Teknolojinin kalbi BELBİM'de atıyor

BELBİM ne üretir ve nasıl çalışır? Pek bilinmeyen BELBİM'le ilgili Genel Müdür Ahmet Kazakoğlu ile görüştük. Ahmet Kazakoğlu, Türk Uçak Sanayi'nin (TUSAŞ) ilk kurulduğu 1976-80 arasında 'Avionik Mühendisi' olarak uçuş elektroniği bölümünde iş yaşamını atılmış bir isim. Daha sonra TÜBİTAK'ta 1986'ya kadar proje mühendisi, TÜRPOK'ta müdürlük ve özel sektör deneyiminin ardından 1994'te BELBİM Genel Müdürlüğü'ne getirildi. 1999'da görevinden ayrılarak Birleşmiş Milletler çatısı altında kurulan Hidrojen Enerji Merkezi müdür yardımcılığının ardından Eylül 2006'da BELBİM'de ikinci kez genel müdürlüğe getirildi. “Her türlü teknolojik aleti üretiriz” diyen Kazakoğlu şunları söyledi: “480 kişinin çalıştığı kurumda dizayn, imalat, üretim, kurulum, işletme, bakım-onarım, modernizasyon ve tüm altyapı çalışmalarını gerçekleştiriyoruz. Üretimden kullanıma kadar teknolojik yeni sistemleri özel sektörün hem hizmetine sunuyor hem de geliştiriyoruz. BELBİM İstanbul için çok önemli.”

İstanbul Büyükşehir Belediyesi çatısı altında 1987'de kurulan ve 1994'e kadar Büyükşehir Belediyesi Bilgi İşlem Merkezi'ni çalıştıran şirket, 1994'ten sonra elektronik bilet sistemi konusunda Ahmet Kazakoğlu başkanlığında çalışmalara başladı. Ahmet Kazakoğlu'nun iki yıl süren araştırmalarının ardından Akbil ilk kez 29 Mayıs 1996'da İstanbul'un fetih yıldönümünde dönemin Belediye Başkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından Kabataş iskelesinde hizmete girdi. Ahmet Kazakoğlu dünyada Akbil'i kullanan tek ülke olduğumuzu, bunun da nedeninin toplu taşıma ülkesi olmamızdan kaynaklandığını kaydederek şöyle devam etti: “ABD çocukların bile arabasının olduğu bir ülke. Bizim gibi toplu taşıma ülkesi değil. 2001'den sonra New York ve Şikago gibi tarihi kentlerde bilet sistemi var. Bu yüzden dünyada tüm toplu taşıma araçlarında bilet sistemini kullanan tek ülkeyiz.”

Akbil'in tamamen ana fikrinin kendisine ait olduğunu ve mühendisleriyle birlikte ürettiklerini ve mevcut turnikeleri kendilerinin dizayn ettiklerini vurgulayan Ahmet Kazakoğlu, 1996'da dönemin İstanbul Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri Kahraman Emmioğlu'nun Akbil'in isim babası olduğunu vurguladı. Akbil'i 1996'dan günümüze kadar tam 6 milyon 700 bin kişi satın aldı. Günde 3 milyon 700 bin kişi yolculuk yapıyor. İETT, halk otobüsleri, tramvaylar, metro, şehir hatları, İDO, tünel, banliyö ve deniz motorları gibi kent içindeki her türlü toplu taşıma araçlarında tek bilet olarak kullanılabilen Akbil'e önümüzdeki günlerde yeni sistem eklenecek. Böylece ulaşım daha rahat olacak.

Yıllar yılı kullanılan kağıt biletler nedeniyle İETT basılan sahte biletler yüzünden trilyonlarca lira zarara uğratılıyordu. Bunun önüne geçmek için yapılan araştırmaların ardından bulunan Akbil bugün daha da geliştirildi. Aralık 2007'de 'Kullan at' olarak tanımlanan 5 biletlik 5'i bir yerde sisteminin ardından bugünlerde yeni sistem üzerinde çalışan BELBİM, Akbil'in yerini alacak 'Doldur boşalt' tabir edilen banka kartı gibi kredi kartı ebadında içi antenli, temassız 'Akıllı kart'ı hizmete sunacak. Mevcut Akbil çipli mavi aylık abonman kartlar da tarihe karışacak ve kredi kartı şeklindeki kartlar cüzdanlarda taşınabilecek. Öğrenciler için indirimli, mavi kart gibi çeşitli versiyonları üretilecek kartların içi tamamen manyetik telle donatılmış durumda. Güvenlik şeritlerinin bulunduğu kartların sahtesini yapmak mümkün değil. İstanbul Büyükşehir Belediyesi toplu taşımada bir devrime imza atarak Akbil'in yerine İstanbulkart'a geçecek. İstanbul'da toplu ulaşımda halen kullanılan elektronik bilet Akbil sistemiyle birlikte toplu taşıma ve diğer şehircilik faaliyetlerinde kullanılacak olan İstanbulkart temassız akıllı kart olarak tanımlanıyor. Sistemde kullanılacak olan ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin şirketlerinden BELBİM mühendisleri tarafından tasarlanan cihazların saha testleri yapılıyor. Cihaz dönüşümü tamamlanıp kart kullanımı tüm noktalara yaygınlaşana kadar, Akbil kullanımı devam edecek. Yeni tasarlanan cihazlar hem Akbil hem de akıllı kartlarla çalışabilecek. Dönüşüm tamamlandıktan ve İstanbullular İstanbulkart'a yöneldikten sonra sistematik bir çalışmayla Akbil kaldırılacak. Eğer yolcuların önemli bir kısmı Akbil'de kalmayı tercih ederse durum tekrar değerlendirilecek ve gerekirse ortak çalışma devam edecek.

Geçiş turnikelerini geliştiren ve ürettiren BELBİM önümüzdeki aylarda yeni görüntülü elektronik turnikeleri de hizmete alacak. Bu turnikelerde bulunan ekran sayesinde her türlü reklam görüntüleri yayınlanabilecek. Ayrıca yeni geliştirilerek modernleştirilen otobüslerdeki Akbil makinelerinden 5 bin adet üretildi. Yakın zamanda tüm İETT otobüslerinde hem Akbil hem de yeni hizmete alınacak temassız kartı okuyan yeni kutular kullanılacak. BELBİM ayrıca İSPARK'ın tüm SMS'le, el bilgisayarıyla ve İstanbulkart sistemini de geliştiren şirket. BELBİM bu günlerde yeni bir projeye daha imza atmış durumda. BELBİM bilgisayarı adı verilen cihaz Tayvan'da 5 bin adet üretildi ve tüm İETT otobüslerine monte edilecek. Dünyada eşi olmayan bu cihazın marifetleri ise çok şaşırtıcı. İçinde GPS/GSM/GPRS/WLAN gibi pentium tabanlı bilgisayar, İETT'ye büyük kolaylıklar sağlayacak. GPRS sistemiyle tüm otobüslerin nerede olduğu izlenebilecek. GSM sayesinde tüm şoförlerle irtibat sağlanacak. Ayrıca bazı otobüslerde TV yayını bile olacak. Otobüs içerisinde durak bilgileri yazılı olarak yolculara iletileceği için daha çağdaş hizmet vereceğiz.