Ödülü tiyatroda döktüğüm terlere borçluyum

Bu yıl Altın Koza Film Festivali'nde 'En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu' ödülünü alan Tansu Biçer oynadığı her filmde adından bahsettirmeyi biliyor. Bugüne kadar pek çok ödülün sahibi olan Biçer için sinema dünyasından gelen övgülere bakılırsa ileriki yıllarda bu ismi daha sık duyacağız. Toz Ruhu filminin çekimlerinde bulduğumuz Tansu Biçer'le hem aldığı yeni ödülü hem de oyunculuğu üzerine konuştuk.

Eskişehir Anadolu Üniversitesi Konservatuarı'ndan 2001 yılında mezun oldum. Bir sene üniversitede asistanlık yaptıktan sonra istifa edip İstanbul'a geldim. Semaver Kumpanya'da dört yıl çalıştım. Hırsız Polis ve Kapalı Çarşı dizilerinde oynadım. Sonra da sinemaya geçtim. Gönül Yarası, Hacivat ve Karagöz Neden Öldürüldü?, Yük, Küf, Yozgat Blues, F Tipi filmlerinde oynadım. Şimdi de Toz Ruhu filmindeyim.

Projenin içeriğine göre seçiyorum. İlk zamanlarda yönetmen filmlerini seçiyordum. Orada çok da fazla seçim şansınız olmuyor aslında. Zaten oynadığın rol küçük oluyor. Oradan bir şey öğrenebilirim düşüncesiyle kabul ediyorsun.

Öyle endişelerim yok. Projeye inanıyorsam o filmde oynamayı kabul ediyorum. Filmde, seyirci ile aramda bağ kuracaksam kabul ediyorum. Onun dışında şunu veya bunu oynarım gibi bir kaygım yok. O yüzden rolü büyük mü küçük mü diye ayırmam.

Hayata kaldığım yerden devam ediyorum. Yirmili yaşlarında, genç ve yakışıklı biri olsam o şöhret başka bir şey olurdu. Ama hani iyi bir oyuncu olmak, öyle anılmak ve değerlendirilmek başka bir şey. Ben zaten 20 yaşında değilim. Genç ve yakışıklı da değilim. Dolayısıyla bir anda popüler olup da şöhretli bir hayatın içine düşecek bir durumum yok.

Bana gelen roller genelde yan roller oluyor. Fakat en son çektiğimiz Toz Ruhu filmimde başrol oynuyorum. Başka bir film projesinde de başroldeyim.

İş yükü ve çalışma saatleri daha fazla. Bu tür sinemaların ekonomik şartları gereği, altı haftada çekilecek filmleri dört haftada çekiyoruz. O anlamda daha yorucu ve yoğun oluyor. Toz Ruhu benim ilk başrolüm. Uzun bir rolü alıp götürmeyi ilk kez deneyimlemiş oldum. Yardımcı rol oynamanın özgürlükleri var. Başrol oynadığınızda rol seninle birlikte biçimleniyor. Bir yerde yapamadığını diğer bölümde toparlama şansın var. Yardımcı rolde daha kısıtlı ve konsantre oynamak durumundasındır. O yoğunluk ayağına dolanır. İkisinin de farklı artıları ve eksileri var.

Sistem diye bir şey var. Siz eğer belli bir yerden sonra hep başrol oynamışsanız yan role çağırılmazsınız. Başrol teklif ediyorlar. Burada kendi kariyerini planlarken birtakım yan roller geldiğinde reddedebilirsin.

Bilmiyorum. Gelen rollere bağlı. Çok iyi bir yan rol geldiğinde neden olmasın. Üstelik ben daha yeni yeni başrol oynamaya başladım. Ne olduğunu tam idrak edebilmiş değilim. Onu ilerleyen zaman içinde göreceğiz.

Oyunculuk tabii bırakılabilir. Bırakma noktasına gelmedim ama çok yorulduğum zamanlar oldu. Tiyatroda özellikle bunu yaşadım ve durdum. Dört senedir tiyatro yapmıyorum. Tiyatro çok daha az kazandırıyor. Ben Işıl Kasapoğlu'nun tedrisatından geçtim. Önce tiyatrocu olmanın avantajını çok yaşadım. Sanat, hayat, insana, dünyaya bakışımız onunla şekillendi. Ondan çok şey öğrendim ve şu anda çok faydasını görüyorum.

Işıl Kasapoğlu oyuncularına dizilerde rol almayı yasaklıyor diye biliyorum. Neden böyle bir yasak var?

Aslında onun bize anlatmaya çalıştığı şey şu: Oyuncu olduğunuzdan ve artık sizin sözünüzün geçeceğinden emin olun, ondan sonra dizilerde oynayın. Yoksa kendi mesleğinizde bozulmalar yaşarsınız. Yirmili yaşlarınızda daha hiçbir şeyin farkında değilken gidip de birilerinin sözü ile hareket etmek durumunda kalmamızı istemezdi. Bunun için de tiyatro yapmanız gerekiyor. Bugün de geçerli bir şey. Genç oyuncuların en az beş yıl tiyatroda bulunması gerekiyor.

Elbette. Tiyatro ve bunu Semaver Kumpanya'da yapmama borçluyum. Çok şey öğretti bana. Mesela kolektif yaşamı öğretti. Birbirimizi anlayabilmeyi öğrendim.

Aynen. Yeri geldi yemek, yeri geldi paspas yaptık. Biraz burnunuzun sürtmesi lazım. Zaman zaman ne kadar emek harcasanız da 10 kişiye oynuyorsunuz. Dolu salona nasıl oynuyorsak 10 kişiye de öyle oynadık. Biz o süreçte çok şey öğrendik. Mesleğini icra ettiğin yerde hakkıyla yapmak durumundasınız.

Çünkü çocukken oyunlar oynuyoruz. Rol yapmak da oyun oynamak aslında. O yüzden kendimizi oyunculuğa yakın hissediyoruz.

Tesadüf oldu aslında. Lisedeki sıra arkadaşım beni bu işe bulaştırdı. O çok istiyordu. Bense hiç anlamıyordum.

Vallahi annem olduğunu söylüyor. Zeki Alasya ve Metin Akpınar'ın Devekuşu Kabareleri'ni ezbere biliyordum. Annem küçükken taklitler yaptığımı söylüyor.

Anlayışlıdırlar. Merak ederler, 'Orası nasıl gidiyor?' diye sorarlar. Bunu sevgiyle, ilgiliyle sorarlar. Oyuncu olduğum için ailemle mücadele etmek zorunda kalmadım. Oyuncu olmak istediğimi aileme söylediğimde babam 'Sen bilirsin', annem 'Keşke başka bir mesleğin olsaydı' dedi. Daha fazla karışmadı. Sonraki süreçte de bana hep destek oldular.

Herkes biriciktir. Oyunculuk bir icra işi. Sanattan önce bir zanaat. Belli şartları geliştirdiğiniz zaman yapabileceğiniz bir şey. Çok özel bir durum gerektirmiyor. Yetenek dedikleri, bence duyarlık meselesi, rol yapabilme kabiliyeti değil. İnsanlara baktığınızda onların iç dünyasını anlamaya çalışıyor musunuz, önemli olan bu. Yoksa icra kısmını belli bir çalışma düzeninden geçtikten sonra herkes yapabiliyor. Bence o yüzden de herkes oyuncu olabiliyor. Bu, öncelikle zanaat olmasından kaynaklanıyor.

Hayır. Herkes oyuncu olmak istiyorsa olsun. Yapabilen yapsın.

Hayır. Zaten ödülü almaya gidemedim. O sırada film çekimindeydim. Takdir edilmek, insanlar tarafından görülmek güzel. Anlatmak istediğim şeyi anlatabildiğimi gösteriyor. İnsanı aramıyorsak ve bu dünyadaki varlık sebeplerini bulmaya çalışmıyorsak o zaman benim için ödül gerçekten hiç önemli değil. Ne ödül almak, ne şöhret, ne de başka bir şey. Ödüle çok fazla anlam yüklemiyorum bu anlamda. En önemli ödül, o rol ile ilgili kafa patlattıktan sonra seyircinin anlaması.

Asıl meselem onların iç dünyasını bulmak. Dünyada neden yalnız olduklarını, neden iyi veya kötü olduklarını anlamak.

Benim önceliğim o filmin insanlara bir şey verip vermediği. Bunun için uğraşıyorum. Kendi rolümü de böyle çalışıyorum. Onların uzaktan bakacakları değil anlayabilecekleri bir hale getirmeye çalışıyorum. Mesela Küf filminde her türlü pisliği yapabilen bir adamı oynuyorum. O adamı o şartlara iten durum nedir onu anlamaya çalışıyorum.

Sektör büyüdükçe şartlar da değişiyor. Diziler birtakım şirketler için para kazanma aracıdır. Bu dükkânın işlemesi için de malın her geçen gün daha kaliteli olması lazım. Bu yüzden her departmanın büyümesi ve daha iyi olması gerekiyor. Bu da kalifiye olan elemana ihtiyacı arttırıyor. Bu noktada Türkiye'deki en büyük sorunlardan biri altyapı.

Doğru okullarda okumak ve iyi bir eğitim almak. Tek başına çok iyi olabilirsin ama bu genelin sorunlarını çözmüyor. Eskiden usta- çırak ilişkisi vardı. Doğru ustanın elindeysen doğru çıraklık, kalfalık, ustalık dönemine giriyorsun. Bu sadece oyunculuk değil, aynı zamanda set ekibi için de geçerli. Bu adamlar daha kalifiye olmak zorundalar. Yapım şirketlerinin kendi altyapılarını kurmaları lazım. Tiyatro için de aynı şey geçerli. Bu okulların iyi çalışması lazım.

Dizi, sinema ve tiyatronun ayrı birer sektör olması gerekiyor. Bu mecraların kendi elemanlarını yetiştirmesi lazım. Mesela bir oyuncu ömrünün sonuna kadar dizi oyuncusu olabilmeli. Ama Türkiye'de hem dizi, sinema, tiyatro yapıyor, hem de kaset ve kitap çıkarıyor. Her şeyi yapabiliyor.

Dizi ve sinema oyunculuğu farklıdır. İkisinin tek ortak tarafı kamera önünde olmasıdır. Bir kere işleyiş farklı. Dizide bir sinema filmi kadar derinleşemezsiniz. Sadece oyuncu ile ilgili bir durum değil, çekimleriyle veya ışığı ile de böyledir. Sinema ayrıca bir dil olarak sana o dili derinleşmeyi getirir. Ama dizi onu getirmez. Dizi anlık sahnelerle ilerler. Yakın planlar ve patlayan ışıklar vardır. O yüzden 'Tiyatroda çok iyi ama dizide çok kötü oynuyor' derler. Çünkü aynı şey değil. Sinemada güzel olan dizide abartılı gelebilir. Tiyatroda da kendine yetecek miktarda para kazanılabilse, emin olun pek çoğu dizide oynamak istemez.

Evet, çünkü gelecek kaygısı var. Eminim ömrünün sonuna kadar tiyatrocu olmak isteyen çok insan vardır. Bu sadece oyuncular için değil set ekibi için de geçerli bir durum. Onlarla oturup konuştuğumda bana dizilerin çalışma koşullarının çok yorucu olduğunu söylüyorlar. O yüzden bu mecranın sektörleşmesi gerekiyor. Ama bu hemen olabilecek bir şey değil. Süreç gerekiyor.