Melen olmasaydı, İstanbul 25 gündür susuzdu!

İSKİ Genel Müdürü Mevlüt Vural, mevcut barajlardaki su rezervinin şu anda 200 milyon metreküp olduğunu, Melen projesinden bugüne kadar 197 milyon metreküp su sağladıklarını belirterek, “Biz derelerden suyu temin ederken, kış aylarındaki rezervlerini temin ediyoruz. Eğer Melen'den 110 kilometre boru hattıyla suyu İstanbul'a getirmeseydik, bugün kentte su kalmamış ve 25 gündür şehre su verememiş olurduk” diye konuştu.

Dünyada küresel ısınmanın getirdiği sıkıntıların İstanbul'u da etkilediğini, son 50 yılın en kurak yıllarının 2006, 2007 ve 2008 olduğunu vurgulayan Vural, her yıl 350 bin kişinin kente göç ettiği de göz önüne alındığında, su probleminin ne denli önemli olduğunun ortaya çıktığını söyledi. 1994'te İstanbul'da 1 milyon 450 bin İSKİ abonesi varken, bugün 5 milyona ulaştığını belirten Vural, 1986'da İSKİ'de gerçekleştirilen projelerin 1994'ten itibaren hayata geçirildiğine dikkat çekti. Vural, “Kent nüfusunun artması, kuraklık olumsuzlukları getirdi. Mevcut su rezervi yetmeyecek duruma geldi. Kasım 2007'de su rezervimiz 67 milyon metreküpe düştü. İstanbul'un Kızılırmak'ı, içinden geçen büyük akarsuları yok. İstanbul Bizans'ta da Osmanlı'da da, günümüzde de hep su sıkıntısı çekmiştir. Çünkü kente su her zaman su yollarıyla taşınmıştır. Kentin 12 milyon nüfusunun yanında geçişlerle, turizmle hareketli nüfusu 20 milyondur” diye konuştu.

İSKİ Genel Müdürü Vural, 'İstanbul'un su sorununa büyük ölçüde çözüm getirecek proje' olarak sunulan ancak yağışların yetersizliği nedeniyle başarısız olundu gibi gösterilen Melen Projesi'ne ilişkin suçlamalara tepki gösteriyor. Vural, “Melen projesi, 1986'da başlayıp bugüne gelen bir projedir. Ancak 2007 yılına kadar yapılmadı. Esas proje, Melen havzası içinde baraj yapımı ve İstanbul'a getirilmesiydi. İSKİ ve DSİ'nin çalışmasıyla regülatör, pompa istasyonu, 105 kilometrelik boru hattıyla 6 ayda İstanbul'a getirildi. Gelmeseydi İstanbul şu an susuzdu. Melen, İstanbul'un gelecekteki en önemli su kaynağıdır. Bu projenin tamamının bitmiş olması lazım. Sakarya bölgesinde de son 50 yılın en kurak dönemi yaşandı. Kentin Avrupa yakasına günlük 400 bin metreküp su veriyoruz. Melen'de su var ve 5 pompa çalışıyor. Bir yılda 197 milyon metreküp su aldık. Almasaydık, 25 gündür İstanbul'a su veremiyor olurduk” şeklinde konuştu.

Mevlüt Vural, geçtiğimiz yıl musluklardan akan sularda deniz suyu olduğu iddialarına da değinerek, kesinlikle denizden su almadıklarına işaret etti. Mevlüt Vural, Terkos'tan yıllardır kaçak kum çekilmesinden dolayı, baraj havzasıyla deniz arasındaki kara bölümünün incelmesi nedeniyle alttan deniz suyunun kaçak yaptığını ve Terkos'a sızdığını, bunun için de kaçak suyu önlemek için çalıştıklarını vurguladı.

Denizden su alınarak arıtılması konusundaki düşüncelere de açıklık getiren Mevlüt Vural, başka çare kalmadığı taktirde denizden su alınabileceğini belirterek, “Bu konuda proje ve AR-GE çalışmalarımız tedbir amaçlı var. Projenin özellikle enerji maliyeti çok yüksek. Kentin susuz kalmasındansa ileride realize edilebilir. Çok pahalı olduğu için üzerinde durmuyoruz. Bu sistem bazı ülkelerde uygulanıyor ancak bizim denizden suyu alıp arıtma noktasında şu anda bir sıkıntımız yok” diye konuştu.

İstanbul halkının geçmişte yaşadığı su sıkıntısı hala belleklerde. Geçtiğimiz yaz Başkan Kadir Topbaş'ın ve İSKİ'nin çağrılarına kulak veren İstanbullu beklenen oranda olmasa da 2007'ye göre 30 milyon metreküp daha az su kullanıldı. Bu da kentin 15 günlük su ihtiyacı anlamına geliyor. Bu yıl ise 33 milyon metreküplük tasarruf sağlanması öngörüldü. Bu nedenle İSKİ, İstanbul halkının daha duyarlı davranarak su tasarrufu çağrısında bulundu.

İSKİ, önümüzdeki aylarda Yeşilçay'dan Darlık barajına kadar olan 26 kilometrelik güzergahta 3 metre çapındaki borularla yeni bir hat çekerek, kış aylarında Karadeniz'e akan 400 bin metreküplük suyu da temin edecek bir proje üzerinde çalışıyor. İhalesi biten bu proje 2009 yılı sonunda devreye girecek. İstanbul'da Avrupa yakası, kente verilen suyun üçte ikisini harcıyor. Bu sebeple, Avrupa yakasındaki su problemini çözecek ikinci proje Mutludere'den su getirmek. Mutludere'nin yüzde 80'i Türkiye sınırları içinde ve İSKİ, kış aylarında debisi yüksek Mutludere'den bu suyu alarak Papuçdere'ye bağlayacak. Böylece yılda 100 milyon metreküplük ilave bir rezerv elde edecek. Böylece Istrancalar'daki su rezervinin artmasıyla yeni bir boru hattının ileride Terkos'a çekilmesi düşünülüyor. İhalesi yapılan ve Kasım ayında sonuçlanacak bu proje, 2009 sonunda devreye girecek. Öte yandan İğneada'dan başlayıp Longos ormanlarını kapsayan yeni boru hattı, Longos ormanlarına zarar vermemesi için çevreci bir yaklaşımla, proje denize kaydırıldı ve işletme maliyetleri de minimuma indirildi. Terkos'a gelecek yeni boru hattı, kıyıya yakın denizden çekilecek.

İstanbul'a İSKİ tarafından günde 2 milyon metreküp su veriliyor. Şu an kentin barajlarındaki su rezervi ise yüzde 23 dolayında. Bu da 200 milyon metreküp su demek. İstanbul'da yaz aylarında yaşanan aşırı kuraklık, Eylül ayında gelen yağışlar, hem İstanbullu'nun hem de İSKİ'nin yüzünü güldürdü. Ancak Kasım'dan Mart ayına kadar yağış sezonunda beklentiler, barajların dolması yolunda.

Mevlüt Vural, 1978 yılından 1984'e kadar Yol Su Elektrik Müdürlüğü (YSE) bünyesinde İstanbul ve çevre köylere içme suyu teminini sağlayan ekipte görev almış. 1994'te Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nde, ardından Kartal Belediyesi'nde Teknik Başkan Yardımcılığı görevlerinde bulunmuş. 2005 yılında İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nde Genel Sekreter Yardımcılığı'na ve 2007 yılında da İSKİ Genel Müdürlüğü'ne atanmış deneyimli bir bürokrat.