konferans, sempozyum ve kitap bölümü olarak kaleme aldığı metinlerden oluşuyor.

TANIK OLDU VE YAZDI

Osmanlı, Cumhuriyet ve Balkan tarihi, siyasi ve sosyal tarih, göç, kentleşme gibi konularda uzmanlaşan Kemal Karpat sahip olduğu metodoloji ve engin tecrübesiyle Cambridge, Oxford, Princeton, Brill gibi dünyanın en prestijli yayınevlerinden çıkan çok sayıda esere imza attı. Kendisinin geç dönem Osmanlı çalışmaları olmakla beraber yarım asrı aşan ilmi çalışmalarının büyük bir kısmı özellikle Cumhuriyet’in ilk yüzyıla odaklanmaktadır.

Cumhuriyet’in 100. yaşında Cumhuriyet Türkiyesi’ni daha iyi anlamak adına hazırlanan kitapta Osmanlı’dan Cumhuriyet’e modernleşme süreci, Türkiye’de iç politika, ordu ve siyaset, 1960 darbesi, Türk solu, sosyalizm ve Türkiye İşçi Partisi, halkevleri, göç ve kentleşme sorunu, Kıbrıs meselesi, Balkanlardaki Müslüman azınlık ve var olma mücadelesi, Eski ve Yeni Orta Asya, Türkiye’nin Arap dünyası ve İsrail ile ilişkileri gibi pek çok başlık yer alıyor.

Kitabın önsözünde öğrencisi Kaan Durakan bu makalelerin önemine vurgu yaparken şunun da altını önemle çiziyor: “Karpat’ın kitabı yalnızca kitabi bilgi, literatüre dayalı birikim değildi. Bahsettiği pek çok şeyin doğrudan gözlemcisi olmuş, yeri gelmiş seçimleri sahada takip etmiş, yeri gelmiş siyasetçilerle, edebiyatçılarla, akademisyenlerle tanışmış, yeri gelmiş üzerine yazdığı coğrafyaları ziyaret ederek, oraların insanları, kültürü ile birinci elden temas kurarak deneyimini zenginleştirmişti.”

KEMAL KARPAT 100 YAŞINDA

Cumhuriyet’in 100. yılını idrak ettiğimiz bugünlerde geçen bir asırda yaşanan dönüm noktalarını ve süreçlerini ele alan emek mahsulü makalelerle hem Cumhuriyet’in 100. yılını hem de çağının tanığı olan Kemal Karpat’ın 100. yaşını kutlamak mümkün oluyor.

Sosyal bilimlerin çeşitli sahalarına önemli katkılar yapmış bir bilim adamı olan Kemal Karpat’ın 100. yaşında ve Cumhuriyet’in 100. yılında derlenen makaleleri ihtiva eden kitap okurlarına Cumhuriyet tarihini her yönüyle ele alan kapsamlı bir seçki sunuyor.