Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

Komplonun içinde komplo var

Yeni Şafak04:00, 07/11/2015, CumartesiG: Güncelleme: 16:37, 07/11/2015, Cumartesi
Yeni Şafak

Herkesin gerçek üzerinden birbirine komplo kurmak istediği, ahlakın ve erdemin geçer akçe olmadığı bir dünyanın varlığını bize Sıfır Sayı ile gösteriyor Eco. Bu kitap, büyük bir yazardan, medya ve gazetecilik için bir ağıt.

SERNUR YASSIKAYA


Umberto Eco deyince, okuyucuların aklına ilk olarak ya “Gülün Adı" ya da “Foucalt Sarkacı" adlı oldukça hacimli romanları gelecektir. Eco'nun aynı zamanda dünyanın önde gelen Orta Çağ tarihçilerinden biri olduğu hepimizce bilinen bir gerçek. Orta Çağ ile ilgili oldukça hacimli bir külliyatı yakın zamanda Türk okuruyla da buluştu ve beklendiği gibi yoğun ilgiye mazhar oldu. Eco bu sefer karşımıza daha farklı ve aslında güncel bir meseleyle karşımıza çıkıyor. Medyanın işlevi nedir? Dünya üzerinde meydana gelen olaylar, sıradan bireye “gerçek"ten aktarılıyor mu yoksa duymak ya da görmek istedikleri mi servis ediliyor. İnternetin hakim olduğu, dijital ve sosyal medyanın her geçen gün etkinliğini artırdığı bir dönemde, basılı ve görsel medya kendi varlığını yeniden nasıl tanımlayabilir? İşte tüm bu ve daha fazla sorunun cevabını, Umberto Eco'nun 7. romanı Sıfır Sayı'da, yazar ile birlikte arıyoruz. Eco, yeni romanında bize mevcut medya düzeninin bir resmini çekiyor.



YAYIMLAMAYA DEĞER BÜTÜN HABERLER


Eco, romanında farklı karakterlere yer veriyor. Ama bütün karakterlerin bir ortak noktası var. Hepsinin de kıyıda köşede kalmış işlerle uğraşan, hayat karşısında nakavt olmak üzere bekleyen “kaybeden-loser"ler olması. Eco, bir yabancı medya kuruluşuna verdiği röportajda bu seçimini ironiyle birlikte şu şekilde açıklıyor: “Aslında tüm romanlarımda karakterler “kaybeden"lerden oluşuyor. Bu tarzdaki bir gazetede çalışmak için aslında tam da “kaybeden" olmanız lazım. Kaybedenler beni her zaman cezbedmiştir... Onların daha karmaşık bir psikolojisi vardır. Hatta dünyada kazananlardan çok kaybedenler vardır, okuyucularım da kendilerini romandaki karakterlerde görebilirler." Romanın kahramanı Colonna da kaybedenler kulübünün daimi üyelerinden biri. Ölümün kıyısında gezinen, 50 yaşını aşmış bir figür. Öyle ki kendisinden yazması istenilen kitaba dahi adını koyamayacak bir “hayalet yazar." Roman, 1992 yılında, Nisan'dan Haziran'a kadar 3 aylık bir periyotta yaşanan olayları anlatıyor. Eco'nun 1992 tarihini seçmesinin önemi, o yıl İtalya'da meşhur “temiz eller" operasyonun hayata geçmesi. Yani İtalya'nın, Soğuk Savaş'ın bitişi ile, kendi gladyosuyla hesaplaşmasının derinleştiği bir dönem. Bu çerçeve içinde Eco, Soğuk Savaş sonrası medya düzenine de yoğun bir göndermede bulunuyor. Kitabın ilk sayfalarında New York Times'a yapılan atıf bu anlamda yazar tarafından hedefi tam on iki'den vuran bir seçim. Colonna kendisine iş teklifinde bulunan Simei ile çıkacak gazetenin içeriğini tartışırlarken, Simei, “Şantaj sözcüğünü kullanmayın. Biz New York Times gazetesinin dediği gibi “all the news that's fit to print" haberler yayımlayacağız." diyerek aslında Batı medyasının gerçek yüzünü de gözler önüne seriyor. Bu durumu son dönemde Türkiye ile ilgili dış basında çıkan haberlerle yakından hissettiğimiz için de anlamamız daha kolay. Batılı medya organlarının “yayımlamaya değer tüm haberler" ile nasıl bir ülkeye karşı psikolojik savaş yürütebileceğini son 30 yılda coğrafyamızda meydana gelen olaylar ile tecrübe etmiş durumdayız. Terör örgütlerinin nasıl “barışsever" ve “özgürlük savaşçısı" gruplar olarak lanse edilebileceğini, darbelerin nasıl görmezden gelinebileceğini, mültecilere karşı direnç gösteren siyasilerin, nasıl Nobel Barış Ödülü'ne, medya eliyle aday gösterilebileceği yani gerçeğin medya eliyle nasıl eğilip bükülebileceğine her an şahit oluyoruz, olmaya da devam ediyoruz.



MESELE GÜÇ VE İKTİDAR


Sıfır Sayı, hiç dağıtıma çıkmayacak ve sınırlı sayıda basılacak bir gazetenin hikayesini anlatıyor. Sıfır Sayı medya dilinde, yayıma çıkacak bir gazetenin yayımlanmadan önceki prova sayılarını ifade ediyor. İşte Simei adlı karakterin yayın müdürlüğünü üstlendiği, Commendator Vimercante adlı medya patronun finanse ettiği, adının “Yarın" olduğu gazete de aslında 12 adet prova sayıdan ibaret olacak. İlk bakışta gazetenin son derece “iyi" bir amaç güttüğünü söylüyor Simmei: “Her konuda gerçeği dile getirecek yeni bir günlük gazetenin vaadi olacağız." Ne var ki gerçek bu kadar basit değil hayatın da olmadığı gibi. “Yarın" adındaki gazete aslında herkesin yarını yani geleceğini kurtarmak adına giriştiği bir iş. Medya patronu Commendator Vimercante, bu gazeteyi bir şantaj aracı olarak kullanarak, kendini toplumun en üst tabakasına yükseltecek bir kaldıraç olarak kullanma niyetinde. Simei ise bu gazetenin hikayesini Colonna'ya yazdırarak ve kendi adıyla yayımlayarak, Yarın'ın finansörü Vimercante'ye şantaj yaparak, yüklü miktarda para koparmak. Colonna içinse, hiç olmazsa ömründe bir kez, elinde tutabileceği somut bir yapıta, başarıya sahip olmak. Yani anlayacağınız, herkes “gerçek" üstünden, kendi iktidarını, gücünü sağlamlaştırmak ve geliştirmek derdinde. Aslında Eco da, kitabın satırları arasında güç ve iktidar meselesini tartışıyor. Medya gerçekten toplumun iyiliği için mi çalışıyor yoksa, güç sahipleri mi son söz hakkına sahip? Medya bir şantaj ve aslında duyarsızlaştırma aracı mı? gibi birçok soru kitabı okurken aklınıza geliyor. Umberto Eco da kitapla ilgili bir röportajında bu duruma işaret ediyor: “Son 30 yılda o denli korkunç olaylar yaşadık ki ama hepsine karşı duyarsız kaldık. Ve bu duyarsızlık gerçek trajedidir. Medyada bir hastalık var, pazartesi okuduğumuz bir şeyi, salı günü neredeyse tamamen unutmuş oluyoruz. Bu gerçek bir trajedi. Haberler bizi olması gibi etkilemiyor."



MEDYAYA BİR AĞIT


Umberto Eco'nun küçük hacimli ama yoğun tartışmaya sebep olan kitabı Sıfır Sayı'da, İtalya'nın faşist lideri Benito Mussoli'nin öznesi olduğu bir komplo teorisi de bulunuyor. Eco'nun kitabın içinde bu hikayeye yer vermesi, hem yazarın komplo teorilerine olan yatkınlığı hem de kitabın akışını kolaylaştırmak, okuyucuyu sıkmamak adına yer verdiğini söylemek mümkün. Aynı zamanda karakterler ve olaylar üzerinden de okuyucuyu bekleyen minik sürprizler bulunuyor kitapta. Herkesin gerçek üzerinden birbirine komplo kurmak istediği, ahlakın ve erdemin geçer akçe olmadığı bir dünyanın varlığını bize Sıfır Sayı ile gösteriyor Eco. Bu kitap, büyük bir yazardan, medya ve gazetecilik için bir ağıt.



http://image.pho.fm/resim/imagecrop/2015/11/06/resized_ec325-63c32f24qaaa.jpg


Sıfır Sayı


Umberto Eco


Doğan Kitap


2015


176 sayfa



Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...